YÖK Başkanı Açıkladı! Hedef Dünyanın İlk 100'ü

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye’nin üniversitelerinin uluslararası sıralamalardaki yükselişine ilişkin önemli veriler açıkladı. Özvar, 2026 yılı sıralamalarında 6 Türk üniversitesinin dünyanın ilk 500’ünde yer aldığını, bunlardan 2’sinin ilk 300’e girdiğini belirterek yeni hedefin en az 2 üniversiteyi ilk 100 arasına taşımak olduğunu söyledi. Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde düzenlenen 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni’nde konuşan Özvar, Türk yükseköğretiminin son yıllarda hem kapasite hem de akademik üretim bakımından önemli bir büyüme kaydettiğini ifade etti. Türkiye’de bugün 208 üniversite, yaklaşık 6,3 milyon öğrenci ve 190 bine yaklaşan akademik personel bulunduğunu belirten Özvar, yükseköğretim sisteminin bilimsel üretim ve araştırma kapasitesindeki gelişimine dikkat çekti.

Türkiye Bilimsel Yayınlarda 15. Sıraya Yükseldi

Türkiye’nin bilimsel yayın performansındaki değişime de değinen Özvar, makale ve derleme yayınlarının sayısı bakımından ülkenin dünya sıralamasında önemli bir ilerleme kaydettiğini söyledi. Özvar’ın verdiği bilgilere göre Türkiye, 2002 yılında 213 ülke arasında 29. sırada bulunurken, bugün aynı ölçütte 15. sıraya kadar yükseldi. Bilimsel yayınların niteliğinde de artış yaşandığını belirten Özvar, Q1 ve Q2 kategorisindeki dergilerde yayımlanan çalışmaların toplam yayınlar içerisindeki oranının 2019’daki yaklaşık yüzde 34 seviyesinden 2025’te yüzde 58’in üzerine çıktığını aktardı. Araştırma üniversitelerinde ise bu oranın yüzde 79’a ulaştığını belirten Özvar, Türkiye’nin bu alanda OECD ortalamasını yakaladığını ifade etti.

Üniversitelerde Hedef İlk 100’e Girmek

Türk üniversitelerinin uluslararası sıralamalardaki görünürlüğünün de arttığını belirten Özvar, 2026 yılı verilerinin bu gelişimi ortaya koyduğunu söyledi. Bu sıralamalarda 6 üniversitenin ilk 500 içinde, 2 üniversitenin ise ilk 300 içerisinde bulunduğunu açıklayan Özvar, bundan sonraki hedefin Türkiye’den en az 2 üniversitenin dünyanın ilk 100 üniversitesi arasına girmesini sağlamak olduğunu dile getirdi. Türkiye’nin uluslararası yükseköğretim sistemindeki temsilinin de genişlediğini belirten Özvar, yaklaşık 3 bin üniversitenin değerlendirildiği başka bir sıralamada 124 Türk üniversitesinin yer aldığını kaydetti. Türkiye, bu sayıyla üniversite temsilinde ABD ve Çin’in ardından üçüncü sırada bulundu.

Üniversitelerde Yeni Programlar Açıldı

Yükseköğretimde değişen ihtiyaçlara göre yeni eğitim programlarının da devreye alındığını belirten Özvar, özellikle yapay zeka, siber güvenlik, tarım ve sağlıkta dijitalleşme ile yeşil dönüşüm alanlarına ağırlık verildiğini söyledi. Son 3 yılda bu alanlar başta olmak üzere yaklaşık 80 yeni program açıldığını ifade eden Özvar, yeni nesil programların toplam sayısının 160 üniversitede 724’e ulaştığını açıkladı. Üniversitelerden kaynaklanan patent ve faydalı model başvurularının da 2022’den bu yana iki katına çıktığını belirten Özvar, tescil edilen başvuruların sayısının 900’e ulaştığını bildirdi. Mesleki eğitimin iş dünyasıyla daha güçlü biçimde buluşturulması amacıyla "İşletmede Mesleki Eğitim" modelinin de yaygınlaştırıldığını aktaran Özvar, 7 ilde yürütülen pilot çalışmanın yaklaşık 120 bin öğrencinin eğitim aldığı 185 mesleki ön lisans programını kapsadığını kaydetti.

