NASA Tarihe Geçiyor! Robot Uzayda Teleskop Kurtaracak
NASA, yörüngesini kaybederek Dünya'ya doğru alçalmaya başlayan Swift Uzay Teleskobu'nu görevde tutabilmek amacıyla dikkat çeken bir uzay operasyonunu hayata geçirdi. İlk kez uygulanacak bu görev kapsamında, LINK adı verilen üç kollu robotik uzay aracının teleskobu güvenli şekilde yakalayarak daha yüksek bir yörüngeye taşıması planlanıyor.
Uzay tarihinde benzeri bulunmayan operasyonun başarılı olması halinde, gelecekte yaşanabilecek benzer risklere karşı yeni bir çözüm modeli oluşturması bekleniyor.
Güneş Faaliyetleri Teleskobun Yörüngesini Etkiledi
2004 yılında uzaya gönderilen ve yaklaşık bir otomobil büyüklüğünde tasarlanan Swift Uzay Teleskobu, evrendeki yüksek enerjili patlamaları ve yıldızların yaşam döngüsünü inceleyen önemli bilimsel görevler yürütüyor. İlk yıllarında yaklaşık 600 kilometre yükseklikte görev yapan teleskop, son dönemde artan güneş aktivitelerinin Dünya atmosferini genişletmesi sonucu oluşan sürtünme nedeniyle hız kaybetmeye başladı. Özellikle son iki yılda irtifasını hızla kaybeden Swift'in yörüngesi yaklaşık 360 kilometreye kadar geriledi. Bilim insanları, teleskobun taşıdığı bilimsel veriler ve araştırma kapasitesi nedeniyle görevine devam etmesinin büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Üç Kollu Robot LINK Hassas Kenetlenme Gerçekleştirecek
Kurtarma görevini, Arizona merkezli mühendislik şirketi Katalyst Space Technologies üstlendi. Ekip, teleskobun kritik seviyeye ulaşmasını beklemeden yalnızca sekiz ay içerisinde LINK isimli robotik uzay aracını geliştirerek göreve hazır hale getirdi. Yaklaşık bir buzdolabı büyüklüğündeki araç; gelişmiş kameralar, yönlendirme sistemleri, robotik kollar ve manevra motorlarıyla donatıldı. Önümüzdeki süreçte LINK, Swift'e kontrollü şekilde yaklaşacak, teleskobun konumunu ayrıntılı olarak analiz edecek ve uygun anda kenetlenme işlemini gerçekleştirecek. Swift'in bu tür bir yakalama operasyonu düşünülerek tasarlanmamış olması nedeniyle, yaklaşma ve bağlantı sürecinin son derece dikkatli yürütülmesi planlanıyor.
Hedef Yeniden 600 Kilometrelik Güvenli Yörünge
Görevin en kritik aşaması, LINK'in üç robotik koluyla Swift Uzay Teleskobu'nu güvenli şekilde kavraması olacak. Kenetlenmenin başarıyla tamamlanmasının ardından robotik araç, küçük itici motorlarını kullanarak iki ila üç ay sürecek kontrollü bir manevrayla teleskobu yeniden 600 kilometrelik güvenli yörüngeye yükseltmeye çalışacak. Operasyonun başarıyla tamamlanması halinde yalnızca Swift'in ömrü uzatılmayacak, aynı zamanda gelecekte Hubble Uzay Teleskobu gibi büyük ve maliyeti yüksek uzay araçlarının bakım ve kurtarma operasyonları için de önemli bir teknolojik dönüm noktası yaşanmış olacak.