Kongo'da Ebola Alarmı! DSÖ Riskin Boyutunu Açıkladı

DSÖ’nün 20 Ağustos tarihli son değerlendirmesine göre, Bundibugyo virüsünün neden olduğu salgın ülke içinde yayılmayı sürdürüyor. Salgının merkezinde yer alan Ituri eyaletindeki bulaşmanın devam etmesi ve yeni bölgelere ulaşılması, hastalığın kontrol altına alınmasını güçleştiren unsurlar arasında gösteriliyor.

Kongo’da Ebola Riski Çok Yüksek Seviyede

DSÖ’nün değerlendirmesinde Kongo Demokratik Cumhuriyeti için belirlenen “çok yüksek” risk seviyesinin temelinde salgının devam eden seyri ve coğrafi olarak genişlemesi bulunuyor. Örgütün güncel verilerine göre salgın, altı eyalete ve çok sayıda sağlık bölgesine yayılmış durumda. Ituri ise halen salgının en yoğun görüldüğü merkez olmayı sürdürüyor. Salgının ölüm oranının yaklaşık yüzde 47 seviyesinde bulunması da DSÖ'nün dikkat çektiği önemli göstergelerden biri oldu. Sağlık çalışanları arasında artan vaka sayıları ve bazı bulaş zincirlerinin henüz tespit edilememiş olması, müdahale çalışmalarının karşı karşıya olduğu güçlükleri artırıyor.

Komşu Ülkeler İçinde Risk Yüksek

KDC’nin sınır komşuları açısından da salgının oluşturduğu risk dikkat çekiyor. Özellikle kara sınırlarının bulunması, yoğun nüfus hareketliliği ve sınır ötesi ticari bağlantılar nedeniyle bu ülkelerde hastalığın taşınma ihtimalinin daha yüksek olduğu değerlendiriliyor. Uganda, Fransa ve Almanya’da KDC bağlantılı ithal vakaların görülmesi, virüsün ülke sınırlarının dışına çıkabildiğini ortaya koydu. Bununla birlikte DSÖ, Kongo Demokratik Cumhuriyeti dışında sürekli bir bulaş zinciri oluşmadığını belirtiyor. Bölgesel ve küresel düzeyde risk ise şimdilik düşük kabul ediliyor.

Salgının Kontrolünü Zorlaştıran Faktörler

DSÖ raporunda salgına müdahaleyi güçleştiren çok sayıda faktöre dikkat çekildi. Bazı bölgelerdeki güvenlik sorunları, sağlık hizmetlerinin sınırlı kapasitesi ve finansman eksiklikleri, vakaların zamanında tespit edilmesi ve takip edilmesinin önünde engel oluşturuyor. Bunun yanında Bundibugyo virüsüne karşı lisanslı bir aşının bulunmaması da salgınla mücadelede önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Etkin gözetim, temaslı takibi, hızlı tanı ve sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ise hastalığın daha geniş alanlara yayılmasını önlemek açısından kritik görülüyor. DSÖ’nün güncel değerlendirmesine göre 13 Ağustos itibarıyla KDC’de altı eyalete yayılan salgında 4 bin 566 doğrulanmış vaka ve 2 bin 128 ölüm bildirilmiş durumda. Kurum, vaka sayılarındaki artışın bir bölümünün genişleyen gözetim ve test kapasitesiyle bağlantılı olduğunu, ancak artışın önemli kısmının salgının gerçekten genişlemesinden kaynaklandığını belirtiyor.

Ebola Salgınının Geçmişide Yeniden Gündemde

Ebola virüsü ilk kez 1976 yılında Sudan’ın Nzara kentinde ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki Yambuku köyünde görülen salgınlarla tespit edildi. Virüs, KDC’deki Ebola Nehri’nden adını aldı. Hastalığın en ağır sonuçlarından biri ise 2013 sonunda Batı Afrika’da başlayan büyük salgında ortaya çıktı. Gine, Liberya ve Sierra Leone başta olmak üzere bölgeyi etkileyen 2014-2017 dönemindeki salgında 30 binden fazla kişiye virüs bulaşırken 11 binden fazla kişi hayatını kaybetti. KDC’deki mevcut salgın ise Bundibugyo virüsünden kaynaklanıyor. DSÖ’nün değerlendirmesi, hastalığın ülkede halen ciddi bir halk sağlığı tehdidi oluşturduğunu, ancak hazırlık, erken tespit ve hızlı müdahale mekanizmalarının daha geniş uluslararası yayılımın önlenmesinde önemli rol oynadığını ortaya koyuyor.