Genç Araştırmacılar İçin Yeni Program

YÖK Başkanı Özvar, Türkiye’nin nitelikli araştırmacı yetiştirme kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalara da değindi. "Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı" kapsamında bu yıl 550 gencin araştırma üniversitelerinde araştırma görevlisi olarak istihdam edilmesinin planlandığını açıkladı. Programla 5 yıllık süreçte 3 bin genç araştırmacının yetiştirilmesinin hedeflendiğini belirten Özvar, yükseköğretimde dijital becerilerin geliştirilmesine yönelik çalışmaların da sürdüğünü söyledi. Geçen yıl başlatılan Veri Analizi Okulu’na yaklaşık 30 bin kişinin katıldığını belirten Özvar, elde edilen deneyimin yeni modüller ve Sürdürülebilirlik Okulu ile genişletilerek Dijital Yükseköğretim Platformu’na dönüştürülmesinin hedeflendiğini ifade etti.

Türk Dünyasıyla Üniversite İşbirlikleri Genişliyor

Türkiye’nin yükseköğretim alanındaki uluslararası işbirliklerinin Türk dünyası başta olmak üzere farklı coğrafyalarda genişletildiğini belirten Özvar, ortak üniversite, diploma, öğrenci ve akademisyen hareketliliği ile araştırma programlarının geliştirildiğini söyledi. Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk-Kazak Üniversitesi ile Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi’nin ardından Azerbaycan’daki Türkiye-Azerbaycan Üniversitesi ve Özbekistan’daki Uluslararası Türk Devletleri Üniversitesi’nin de eğitim hayatına dahil olduğunu belirten Özvar, Balkanlar, Afrika, İslam dünyası, Asya ve Avrupa’daki ülkelerle de çeşitli akademik ortaklıkların sürdüğünü kaydetti. Bu çalışmaların Türkiye’nin bilim diplomasisine katkı sunduğunu belirten Özvar, üniversitelerin uluslararası hareketlilik ve araştırma işbirlikleriyle küresel yükseköğretim sistemindeki yerini güçlendirmeyi amaçladıklarını ifade etti.

Üniversitelerin COP31 Çalışmalarına Katkısı

YÖK’ün iklim değişikliği alanındaki çalışmalarına da değinen Özvar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile işbirliği içerisinde 208 üniversitenin COP31 sürecine katkısının koordine edildiğini açıkladı. Üniversitelerin sahip olduğu bilimsel birikimin iklim politikalarına ve uygulanabilir çözümlere daha fazla aktarılmasını hedeflediklerini belirten Özvar, yükseköğretim kurumlarının yalnızca akademik bilgi üreten değil, toplumsal ve küresel sorunlara çözüm geliştiren yapılar olarak çalışmalarını sürdüreceğini söyledi. Özvar ayrıca üniversiteleri, "Terörsüz Türkiye" hedefini farklı yönleriyle bilimsel zeminde ele almaya ve araştırma, konferans, panel ve çalıştaylarla sürece katkı sunmaya davet ettiklerini belirtti. Gazze’de yükseköğretim alanında yaşanan yıkımın etkilerini azaltmak için de Türkiye’de çeşitli çalışmalar yürütüldüğünü aktaran Özvar, eğitimini sürdüremeyen Filistinli öğrencilerin Türk üniversitelerinde öğrenim görmelerine imkan sağlandığını, Filistinli akademisyenlere de üniversitelerin kapılarının açıldığını ifade etti. Gazze’de uzmanlık eğitimi alamayan hekimlerin eğitimlerini Türkiye’de sürdürebilmelerine yönelik düzenlemelerin de hayata geçirildiğini belirten Özvar, Türk yükseköğretim kurumlarının Filistin’e yönelik desteğinin devam edeceğini söyledi.