Yapay Zekâ ile Kaçak Oranı Yarıya Düştü

Kaçak Elektrik Kullanımına Karşı Teknoloji Destekli Mücadele

Dicle Elektrik, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde uzun yıllardır süren kaçak elektrik sorununa karşı dijitalleşme ve ileri teknolojiye dayalı bir mücadele başlattı. Şirket, uydu verileri, dron destekli saha taramaları, yapay zekâ algoritmaları ve uzaktan sayaç yönetimi gibi sistemleri entegre ederek kaçak elektrik kullanımını büyük oranda azaltmayı başardı.
Dicle Elektrik Genel Müdürü Yaşar Arvas, yeni nesil teknolojilerin enerji yönetiminde artık vazgeçilmez hale geldiğini belirterek, “Son yıllarda dijital dönüşüme büyük yatırım yaptık. Uydu analizleri, yapay zekâ destekli tespit sistemleri ve sahadaki akıllı cihazlarımız sayesinde özellikle tarımsal sulama alanlarında kaçak kullanımları çok daha hızlı ve etkin biçimde belirleyebiliyoruz” dedi.

Yapay Zekâ ve Uydu Analiziyle Kaçak Alanlar Belirleniyor

Şirketin geliştirdiği sistem, 9,5 milyon dekarlık tarım arazisini kapsayan geniş bir alanda faaliyet gösteriyor. Dicle Elektrik, tarım alanlarındaki beyanları uydu verileriyle karşılaştırarak, çiftçilerin “kuru tarım” beyanında bulunmasına rağmen “sulu tarım” yaptığı bölgeleri tespit edebiliyor.
Genel Müdür Arvas, bu süreci şöyle anlattı: “Uydu görüntüleri ve hiperspektral analizlerden elde edilen verileri yapay zekâ algoritmalarıyla işliyoruz. Bu sistem, kaçak elektrik kullanılan noktaları birkaç saat içinde belirleyebiliyor. Ayrıca 15 lisanslı dron pilotumuz, enerji iletim hatlarında arıza, kırık ya da kaçak bağlantı tespitinde görev yapıyor. Yapay zekâ ile entegre edilen bu analizler sayesinde, sorunlu bölgeler otomatik olarak haritalanıyor ve bakım ekipleri doğrudan o noktalara yönlendiriliyor.”
Bu sayede hem arıza tespit süresi önemli ölçüde kısaldı hem de saha operasyonlarında büyük bir enerji ve maliyet tasarrufu sağlandı.

Kaçak Oranı 10 Yılda Yüzde 76’dan 37’ye Geriledi

Dicle Elektrik’in 2013 yılındaki özelleşme döneminde bölgedeki kaçak oranı yüzde 76 seviyesindeydi. Şirketin yürüttüğü dijitalleşme ve denetim çalışmaları sonucunda bu oran 2024 itibarıyla yüzde 37’ye kadar geriledi.
Genel Müdür Arvas, elde edilen bu başarıyla Türkiye ekonomisine büyük katkı sağlandığını vurguladı: “Bugüne kadar yürüttüğümüz etkin denetim ve teknolojik yatırımlar sayesinde ülke ekonomisine yaklaşık 521 milyar lira değerinde katkı sağladık. Şehir merkezlerinde kayıp-kaçak oranı artık yüzde 15 seviyesine kadar düşmüş durumda. Hedefimiz, bu başarıyı kırsal alana da yaymak.”
Dicle Elektrik’in hizmet bölgesi Diyarbakır, Mardin, Şanlıurfa, Batman, Siirt ve Şırnak illerini kapsıyor. Şirket, 2,5 milyon aboneye ve yaklaşık 6,5 milyon nüfusa enerji sağlıyor.

Kırsal Bölgelerde Yeni Yatırım Hamlesi Başlıyor

Şirketin enerji verimliliği ve altyapı modernizasyonuna yönelik yatırımları hız kesmeden devam ediyor. Dicle Elektrik, önümüzdeki beş yıl içinde toplam 60 milyar liralık yatırım yapmayı planlıyor. Bu yatırımın 40 milyar lirası kırsal bölgelerdeki enerji altyapısının güçlendirilmesi için ayrılacak.
Yetkililer, devir öncesi dönemde yıllık ortalama yatırım tutarının 927 milyon lira civarında olduğunu, özelleşme sonrasında bu rakamın 5 milyar 21 milyon liraya yükseldiğini açıkladı. Şirket, bu yatırımlar sayesinde hem kaçakla mücadeleyi daha etkin hale getirmeyi hem de enerji kesintilerini minimize etmeyi hedefliyor.

Enerjide Dijital Dönüşüm Bölgeye Katma Değer Sağlıyor

Dicle Elektrik’in uyguladığı dijital sistemler, yalnızca kaçak kullanımın tespitinde değil, aynı zamanda enerji kalitesinin iyileştirilmesinde de etkili oluyor. Geliştirilen uzaktan sayaç yönetimi sistemiyle birlikte tüketim verileri anlık olarak analiz ediliyor ve olası arızalar önceden tahmin edilerek önleyici bakım planları oluşturuluyor.
Arvas, “Bölgedeki enerji altyapısını modernize etmek sadece ekonomik değil, sosyal bir sorumluluk da taşıyor. Enerjinin adil ve verimli kullanımını sağlayarak hem vatandaşın yaşam kalitesini yükseltiyor hem de ülke kaynaklarının korunmasına katkıda bulunuyoruz.” diye konuştu.
Dicle Elektrik’in teknolojiyi merkezine alan bu dönüşümü, Türkiye’nin enerji yönetimi alanında dijitalleşme sürecine örnek teşkil ederken, kaçak elektrikle mücadelede dünya standartlarında bir model olarak dikkat çekiyor.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım