Hürmüz Boğazı'nda Alarm! 134 Gemiye Saldırı

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırıların ardından Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilim, uluslararası deniz ticaretini doğrudan etkilemeye başladı. Dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olan boğazda ticari gemilere yönelik saldırılar artarken, savaşın başlangıcından bu yana doğrulanan olayların sayısı 134'e ulaştı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından doğrulanan verilere göre, saldırılarda 25 denizci yaşamını yitirdi. Bölgede görev yapan binlerce denizci ise devam eden çatışmalar nedeniyle ciddi güvenlik riskleriyle karşı karşıya bulunuyor. Özellikle son 42 günde en az 50 saldırının kaydedilmesi, deniz trafiğindeki tehlikenin son dönemde daha da yoğunlaştığını gösteriyor.

Hürmüz Boğazı'nda Karşılıklı Hamleler Deniz Trafiğini Etkiledi

Savaşın başlamasının ardından İran, 2 Mart'ta dünya petrol ticaretinin yüzde 20'sinden fazlasının gerçekleştirildiği Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri durdurduğunu ve bölgeden geçen gemileri hedef alacağını duyurdu. ABD ise 13 Nisan'da İran limanlarına ve İran bağlantılı gemilere yönelik deniz ablukası başlattı. ABD'nin bu hamlesi, İran'ın petrol ihracatını ciddi ölçüde sınırlandırırken Tahran yönetimi de boğaz üzerindeki kontrolünü artırmaya yöneldi. İran, kendi belirlediği güzergâhları kullanmayan gemilere yönelik tehditlerini artırdı. Özellikle Umman tarafındaki güney rotasını kullanan ticari gemiler, saldırı ve müdahale riskiyle karşı karşıya kaldı. İranlı yetkililer, seyrüsefer ve kimlik tespit sistemlerini kapatarak ABD ordusunun yönlendirmesiyle boğazdan geçmeye çalışan gemileri de düşman unsuru olarak değerlendirdiklerini bildirdi. Devrim Muhafızları Ordusu ise bazı gemilerin kendi yönetimlerince güvenli kabul edilmeyen rotalarda ilerlerken deniz mayınlarına çarptığını öne sürdü.

Hürmüz'de Gemi Saldırıları Ay Ay Arttı

İngiltere Deniz Ticaretleri Operasyonları (UKMTO) ve İran Silahlı Kuvvetleri tarafından paylaşılan bilgiler, ticari gemilere yönelik saldırıların belirli dönemlerde yoğunlaştığını ortaya koydu. Temmuz ayında geçiş kısıtlamalarının sertleşmesiyle tankerler ve yük gemileri hedef alınmaya başladı. Bu dönemde en az 12 saldırı kaydedildi. Ağustos ayında ise Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Füceyre ve Umman'ın Sohar açıklarında demirleyen gemilere yönelik saldırılar öne çıktı. Tankerlerin yanı sıra LNG taşıyan gemilerin de füze ve kamikaze insansız hava araçlarıyla hedef alındığı olaylarda en az 10 gemi zarar gördü. Eylül ayında saldırıların kapsamı daha da genişledi. Hürmüz Boğazı ve çevresinde en az 18 gemi hedef alınırken ABD ve Körfez ülkeleri, büyük petrol tankerlerinin güvenli geçişini sağlamak amacıyla farklı bir lojistik yöntem uygulamaya başladı.

Büyük Tankerler Yerine Küçük Gemiler Devreye Girdi

Eylül ayının başlarında ABD ve Körfez ülkeleri, büyük ham petrol tankerlerinin doğrudan Hürmüz Boğazı'ndan geçmesi yerine petrolün küçük gemilerle taşınmasını öngören bir yönteme yöneldi. Gemiden gemiye aktarım olarak bilinen bu sistemde petrol, Körfez ülkelerindeki limanlardan küçük tonajlı gemilerle daha güvenli bölgelere ulaştırılıyor, ardından büyük tankerlere aktarılıyordu. İran Devrim Muhafızları Ordusu ise bu uygulamayı yasa dışı petrol taşımacılığı ve deniz ablukasını aşma girişimi olarak değerlendirdi. Tahran yönetiminin askeri stratejisinde yaptığı değişiklikle birlikte Basra Körfezi'ndeki ikmal gemileri, römorkörler ve küçük tankerler de saldırıların hedefleri arasına girdi.

Ekim Ayında Rekor Sayıda Gemi Saldırıya Uğradı

Hürmüz Boğazı'ndaki saldırıların en yoğun yaşandığı dönem ekim ayı oldu. UKMTO verilerine göre, bu ay içerisinde en az 37 ticari gemi saldırıya uğradı. Böylece ekim, savaşın başlamasından itibaren bir ayda en fazla geminin hedef alındığı dönem olarak kayıtlara geçti. Kasım ayının ilk günlerinden itibaren de bölgede tehlike azalmadı. Ay başından haberin hazırlandığı tarihe kadar en az 13 saldırı, saldırı girişimi ve güvenlik olayı rapor edildi. Son 42 günlük dönemde kaydedilen en az 50 saldırı, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliği sorununun giderek ağırlaştığını ortaya koydu. Petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşımacılığı açısından kritik öneme sahip bölgede yaşanan gelişmeler, uluslararası ticaretin yanı sıra enerji piyasaları üzerindeki riskleri de artırıyor.