- Haberler
- Bilim Teknoloji
- Türk Bilim İnsanlarından Pamukta Genetik Devrim!
Türk Bilim İnsanlarından Pamukta Genetik Devrim!
Türk araştırmacılar, genetik düzenleme teknolojisi CRISPR/Cas9 kullanarak yerli pamuk tohumlarını yeniden tasarladı. Lif uzunluğu ve dayanıklılığı artırılan bu yeni nesil tohumlarla, Türkiye'nin tekstil hammaddesinde dışa bağımlılığının sona erdirilmesi ve küresel pazarda ABD ile Mısır pamuğuna rakip olunması amaçlanıyor.
Haberin Özeti
- • Türk araştırmacılar, CRISPR/Cas9 gen düzenleme teknolojisini kullanarak yerli pamuk tohumlarının lif uzunluğunu ve mukavemetini yüzde 30-40 oranında artırmayı hedefleyen projeyi başarıyla yürüttü.
- • TRGENMER bünyesinde tamamen öz kaynaklarla geliştirilen proje, yerli pamuğun kalitesini dünyaca ünlü ABD Pima ve Mısır Giza pamuklarıyla rekabet edebilecek seviyeye taşımayı amaçlıyor.
- • Tekstil sektöründe katma değeri artıracak bu genetik mühendisliği çalışmasının, uzun vadede Türkiye'nin milyonlarca dolarlık pamuk ithalatını azaltarak milyarlarca liralık ekonomik katkı sağlaması öngörülüyor.
Türkiye’nin tekstil ve tarım sektöründe yeni bir dönem başlatacak stratejik biyoteknoloji hamlesi meyvelerini vermeye başladı. Genetik mühendisliği alanındaki potansiyeli ortaya koyan proje kapsamında, klasik ıslah yöntemleriyle asırlar sürecek gelişim süreçleri, laboratuvar ortamında birkaç yıla indirgendi. Türk bilim insanları, pamuğun sanayi için en kritik değerleri olan lif uzunluğu, inceliği ve mukavemetini genetik müdahale ile hassas bir şekilde iyileştirmeyi başardı.
Bin Yıllık Evrim Laboratuvar Hızıyla Gerçekleşti
Transgenik Hücre Teknolojileri Uygulama ve Araştırma Merkezi (TRGENMER) bünyesinde yürütülen ve üç yıldır süren projede, onlarca yüksek lisans öğrencisi görev aldı. AR-GE sorumlusu Beyza Aydın, doğanın hızını nasıl aştıklarını şu sözlerle ifade etti:
"Normal şartlarda bitkilerin bin yılda geliştirebileceği genetik motifleri laboratuvarımızda birkaç seneye indirgedik. Deney süreçlerinde yüzlerce başarısız denemenin ardından başarılı sonuca ulaştık. Genetiği geliştirilen bitkilerin büyümesini iklimlendirme kabinleri ve özel besi yerleri ile destekliyoruz."
Hedefimiz Uluslararası Tohumları Geçmek
Proje yürütücüsü ve TRGENMER Direktörü Dr. Cihan Taştan, yerli pamuk liflerinin uluslararası literatürdeki örneklerden yüzde 10 daha kısa olduğunu belirterek, bu farkı kapatmakla yetinmeyeceklerini vurguladı. Taştan, genetik mühendisliği yaklaşımını şu şekilde özetledi:
"Hedefimiz yerli tohumlardan yüzde 30 ile 40 daha uzun lifler üretmek. Sadece uluslararası standartlara yetişmek değil, onları geçebilecek bir verim artışı sağlamayı amaçladık. Bu projede Buse Kaptan Tekin ve Naz Ceren Ünal gibi pek çok öğrencimizin emeği var."
Ekonomide Milyar Liralık Dönüşüm Kapıda
Türkiye, dünya pamuk üretiminde üst sıralarda yer almasına rağmen, kaliteli hammadde için yıllık yaklaşık 1,1 milyon ton ithalat yapıyor. Bilim insanları, lif kalitesinde sağlanacak yüzde 20’lik bir iyileşmenin Türkiye’yi ABD Pima ve Mısır Giza pamuğuyla rekabet edebilir düzeye getireceğini öngörüyor. İthalatı azaltacak bu hamlenin, 5 yıl içinde yüksek katma değerli ihracatla ülke ekonomisine milyarlarca liralık katkı sağlaması bekleniyor. Sürdürülebilir tarım kapsamında daha az su ve kimyasal gerektiren çeşitler üzerinde de çalışıldığını belirten Taştan, hedeflerinin Türkiye'yi yüksek kaliteli pamuk ihraç eden bir merkez haline getirmek olduğunu kaydetti.
Bakmadan Geçme
