Avustralya'da Dikkat Çeken Teknoloji! Hamam Böcekleri Arama Kurtarmaya Hazırlanıyor

Queensland Üniversitesi ile New South Wales Üniversitesi mühendislerinin ortak yürüttüğü proje, deprem veya benzeri afetlerde çöken yapıların altında kalan dar boşluklara ulaşılması fikrine dayanıyor. Küçük boyutları ve hareket kabiliyetleri sayesinde bu böceklerin, kurtarma ekiplerinin fiziksel olarak giremediği noktalarda görev yapabilmesi amaçlanıyor.

Hamam Böcekleri Teknolojik Donanımla Birleştirildi

Araştırmada Avustralya'ya özgü dev kazıcı hamam böceği türü Macropanesthia rhinoceros kullanıldı. Böceklerin üzerine taşıması kolay elektronik sistemler yerleştirilirken, çevreyi görüntüleyebilmesi için küçük kameralar ve gerektiğinde uzaktan çalıştırılabilen otomatik enjeksiyon mekanizmaları sisteme dahil edildi. Bu sayede geliştirilen canlı-robotik yapı yalnızca çevreden veri toplayan bir sensör olmaktan çıkarılarak, ihtiyaç halinde ilk müdahaleye katkı sağlayabilecek bir araç haline getirilmeye çalışılıyor. Araştırma ekibine göre özellikle insanların ulaşmasının riskli olduğu enkaz ve mağara benzeri ortamlarda bu özellik önemli bir avantaj sağlayabilir.

Enjeksiyonlarda Yüzde 95 Başarı Sağlandı

Projenin kavram kanıtlama aşamasında yapılan denemeler, sistemin belirli görevleri yerine getirebildiğini ortaya koydu. Siborg böceklerin yakın mesafeden gerçekleştirilen enjeksiyonlarda yüzde 95 başarı oranına ulaştığı belirtildi. Böceğin yönlendirilmesi, hedef bölgeye ulaşması ve enjeksiyonun tamamlanmasını kapsayan daha kapsamlı görevde ise başarı oranı yüzde 72 olarak kaydedildi. Queensland Üniversitesi Biorobotics Mühendisi Thang Vo-Doan, geliştirilen teknolojinin böcekleri yalnızca hareketli bir sensör olarak değerlendirmekten daha ileri bir noktaya taşıdığını belirtti. Sistemle birlikte afet ortamında ihtiyaç duyulabilecek bazı ilk müdahale görevlerinin de yerine getirilebilmesi hedefleniyor. Bununla birlikte tıbbi müdahaleye ilişkin kritik kararların insan kontrolünde kalacağı vurgulanıyor. Yapay ve biyolojik sistemin birlikte kullanılmasıyla amaçlanan, sağlık personelinin yerine geçmek değil, ulaşılması zor bölgelerde ek imkan oluşturmak.

Elektronik Sistem Çıkarıldığında Yaşamlarını Sürdürüyorlar

Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri de kullanılan canlıların elektronik donanımın yerleştirilmesi sonrasında yaşamlarını sürdürebilmesi oldu. Mikroçip ve diğer parçaların yerleştirilmesi sırasında anestezi uygulanan böceklerin, ekipmanların çıkarılmasının ardından normal yaşamlarına devam edebildiği aktarıldı. Bu durum, teknolojinin geliştirilmesi açısından araştırmacılara önemli bir hareket alanı sağlıyor. Böceklerin doğal hareket kabiliyetinden yararlanılırken üzerlerine eklenen elektronik sistemlerle uzaktan yönlendirme ve görev takibi yapılabiliyor.

Hedef Gerçek Afetlerde Kullanılabilecek Filolar

Araştırma ekibi, teknolojinin özellikle arama kurtarma ekiplerinin ulaşamadığı dar alanlarda kullanılabileceğini değerlendiriyor. Yıkılmış binaların içerisindeki boşluklar, mağaralar veya insan girişinin tehlikeli olduğu bölgeler, sistemin potansiyel kullanım alanları arasında gösteriliyor. Uzmanların öngörüsüne göre siborg böceklerin gerçek afet senaryolarında kullanılabilecek seviyeye gelmesi için önünde geliştirilmesi gereken aşamalar bulunuyor. Çalışmaların başarılı şekilde ilerlemesi halinde önümüzdeki 5 ila 10 yıl içerisinde siborg böcek filolarının arama kurtarma operasyonlarında sahada görev alabilecek noktaya ulaşabileceği değerlendiriliyor.