Nadir Eserler İçin Yeni Koruma Planı!

Türkiye’de kütüphanelerin daha modern ve işlevsel alanlara dönüştürülmesi, kültürel mirasın korunması ve bilgi kaynaklarının gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla yeni çalışmalar yürütülecek. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda yer alan hedefler doğrultusunda, kütüphane altyapısının güçlendirilmesi ve nadir eserlerin korunmasına yönelik uygulamalara ağırlık verilecek. Bu kapsamda gelecek yıl 10 yeni nesil kütüphanenin hizmete girmesi, 20 bin yazma ve nadir eserin dijital arşivlere aktarılması ve 1100 eserin restorasyonunun tamamlanması hedefleniyor. Programda, yeni kütüphanelerin açılması, mevcut kütüphanelerin yenilenmesi ve kültürel etkinliklerin çeşitlendirilmesine yönelik çalışmalar da yer alıyor.

Türkiye’de Kütüphane Hizmetleri Genişletilecek

Kütüphanelerin yalnızca kitapların saklandığı veya ödünç alındığı yerler olmaktan çıkarılarak bilgi üretiminin, paylaşımının ve sosyal etkileşimin gerçekleştiği merkezlere dönüştürülmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda yeni kütüphanelerin açılması ve mevcut tesislerin güncel ihtiyaçlara göre yenilenmesi için çalışmalar yürütülecek. 2018 yılından bu yana Türkiye genelinde 29 yeni nesil kütüphane binası tamamlanırken, 616 kütüphane modern donanımlarla yenilenerek yeniden hizmete açıldı. Ülke genelinde 1300’ün üzerinde halk kütüphanesi, 160 bin kişilik kapasite ve 777 bin metrekareyi aşan kapalı alanla hizmet veriyor. 2025 verilerine göre halk kütüphanelerindeki kitap sayısı 26,1 milyona ulaşırken üye sayısı 7,2 milyon, kullanıcı sayısı ise 39,2 milyon olarak kayıtlara geçti. Önümüzdeki yıl 10 yeni nesil kütüphanenin hizmete alınması, 12 kütüphanenin yapımının tamamlanması ve 12 kütüphanenin kullanım amacına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Kültürel altyapıyı güçlendirmek amacıyla iki kültür merkezinin de tamamlanarak vatandaşların hizmetine sunulması hedefleniyor.

20 Bin Yazma Eser Dijital Arşive Aktarılacak

Türkiye’deki yazma eser koleksiyonlarının korunması ve araştırmacıların kullanımına sunulması amacıyla dijitalleştirme çalışmaları devam edecek. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığının bünyesinde, İslam ve Türk-İslam tarihinin kültürel mirasını yansıtan 811 bin 527 yazma ve nadir basma eser yer alıyor. 2012 yılından itibaren 27 bin 201 yazma ve nadir matbu eser satın alınarak koleksiyonlara dahil edildi. Yazma eser kütüphanelerindeki eserlerin sayısallaştırılma oranı da yüzde 93’e ulaştı. Yeni dönemde bu çalışmaların devam etmesiyle nadir kaynakların dijital ortamda korunması ve erişilebilirliğinin artırılması hedefleniyor. 2027 yılında 20 bin yazma ve nadir eserin dijital arşivlerinin oluşturulması, 1100 eserin ise restorasyonunun yapılması planlanıyor. Bunun yanında yurt içi ve yurt dışındaki kamuya ait veya özel koleksiyonlarda bulunan 4 bin yazma ve nadir matbu eserin satın alma ya da bağış yoluyla Türkiye’deki yazma eser kütüphanelerine kazandırılması amaçlanıyor.

45 Türk-İslam Klasiği Yayımlanacak

Yazma eserlerin korunmasının yanı sıra bilimsel araştırmalara ve kültürel çalışmalara kazandırılması için yayın faaliyetleri de sürdürülecek. Program doğrultusunda, Türk-İslam kültürünün önde gelen kaynakları arasında bulunan 45 yazma eserin yayımlanması planlanıyor.

Eserlerin araştırmacılar tarafından daha kolay incelenebilmesi için 27 bin eserin ayrıntılı bibliyografik künyesi hazırlanacak. Böylece koleksiyonların tanıtılması ve içeriklerine ilişkin bilgilere ulaşılması kolaylaştırılacak.

Yazma ve nadir eserler konusunda yurt içinde ve yurt dışında toplam 251 kültürel ve bilimsel etkinlik gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Bu faaliyetlerle Türkiye’nin zengin yazma eser koleksiyonlarının daha geniş kitlelere ulaştırılması, kültürel değerlerin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor.