Malatya'da Sayıştay Raporları Belediyelerdeki Tabloyu Ortaya Koydu!

Malatya'daki belediyelerin 2025 yılı mali işlemleri ve kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin denetim sonuçları belli oldu. Sayıştay Başkanlığının Ekim 2026'da TBMM'ye sunduğu raporlar, belediyelerin gelir ve giderlerinden borç yönetimine, taşınmaz kiralamalarından ihale uygulamalarına kadar birçok başlıkta farklı sonuçları ortaya koydu. Denetimlerde bazı belediyelerin mali göstergelerinde olumlu gelişmeler görülürken bazı kurumlarda mevzuata uyum, tahsilat, muhasebe kayıtları ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı konusunda eksiklikler belirlendi. Rapordaki tespitler arasında milyarlarca liralık borç yükü, tahsil edilemeyen idari para cezaları, kayıt altına alınmayan taşınmazlar ve ihale süreçlerine ilişkin bulgular yer aldı.

Malatya Büyükşehir Belediyesinin Borcu Yasal Sınırı Aştı

Malatya Büyükşehir Belediyesine ilişkin raporda en dikkat çekici konuların başında borçlanma sınırının aşılması geldi. Sayıştayın hesaplamasına göre belediyenin 2025 yılı yasal borçlanma limiti 13 milyar 349 milyon 526 bin lira olarak belirlendi. Buna karşılık yıl sonundaki toplam borç stoku 16 milyar 305 milyon 32 bin liraya ulaştı. Bu veriler doğrultusunda belediyenin borçlanma limitini 2 milyar 955 milyon 505 bin lira aştığı tespit edildi. Raporda sınırın önceki yıllarda da aşıldığı belirtilirken belediye yönetimi, borç stokunun büyük bölümünün kamu bankalarından kullanılan kredilerden kaynaklandığını bildirdi. Denetimde, vadesinde ödenemeyen banka kredilerinin yeniden yapılandırılmasıyla oluşan ek mali yük de gündeme geldi. Başlangıçta toplam anapara ve faiz yükü 11 milyar 261 milyon lira olan 30 kredinin geri ödeme yükünün, yeniden yapılandırmalar sonrasında 31 Aralık 2025 itibarıyla 14 milyar 213 milyon liraya çıktığı kaydedildi. Sayıştay, bu süreçte 2 milyar 951 milyon 467 bin liralık ilave mali yük oluştuğunu belirledi. Belediye yönetimi, kredi taksitlerinin mevcut gelirlerle karşılanmasında güçlük yaşandığını ifade ederek borç stokunun azaltılması için gider kontrolü, tasarruf ve gelir artırıcı çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.

605 Milyon Liralık İş Yerlerinde Dikkat Çeken Tespit

Dünya Kayısı Ticaret Merkezi'ndeki iş yerleri de denetim raporunda öne çıkan konular arasında yer aldı. Büyükşehir Belediyesinin 2023 yılında kredi kullanarak KDV dahil 605 milyon 658 bin liraya satın aldığı 91 iş yerinin 60'ının ihale ve yasal kira sözleşmesi olmadan kullanıldığı belirlendi. Kalan 31 iş yerinin ise satın alındıkları tarihten itibaren atıl durumda kaldığı tespit edildi. Sayıştay, önemli miktarda kamu kaynağı kullanılarak edinilen taşınmazların gelir getirici biçimde değerlendirilmemesine dikkat çekti. Belediye yönetimi ise sözleşmesiz kullanılan iş yerleri için ecrimisil işlemlerinin başlatıldığını, tahliye amacıyla gerekli bildirimlerin yapıldığını bildirdi. Belediyenin ulaşım şirketi MOTAŞ'a aktardığı kaynaklar da incelemeye alındı. Rapora göre 2025 yılında şirkete 835 milyon liralık gelir desteği sağlandı. Ancak desteğin hangi hatlara ne ölçüde aktarılacağını belirlemek için mevzuatta belirtilen nüfus, hat uzunluğu ve yolcu sayısı kriterlerine dayalı nesnel bir hesaplama yapılmadığı kaydedildi. Belediye, desteğin ulaşım hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi ve deprem sonrasında oluşan ihtiyaçların karşılanması amacıyla verildiğini açıkladı.

