- Haberler
- Bilim Teknoloji
- Türk Bilim Kadını Uzayda Yaşamın Şifrelerini Çözüyor
Türk Bilim Kadını Uzayda Yaşamın Şifrelerini Çözüyor
2006 yılında Ege Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra akademik kariyerini Japonya Kumamoto Üniversitesi'nde sürdüren Uzilday, doktora çalışmaları için Türkiye'ye döndü. 2021 yılında Tohoku Üniversitesi mikro yerçekimi laboratuvarında araştırmacı olarak görev yapan bilim insanı, edindiği deneyimleri Türkiye'nin uzay hedefleriyle birleştiriyor.
Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday, eşi Doç. Dr. Barış Uzilday ile birlikte Türkiye’nin ilk astronotu Alper Gezeravcı tarafından Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (UUİ) gerçekleştirilen ilk deneyin yürütücülüğünü üstlendi. "Extremophyte" adı verilen bu çalışmada, dünyada sadece Tuz Gölü çevresinde yetişen Schrenkiella Parvula bitkisinin, uzaydaki yüksek tuz stresine ve mikro yerçekimine verdiği tepkiler incelendi.
Ay ve Mars Toprağında Bitki Yetiştirme Projeleri
Uzay biyolojisi araştırmalarına hız kesmeden devam eden Uzilday, çalışmalarının odak noktasını mikro yerçekimi koşullarında dayanıklı türlerin geliştirilmesi olarak tanımlıyor. Ay ve Mars yüzeyindeki toz ve kaya parçalarından oluşan regolit benzeri yapıları kullanarak bitki yetiştirme projeleri yürüten Uzilday, ekstrem koşullara dayanıklı türlerin uzay ortamındaki performansını test ediyor.
"Uzay Islahı" ile Dünyadaki Tarıma Katkı
Uzilday, uzayda yürütülen ıslah çalışmalarının dünyadaki tarımsal verimlilik için de büyük önem taşıdığını belirtiyor. Çin Ulusal Uzay İdaresi’nin "Shijian-19" uydusuyla uzaya gönderilen tohumlar üzerinden yapılan araştırmalarda, kozmik radyasyonun sağladığı doğal mutasyonlar kullanılıyor. Bu yöntemin avantajlarını vurgulayan Uzilday, şu bilgileri paylaştı:
"Uzay ortamında, herhangi bir dış radyasyon kaynağına ihtiyaç duyulmadan doğal mutasyonlar oluşuyor. Bu sayede radyoaktif atık sorunu olmadan, daha ekonomik şekilde mutantlar elde ediyoruz. Bu türlerin dünyada kuraklığa, sıcaklığa ve zorlu çevre koşullarına ne kadar dayanıklı olduğunu araştırarak verileri tarım biyoteknolojisi uzmanlarının kullanımına sunuyoruz."
Bilimde Kadınların Gücü
11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadın ve Kız Çocukları Günü kapsamında genç yeteneklere seslenen Doç. Dr. Uzilday, hem dünyada hem de uzayda keşfedilmeyi bekleyen çok fazla alan olduğunu ifade etti. Laboratuvar ve biyoloji çalışmalarında kız öğrencilerin daha fazla yer almasının önemine dikkat çeken Uzilday, yürüttükleri projelerin yeni nesillere ilham vermesini hedeflediklerini belirtti.
Bakmadan Geçme
