Washington ve Tahran Arasındaki Anlaşma Dijital İmzayla Yürürlüğe Girdi
Dünya diplomasisinde taşları yerinden oynatan tarihi bir gelişme yaşandı. Ortadoğu'daki askeri hareketliliği sonlandıran ve taraflar arasındaki kronik sorunlara barışçıl çözüm getirmeyi amaçlayan kritik mutabakat metni, küresel liderlerin hamlesiyle resmiyet kazandı. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, fiziki olarak bir araya gelmeye gerek duymadan, siber ortamda uzaktan attıkları dijital imzalarla yeni dönemin kapısını araladı. İki ülkenin de geleceğini yakından ilgilendiren bu tarihi uzlaşmanın ardından, nihai barış için takvimin oldukça hızlı işlemesi bekleniyor.
Haberin Özeti
- • İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump, savaşı bitiren tarihi İslamabad Mutabakatı'nı dijital ortamda uzaktan imzalayarak yürürlüğe soktu.
- • Anlaşma kapsamında Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonlar durdurulurken, ABD deniz ablukasını kaldıracak, İran ise Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere güvenli hale getirecek.
- • Washington yönetimi İran'ın yeniden imarı için en az 300 milyar dolarlık fon hazırlamayı taahhüt ederken, taraflar nükleer program ve yaptırımlar için 60 günlük müzakere sürecine giriyor.
Resmi makamlardan yapılan açıklamalara göre, tarafların daha önce yüz yüze görüşme yapması planlanan İsviçre rotasından son anda vazgeçilerek dijital yönteme geçilmesinin arkasında çok önemli bir diplomatik taktik yatıyor. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, son yirmi dört saat içinde yürütülen yoğun mekik diplomasisi neticesinde bu karara varıldığını doğruladı. Liderlerin doğrudan metne imza koymasının anlaşmanın geleceğini koruma altına aldığını belirten sözcü, bu sayede olası bir ihlalin doğuracağı küresel siyasi maliyetin en üst seviyeye çıkarıldığını aktardı. Tahran cephesi, arabulucu ülkelerle yapılacak istişarelerin ardından kritik müzakerelerin tam olarak nerede ve ne zaman başlayacağını dünya kamuoyuna ilan edecek.
Deniz Ablukası Kalkıyor ve Hürmüz Boğazı Açılıyor
Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen sancılı diplomatik süreç, aslında geçtiğimiz günlerde meyvesini vermiş ve taraflar on dört maddelik bir uzlaşı zemini üzerinde anlaştıklarını duyurmuştu. Tarihe İslamabad Mutabakatı olarak geçecek olan bu zaptın yürürlüğe girmesiyle birlikte çok kritik askeri ve ekonomik adımlar senkronize şekilde devreye alınacak. Anlaşma uyarınca Lübnan dahil tüm aktif cephelerdeki askeri operasyonlar derhal durdurulurken, Washington yönetimi de İran’a yönelik uyguladığı deniz ablukasını otuz gün içinde tamamen kaldırmaya başlayacak. Buna karşılık Tahran ise ticari gemilerin Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında güvenli ve ücretsiz geçiş yapabilmesi için Hürmüz Boğazı'ndaki mayın temizliği dahil tüm askeri engelleri ortadan kaldıracak.
Üç Yüz Milyar Dolarlık Fon ve Altmış Günlük Zorlu Nükleer Sınav
Tarihi anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden birini ise Washington’ın bölgesel ortaklarıyla birlikte üstlendiği dev finansal taahhüt oluşturuyor. Amerika Birleşik Devletleri, İran’ın ekonomik kalkınması ve savaş sonrası yeniden imar faaliyetleri için en az 300 milyar dolar tutarında devasa bir bütçe planı hazırlayacak. Bu süreçte İran’ın nükleer programına yönelik yaptırımların aşamalı olarak kaldırılması ve zenginleştirilmiş materyallerin Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı gözetiminde tasfiye edilmesi planlanıyor. Taraflar, karşılıklı güven testinden geçecekleri bu hassas dengede nihai bir uzlaşıya varmak adına altmış günlük zorlu bir müzakere maratonuna başlayacak. Sürecin başarıyla tamamlanmasının ardından nihai metin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bağlayıcı kararıyla uluslararası hukukun bir parçası haline gelecek.
Bakmadan Geçme