Büyükşehir Belediyesinin Gelirleri Giderlerini Karşılayamadı

Malatya Büyükşehir Belediyesinin 2025 yılı mali tablolarına göre başlangıç bütçesi 13,5 milyar lira olarak belirlendi. Yıl sonunda net bütçe gelirleri 8 milyar 525 milyon 826 bin lirada kalırken giderler 8 milyar 891 milyon 445 bin liraya ulaştı. Böylece gelir ve gider arasında yaklaşık 365,6 milyon liralık fark oluştu. Başlangıçta 5 milyar 730 milyon lira olarak öngörülen bağış ve yardım gelirlerinden yalnızca 248 milyon 604 bin lira elde edilmesi de raporda dikkat çeken veriler arasında yer aldı. Yatırım niteliğindeki sermaye giderleri ise 2 milyar 659 milyon liraya yükseldi. Bu kalem için ayrılan 5 milyar 117 milyon liralık ödeneğin yaklaşık yüzde 52'si kullanıldı. Belediyenin bilançosunda toplam varlıklar 48 milyar 22 milyon lira olarak kaydedilirken kısa vadeli yükümlülüklerin 5 milyar 646 milyon lira, uzun vadeli yükümlülüklerin ise 10 milyar 931 milyon lira olduğu belirtildi. Denetimde ayrıca belediye şirketlerine yapılan kaynak aktarımları, ihalesiz taşınmaz devirleri, süresiz ticari plaka tahsisleri, bazı hizmet alımlarının parçalara bölünmesi ve yapım işlerine ilişkin sözleşme uygulamaları hakkında çeşitli eksiklikler belirlendi.

Yeşilyurt Belediyesinde Gelirler 2,3 Milyar Lirayı Aştı

Yeşilyurt Belediyesinin 2025 yılı raporu, artan gelir ve yatırım harcamalarının yanında imar uygulamaları ve tahsilat süreçlerine ilişkin eleştirileri de içerdi. Belediyenin net bütçe gelirleri 2024'te yaklaşık 1 milyar 346 milyon lirayken 2025'te 2 milyar 356 milyon liraya yükseldi. Yıllık gelir artışı yaklaşık 1 milyar 10 milyon lira oldu. Sermaye giderleri de 328 milyon liradan 740 milyon liraya çıkarak yüzde 125,55 arttı. Belediye yılı 2 milyar 356 milyon lira gelir ve 2 milyar 303 milyon lira giderle tamamladı. Buna rağmen 3 milyar 170 milyon liralık gelir hedefinin yüzde 74,32'sine ulaşılabildi. Rapordaki en dikkat çekici tespitlerden biri, yıkım kararlarına ilişkin oldu. Sayıştay, 2018'den 27 Ocak 2026'ya kadar alınan 648 yıkım kararının uygulanmadığını bildirdi. Raporun özet tablosunda ise yıkım kararı bulunan yapı sayısı 655 olarak yer aldı. Denetimde, yıkımı gerçekleştirilmeyen yapılar için 44 milyon 358 bin liralık idari para cezası kesildiği belirtildi. Belediyenin 2025 yılında kesinleştirdiği 245 idari para cezasının toplam tutarı 30 milyon 960 bin lira olarak kaydedildi. Bu cezaların yalnızca 4 milyon 156 bin lirasının tahsil edildiği, tahsilat oranının yüzde 13,4'te kaldığı tespit edildi. Cezaların 23 milyon 719 bin liralık bölümüne ilişkin tahakkuk işlemlerinin yapılmadığı da rapora yansıdı.

