Türkiye'de Kooperatifler Küresel Pazarda Gücünü Artırıyor! İhracatta Yeni Rekor Hedefi

Her yıl kutlanan Uluslararası Kooperatifler Günü, bu yıl "Barışçıl Bir Dünya İçin Kooperatifler" temasıyla gerçekleştiriliyor. Tema kapsamında kooperatiflerin yalnızca ekonomik üretime değil, toplumsal dayanışmaya, sosyal uyuma ve barış kültürünün güçlenmesine sunduğu katkının ön plana çıkarılması hedefleniyor. Türkiye'de kooperatifler; üretimin geliştirilmesi, istihdamın artırılması, kadın girişimciliğinin desteklenmesi ve kırsal kalkınmanın güçlendirilmesi gibi birçok alanda ekonomik ve sosyal yapıya katkı sağlamayı sürdürüyor.

Kooperatifçilik İçin Yeni Dönem Stratejileri Devreye Alınıyor

Üreticilerin ortak hareket ederek maliyetlerini düşürmesine ve daha geniş pazarlara ulaşmasına imkan sağlayan kooperatifler için yeni politika ve uygulamalar hayata geçiriliyor. Bu kapsamda hazırlanan 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı, kooperatiflerin kurumsal yapısını güçlendirmeyi, rekabet gücünü artırmayı ve dijital dönüşüm süreçlerini hızlandırmayı amaçlıyor. Yeni stratejiyle birlikte kooperatiflerin sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması ve finansal kapasitelerinin geliştirilmesi öncelikli hedefler arasında yer alıyor.

KOOP-DES Destekleri Genişletildi

Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) kapsamında kooperatiflere proje bazlı destekler verilmeye devam ediyor. Program sayesinde özellikle kadın ortakların yoğunlukta olduğu kooperatiflerin üretim, istihdam ve yatırım projeleri destekleniyor. 2020-2025 döneminde toplam 848 kooperatifin 907 projesine 151,5 milyon lira hibe sağlanırken, Kredi Garanti Fonu ile TESKOMB iş birliğiyle oluşturulan 4,5 milyar liralık kredi paketi de kooperatiflerin kullanımına sunuldu.

Destek Limitleri Bu Yıl Yükseltildi

2026 yılıyla birlikte KOOP-DES kapsamında sağlanan mali desteklerde de artışa gidildi. Makine ve ekipman yatırımları ile kadın kooperatiflerinin işleteceği bakım merkezleri, kreşler ve benzeri sosyal tesislere yönelik yatırım desteğinin üst limiti 400 bin liradan 1 milyon liraya çıkarıldı. Kooperatiflerin fuar ve sergi katılımlarına verilen destek miktarı da artırılırken, ürünlerin tanıtımı ve pazarlanmasına yönelik üst limit 150 bin liraya yükseltildi. Nitelikli personel istihdamına yönelik desteklerde de artış yapılarak, bir personel için yıllık 420 bin lira, iki personel için ise toplam 840 bin lira destek sağlanabilecek.

Kooperatiflerin İhracattaki Payı Her Yıl Artıyor

Kooperatiflerin dış ticaretteki performansı son yıllarda istikrarlı şekilde büyümeye devam ediyor. 2019 yılında 61,2 milyon dolar seviyesinde gerçekleşen kooperatif ihracatı, geçen yıl 96,2 milyon dolara ulaştı. Bu yılın ilk beş ayında kaydedilen 47 milyon dolarlık ihracat ise yükseliş eğiliminin sürdüğünü gösterdi. İhracat yapan kooperatif sayısındaki artış da dikkat çekiyor. 2019 yılında yalnızca 12 kooperatif uluslararası pazarlara ürün gönderirken, bu sayı geçen yıl 55'e, 2026 yılının ocak-mayıs döneminde ise 73'e yükseldi. Artan ihracat hacmi ve genişleyen kooperatif ağı, küçük üreticilerin küresel pazarlara erişiminde kooperatif modelinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.