Yenilenebilir Enerji Sulamada Yeni Dönem Başlatabilir!

Antalya’da düzenlenen COP31 paneli, iklim değişikliğiyle mücadelede enerji, tarım ve su politikalarının birlikte yürütülmesi gerektiğine yönelik önemli mesajlara sahne oldu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı ile Forward Thinking iş birliğinde gerçekleştirilen toplantıda, farklı ülkelerden uzmanlar ve üst düzey temsilciler bölgesel sorunları ve çözüm önerilerini değerlendirdi. 11 Kasım 2026 tarihinde Mavi Bölge Özel Etkinlik Salonu 4’te düzenlenen panel, “Enerji, Tarım ve İklim Politikalarına Bütüncül Yaklaşım: Uluslararası İş Birliğiyle Dayanıklılığın Artırılması” başlığıyla gerçekleştirildi. Oturumda özellikle Avrupa, Batı Asya ve Kuzey Afrika arasındaki ortak çalışma imkânları üzerinde duruldu.

İklim Değişikliği Yalnızca Çevre Sorunu Değil

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran, panelin açılışında yaptığı konuşmada iklim değişikliğinin etkilerinin çevreyle sınırlı kalmadığını belirtti. Tarımsal üretimden enerji arzına, ekonomik kalkınmadan toplumsal istikrara kadar geniş bir alanın bu süreçten etkilendiğini ifade eden Duran, ülkelerin artan enerji ve gıda ihtiyacını karşılarken değişen iklim koşullarına da uyum sağlaması gerektiğini söyledi. Enerji, tarım ve çevre politikalarının birbirinden bağımsız yürütülmesinin yeterli olmayacağını kaydeden Duran, ortak hedefler doğrultusunda hareket edilmesinin önemine işaret etti. İklime dayanıklı tarım uygulamaları, sürdürülebilir enerji sistemleri ve teknolojik yeniliklerin bu mücadelede belirleyici olacağını dile getirdi. Duran ayrıca hükümetlerin, uluslararası kuruluşların ve özel sektörün ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek, iklim alanındaki taahhütlerin somut projelere dönüştürülmesi için yatırım ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Türkiye'de Su Tasarrufu İçin Yeni Uygulamalar

Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ebubekir Gizligider, Türkiye'nin su kaynaklarını korumak ve tarımsal üretimin devamlılığını sağlamak amacıyla yürüttüğü çalışmaları anlattı. Su kısıtlılığının tarım politikalarının şekillenmesinde önemli bir unsur olduğunu belirten Gizligider, üretim planlamasının mevcut su kaynakları dikkate alınarak yapıldığını ifade etti. 2026-2035 Ulusal Su Planı kapsamında önemli uygulamaların hayata geçirildiğini aktaran Gizligider, su sıkıntısı bulunan 11 ildeki 52 ilçede daha az su tüketen ürünlerin ek desteklerle teşvik edildiğini açıkladı. Modern basınçlı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması ve Emine Erdoğan'ın öncülüğünde yürütülen Su Verimliliği Seferberliği ile kaynakların daha etkin kullanılmasının hedeflendiğini kaydetti. Çiftçilerin jeopolitik gelişmeler ve piyasalardaki fiyat değişimlerinden etkilenmemesi için TARSİM tarım sigortasının önemine de değinen Gizligider, Türkiye'nin tarım ve su yönetimindeki deneyimlerini uluslararası kuruluşlarla paylaşmaya devam ettiğini söyledi.

Yenilenebilir Enerji Sulama Maliyetlerini Düşürebilir

Panelde söz alan WANA Enstitüsü Eski Genel Direktörü ve sürdürülebilirlik uzmanı Majd Al Naber, Batı Asya ve Kuzey Afrika'da giderek büyüyen kuraklık ve su kıtlığı sorunlarına dikkat çekti. Türkiye, Suriye, Ürdün, Lübnan ve Irak üzerinden değerlendirmelerde bulunan Al Naber, uzun süreli kuraklıkların tarımsal üretimi ve kırsal yaşamı doğrudan etkilediğini belirtti. Suriye'de 2006-2009 yılları arasında yaşanan kuraklığın çiftçileri yeraltı suyuyla sulamaya yönelttiğini aktaran Al Naber, bu durumun yeraltı su seviyelerinde düşüşe ve su kalitesinde bozulmaya neden olduğunu ifade etti. Al Naber'in dikkat çektiği konulardan biri de yenilenebilir enerji yatırımlarının sulama üzerindeki olası etkileri oldu. Güneş enerjisi gibi kaynakların sulama maliyetlerini düşürebileceğini belirten uzman, enerji giderlerinin azalmasının kontrolsüz yeraltı suyu kullanımını da artırabileceği uyarısında bulundu. Bu nedenle enerji yatırımlarının su yönetimi politikalarıyla birlikte planlanması gerektiğini vurguladı.

Lübnan ve Mısır'dan Bölgesel İş Birliği Vurgusu

Lübnan Milletvekili ve Eski Enerji ve Su Bakanı Cesar Abi Khalil, su kaynaklarının yönetiminde doğal nehir havzalarının esas alınması gerektiğini söyledi. Su kıtlığının yalnızca çevresel değil, ekonomik ve toplumsal sonuçları da bulunduğunu belirten Abi Khalil, kamu kurumları, çiftçiler, yerel topluluklar ve sanayi arasında koordinasyon kurulmasının önemini anlattı. Güneş enerjisinin su altyapısında işletme giderlerini azaltabileceğini ifade eden Abi Khalil, modern sulama yöntemleri, atık suyun yeniden kullanılması ve etkili kaynak yönetiminin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti. Mısır Eski Dışişleri Bakan Yardımcısı ve uluslararası su uzmanı Büyükelçi Mohamed Higazy ise Nil Nehri üzerinden bölgesel iş birliğinin önemine dikkat çekti. Sınır aşan nehirlerin ülkeler arasında anlaşmazlık konusu olmak yerine ortak kalkınmanın bir parçası olarak görülmesi gerektiğini belirten Higazy, su, enerji, tarım ve ulaşım ağlarının birlikte planlanmasını önerdi. Etiyopya, Sudan ve Mısır'dan Ürdün, Suriye ve Türkiye'ye uzanabilecek enerji bağlantılarının bölgesel iş birliklerini güçlendirebileceğini ifade eden Higazy, ortak kaynakların birlikte yönetilmesinin önemini vurguladı.

TİKA'dan Küçük Üreticilere Destek Mesajı

TİKA Başkanı Abdullah Eren de iklim değişikliğinin özellikle küçük ölçekli üreticiler üzerindeki etkilerine değindi. Kuraklık, düzensiz yağışlar ve artan üretim maliyetlerinin çiftçileri zorladığını belirten Eren, çözüm projelerinin her bölgenin kendi ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanması gerektiğini söyledi. TİKA'nın uluslararası çalışmalarında yerel kurumlarla ortak hareket ettiğini aktaran Eren, altyapı yatırımlarının eğitim, teknik bilgi ve bakım faaliyetleriyle desteklenmesinin önemine işaret etti. Kadın çiftçilerin desteklenmesi, tarımsal eğitimin yaygınlaştırılması ve üretim kapasitesinin geliştirilmesinin toplumların iklim değişikliğine karşı direncini artıracağını ifade etti. Antalya'daki panelde öne çıkan ortak değerlendirme ise su, enerji ve gıda güvenliğinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceği oldu. Katılımcılar, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak için ülkeler arasındaki bilgi paylaşımının ve ortak projelerin artırılması gerektiği konusunda görüşlerini paylaştı.