Yeşilyurt'ta Taşınmaz Kiralamaları Ve Personel Uygulamaları İncelendi

Sayıştay, belediyeye ait bazı taşınmazların belediye şirketine kiralandıktan sonra üçüncü kişilere daha yüksek bedellerle verildiğini belirledi. Alt kiralama bedellerinin ilk kira bedellerinden ortalama yüzde 424 fazla olduğu ve toplam 3 milyon 316 bin liralık fark oluştuğu kaydedildi. Raporda ayrıca belediye şirketlerinden toplam 282 personelin herhangi bir hizmet alımı sözleşmesi olmadan belediyenin çeşitli birimlerinde çalıştırıldığı belirtildi. Amatör spor faaliyetleri için Yeşilyurt Spor Kulübüne yapılan nakdi yardımın profesyonel futbol takımının bazı giderlerinde de kullanıldığı tespit edildi. Mali kayıtlarda ise 213 milyon 953 bin liralık maddi duran varlık için amortisman ayrılmadığı ve amortisman defteri tutulmadığı ifade edildi. Belediye yönetimi, çeşitli bulgulara ilişkin açıklamalarında eksikliklerin giderilmesi ve uygulamaların mevzuata uygun yürütülmesi için çalışmalar başlatıldığını bildirdi.

Arguvan Belediyesinde 486 Taşınmazın Değeri Kaydedilmedi

Arguvan Belediyesinin 2025 yılı denetim raporunda toplam 20 bulguya yer verildi. Bunların 6'sı mali tabloların güvenilirliğini etkileyen konularla, 14'ü ise mevzuata aykırılıklar ve idari uygulamalarla ilgili oldu. Denetimde, belediye adına tapuda kayıtlı 511 taşınmazdan 486'sının değerinin belirlenmediği ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edildi. Ayrıca 101 taşınmazın kiralanması sırasında mevzuat gereği alınması gereken yüzde 6 oranındaki kesin teminatın alınmadığı bildirildi. Belediyenin 28 Mayıs 2025'te KDV hariç 1 milyon 875 bin liraya satın aldığı lowbed kamyon da raporda yer aldı. Alımın ihale yapılmadan doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği, söz konusu dönemde geçerli 800 bin 366 liralık parasal sınırın 1 milyon 74 bin 634 lira aşıldığı belirtildi. Belediye, alımın 49 mahalle ve 72 mezrada iş makinelerinin taşınmasında yaşanan güçlükler nedeniyle acil ihtiyaç kapsamında yapıldığını savundu. Arguvan Belediyesinin doğrudan temin ve ilgili pazarlık usulüyle gerçekleştirdiği bazı alımlarda da yıllık bütçedeki yüzde 10'luk sınırın aşıldığı ve Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınmadığı tespit edildi. Üç harcama kalemindeki sınır aşımının yaklaşık 44,4 milyon liraya ulaştığı kaydedildi.

Arguvan'da Gelir Tahsilatı Ve Atık Yönetimi Gündemde

Arguvan Belediyesinin gelir tahsilat oranları da denetim raporunda yer aldı. Mülkiyet üzerinden alınan vergilerde tahsilat oranı yüzde 15,67, kira gelirlerinde yüzde 45, iş yerlerine ilişkin çevre temizlik vergisinde ise yüzde 28,72 olarak hesaplandı. Belediyeye ait kafeterya, misafirhane ve petrol istasyonu gibi işletmelerin devri niteliğindeki kiralamalarda KDV tahakkuk ettirilmediği de belirlendi. Bazı iş yerlerinin ruhsatsız faaliyet gösterdiği, kazı ruhsat harcı ve zemin tahrip bedellerinin tahsil edilmediği tespitleri rapora girdi. Çevre yönetimine ilişkin bölümde ise belediyenin topladığı katı atıkları büyükşehir belediyesine ait aktarma istasyonuna göndermek yerine vahşi depolama yöntemiyle biriktirdiği belirtildi. Belediye, araç ve teknik imknların yetersizliğini gerekçe gösterdi. Arguvan Belediyesinin 2025 yılı net bütçe gelirleri 128 milyon 890 bin 557 lira, giderleri ise 98 milyon 28 bin 968 lira olarak gerçekleşti. Raporda, belediye yönetiminin denetim bulgularına ilişkin eksikliklerin giderilmesi ve benzer uygulamaların tekrarlanmaması için çalışma yapılacağını bildirdiği aktarıldı.

