Volkanik Taşlar Kadınların Elinde Sanata Dönüşüyor!
Ege Bölgesi'nin tarihi ve doğal zenginlikleriyle tanınan köşelerinden Manisa'nın Salihli ilçesi, kökleri yüzyıllar öncesine dayanan eşsiz bir zanaatın kalbi olmaya devam ediyor. UNESCO Global Jeoparkı statüsündeki özel coğrafyada yer alan volkanik oluşumlar, yöre halkının hünerli ellerinde hayat bularak muazzam birer mutfak gerecine dönüşüyor.
Haberin Özeti
- • Manisa’nın Salihli ilçesindeki UNESCO Global Jeoparkı sınırlarında yer alan volkanik taşlar, kadın ustaların marifetli ellerinde dayanıklı güveç ve çömleklere dönüştürülüyor.
- • Bölgedeki doğal volkanik yapının sağladığı özel bileşim sayesinde haricen hiçbir sırlama maddesi kullanılmadan üretilen çömlekler, Türkiye geneline ve yurt dışı pazarlarına ulaştırılıyor.
- • Kuşaktan kuşağa devredilen ve bölge halkının ana geçim kaynaklarından biri olan bu özel ata mesleği, gençlerin ilgisizliği nedeniyle geleceğe aktarılamama riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
Bölgeden çıkarılan özel nitelikli kayalar, mahalle sakinlerinin kolektif emeği sayesinde yüksek ısıya dayanıklı güveç ve çömlek üretiminde hammadde olarak kullanılıyor. Doğanın sunduğu bu benzersiz mineraller, geleneksel yöntemlerin ustalıkla harmanlanmasıyla sofralara estetik ve lezzet katıyor.
Volkanik Taşların Çamura Uzanan Zorlu Üretim Serüveni
Bölgedeki çömlek yapımı, aşamaları son derece titizlik ve fiziksel güç gerektiren kolektif bir iş bölümüyle gerçekleştiriliyor. Jeopark sahasından özel olarak toplanan dayanıklı volkanik taşlar, mahalledeki erkekler tarafından evlere taşındıktan sonra kırma makinelerinde un ufak ediliyor. Elde edilen taş tozu, su yataklarından çıkarılan kaliteli kil ile karıştırılarak benzersiz bir harç elde ediliyor. Hamur kıvamına getirilen bu çamur, evlerin avlularındaki ahşap tezgahlarda kadın ustalar tarafından büyük bir zarafetle biçimlendiriliyor. Şekil verme işleminin tamamlanmasının ardından devreye giren pişirme ve satış süreçlerini ise erkekler üstleniyor. Doğal yapısında barındırdığı mineral özellikleri sayesinde ürünler, hiçbir kimyasal sırlama işlemine ihtiyaç duymadan kendiliğinden parlıyor ve yüksek ısıya karşı ekstra direnç kazanıyor.
Yerel Ekonomiden Dünya Pazarına Uzanan Başarı
Yaklaşık bin sekiz yüz nüfuslu mahallede çeyrek asırdan fazla hanenin ana gelir kaynağını oluşturan bu özel imalat, ticaret ağları aracılığıyla ülke sınırlarını aşıyor. Aracılar vasıtasıyla Türkiye’nin dört bir yanındaki şehirlerin yanı sıra yurt dışındaki meraklılarına da ulaştırılan otantik çömlekler, özellikle et yemeklerinin yoğun pişirildiği Kurban Bayramı öncesinde talep patlaması yaşıyor. Yaklaşık otuz yıldır baba mesleğini gururla sürdüren çömlek ustası Emine Tangüç, sabahın ilk ışıklarıyla başlayan bu zorlu çalışma temposunun büyük bir sabır gerektirdiğini vurguluyor. Taşın çamura, çamurun ise sanata dönüştüğü bu meşakkatli süreçte helal kazanç sağlamanın huzurunu yaşadıklarını belirten deneyimli usta, satışların yıl genelinde düzenli seyrettiğini ancak bayram dönemlerinde talebe yetişmekte zorlandıklarını ifade ediyor.
Unutulmaya Yüz Tutan Ata Mesleğinde Usta Kaygısı
Yıllardır çamuru bir hamur inceliğinde işleyerek aile bütçesine katkı sağlayan bir diğer kadın usta Sabriye Balkan ise çocukluk yıllarında babasından devraldığı bu değerli mirası yaşatmak için büyük bir gayret gösteriyor. Gün boyunca tezgah başında fiziki güç sarf ederek üretim yaptıklarını dile getiren deneyimli zanaatkar, yeni neslin masa başı ve daha konforlu işlere yönelmesi sebebiyle bu özel mesleğin geleceğinden endişe duyduğunu aktarıyor. Kendi çocuklarının ve torunlarının bu zahmetli sürece ilgi duymadığını gözlemleyen bölgedeki kıdemli ustalar, elleri tuttuğu sürece geleneksel üretimi sürdürmeye kararlı olsa da kendilerinden sonra bu asırlık kültürün son bulması ihtimali karşısında derin bir üzüntü yaşıyor.
Bakmadan Geçme