Arapgir Belediyesinde 113 Milyon Liralık Sınır Aşımı

Arapgir Belediyesinin 2025 yılı denetim raporunda 18 bulguya yer verildi. Bunların 5'i mali tabloları etkileyen, 13'ü ise diğer idari ve mali işlemlerle ilgili tespitlerden oluştu. Denetimde, doğrudan temin ve ilgili pazarlık usulü kapsamındaki alımlarda toplam 113 milyon 381 bin 252 liralık sınır aşımı belirlendi. Mal alımları, hizmet alımları ve yapım işlerinde yıllık bütçede ilgili kalemlere ayrılan ödeneklerin yüzde 10'luk sınırının Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı kaydedildi. Belediyeye ait 131 taşınmazın pazarlık usulüyle kiraya verilmesi de mevzuata uygun bulunmadı. Sayıştay, belediyenin özel mülkiyetindeki taşınmazların kiralanmasında rekabetin sağlanması ve mevzuatta öngörülen ihale usullerinin uygulanması gerektiğini belirtti. Aynı taşınmazların kiralanması sırasında yüzde 6 oranındaki kesin teminatların alınmadığı da tespit edildi. Arapgir Belediyesine ait 671 taşınmazdan 294'ünün değerinin belirlenmediği ve muhasebe hesaplarına kaydedilmediği raporda yer aldı. Ayrıca belediye şirketine yapılması gereken hakediş ödemelerinin eksik gerçekleştirilmesi ve personel çalıştırılmasına dayalı bazı işlerin doğrudan temin yoluyla şahıslardan karşılanması da denetim bulguları arasında sıralandı.

Arapgir Belediyesinin Mali Tablolarında Dikkat Çeken Rakamlar

Arapgir Belediyesinin 2025 yılı bilançosunda banka hesabındaki tutar 102 bin 401 lira olarak kaydedilirken kısa vadeli yükümlülükler 70 milyon 431 bin 347 liraya ulaştı. Belediyenin dönen varlıkları ise 32 milyon 941 bin lira olarak açıklandı. Yıl içerisinde net bütçe gelirleri 168 milyon 56 bin 380 lira, giderler 176 milyon 431 bin 701 lira oldu. Böylece giderler gelirleri yaklaşık 8 milyon 375 bin lira aştı. Mal ve hizmet alımı giderleri bir önceki yıla göre yüzde 52,07 artarak 129 milyon 843 bin liraya yükseldi. Raporda, belediyenin topladığı katı atıkları Malatya Büyükşehir Belediyesine ait aktarma istasyonuna taşımak yerine Şıhlar Mahallesi'ndeki orman vasıflı arazide depoladığı da belirtildi. Sayıştay, bu uygulamanın çevre ve insan sağlığı açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekti. Belediyenin bazı gelir kalemlerinde tahsilat oranlarının düşük kaldığı, işletme hakkı devri niteliğindeki kiralamalarda KDV alınmadığı ve bazı harçların tahsil edilmediği de tespit edildi. Belediye yönetimi, raporda belirtilen eksikliklerin giderilmesi ve sonraki işlemlerin mevzuata uygun yürütülmesi yönünde gerekli çalışmaların yapılacağını bildirdi.

Yazıhan Belediyesinde Gelirler Yüzde 57 Arttı

Malatya'daki belediyelerin denetim sonuçları arasında Yazıhan Belediyesi mali göstergeleriyle öne çıktı. Belediyenin 2024 yılında 100 milyon 204 bin lira olan net bütçe gelirleri, 2025 yılında 157 milyon 428 bin liraya yükseldi. Böylece gelirler bir yılda yüzde 57,10 arttı. Vergi gelirlerinde ise daha yüksek bir yükseliş kaydedildi. 2024'te 8 milyon 976 bin lira olan vergi gelirleri, 2025'te 47 milyon 517 bin liraya ulaştı. Artış oranı yüzde 429,40 olarak hesaplandı. Diğer gelirler de 67 milyon liradan 95 milyon 889 bin liraya çıktı. Yazıhan Belediyesinin bütçe giderleri 2024'te 106 milyon 717 bin lirayken 2025'te 154 milyon 88 bin lira olarak gerçekleşti. Gelir artışının gider artışından daha yüksek olmasıyla belediye yılı yaklaşık 3 milyon 340 bin liralık pozitif bütçe farkıyla tamamladı. Faaliyet sonuçları tablosunda 155 milyon 767 bin lira gelir ve 132 milyon 680 bin lira gider kaydedildi. Enflasyon düzeltmesinin de hesaba katılmasıyla dönem olumlu faaliyet sonucu 61 milyon 648 bin lira oldu. Bu tutarın muhasebe esaslarına göre hesaplanan faaliyet sonucunu gösterdiği, doğrudan nakit fazlası anlamına gelmediği belirtildi.

Yazıhan Belediyesinde Harcama Yapısı Değişti

Yazıhan Belediyesinin 2025 yılı bilançosunda toplam varlıklar 360 milyon 450 bin lira olarak yer aldı. Banka hesabındaki tutar 15 milyon 999 bin lira, öz kaynaklar 340 milyon 839 bin lira seviyesinde kaydedildi. Kısa vadeli yükümlülükler 18 milyon 808 bin lira, uzun vadeli yükümlülükler ise 803 bin lira oldu. Personel giderleri yüzde 4,95 azalarak 22 milyon 375 bin liraya gerilerken sermaye giderleri de yüzde 23,10 düşüşle 13 milyon 435 bin liraya indi. Buna karşılık mal ve hizmet alımı giderleri yüzde 82,67 artarak 110 milyon 266 bin liraya yükseldi. Olumlu mali göstergelere rağmen raporda mevzuata uyum ve kayıt düzeniyle ilgili eksiklikler de sıralandı. Bazı alımlarda yüzde 10'luk yasal sınırın aşıldığı, kimi ihtiyaçların doğrudan temin sınırının altında kalacak biçimde parçalara bölündüğü belirtildi. Sosyal yardım belgeleri, taşınmaz envanteri, katı atık yönetimi ve kıdem tazminatı karşılıklarına ilişkin eksiklikler de denetim kapsamına girdi. Sayıştay, belirlenen hesap alanları dışındaki mali bilgilerin tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olduğu kanaatine varırken belediye yönetimi, tespit edilen eksikliklerin giderilmesine yönelik çalışmalar yapılacağını bildirdi.

Denetim Raporlarında Ortak Başlık Kamu Kaynaklarının Yönetimi Oldu

Malatya Büyükşehir Belediyesi ile dört ilçe belediyesinin 2025 yılı raporları, kurumların mali performanslarının yanı sıra kamu kaynaklarının kullanım biçiminin de önem taşıdığını gösterdi. Büyükşehir Belediyesinin borçlanma sınırını aşması ve yeniden yapılandırılan kredilerden kaynaklanan ek mali yük, Yeşilyurt Belediyesinde yıkım kararları ile para cezalarına ilişkin bulgular, Arguvan ve Arapgir belediyelerinde taşınmaz kayıtları ve ihale işlemleri öne çıkan konular arasında yer aldı. Yazıhan Belediyesinde gelirlerdeki yükseliş ve bütçe gelirlerinin giderleri aşması dikkat çekerken burada da bazı ihale ve kayıt işlemlerine ilişkin eksiklikler belirlendi. Sayıştay raporları, belediyelerin gelir ve gider rakamlarının yanında ihale mevzuatına uyum, tahsilat kapasitesi, mali kayıtların doğruluğu ve çevre yönetimi gibi alanlarda da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

Raporda yer alan tespitler denetim bulgusu niteliği taşıyor ve tek başına kesinleşmiş bir yargı kararı anlamına gelmiyor. Belediyelerin bulgulara ilişkin açıklamaları ve eksikliklerin giderilmesine yönelik bildirimleri de denetim sürecinin bir parçası olarak raporlara yansıdı.