Temiz Enerji Atağı Sürüyor! Güneş ve Rüzgar Üretimi Zirveye Taşıdı

Rapora göre, 2024 yılında yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektrik üretimi bir önceki yıla göre yüzde 9,8 yükselirken, yenilenemeyen kaynaklardaki artış yüzde 1,4 ile sınırlı kaldı.

Yenilenebilir Enerjinin Elektrik Üretimindeki Payı Yükseldi

Küresel ölçekte yenilenebilir enerji santrallerinden üretilen elektrik miktarı 9 bin 836 teravatsaat seviyesine ulaştı. Böylece temiz enerji kaynaklarının dünya elektrik üretimindeki payı yüzde 31,7 olarak kayıtlara geçti. Raporda yer alan değerlendirmelerde, küresel iklim hedeflerine ulaşılabilmesi için bu oranın önümüzdeki yıllarda çok daha hızlı yükselmesi gerektiğine dikkat çekildi. Hesaplamalara göre yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 78'e çıkarılması gerekiyor. Bu hedef, mevcut seviyenin yaklaşık 2,5 katına ulaşılması anlamına geliyor.

Güneş ve Rüzgar Enerjisi Büyümenin Lokomotifi Oldu

2024 yılı verileri, yenilenebilir enerji yatırımlarında en büyük katkının güneş ve rüzgar santrallerinden geldiğini ortaya koydu. Özellikle Asya kıtası, temiz enerji üretiminde dünyanın en yüksek hacmine ulaşarak 4 bin 589 teravatsaat elektrik üretti. Bölgede üretim geçen yıla göre yüzde 14,3 artış gösterdi. Avrupa ise hidroelektrik ve güneş enerjisindeki kapasite artışıyla bin 758 teravatsaat üretime ulaşırken, yıllık büyüme oranı yüzde 7,2 olarak gerçekleşti. Kuzey Amerika'da yenilenebilir elektrik üretimi bin 535 teravatsaat, Güney Amerika'da ise bin 47 teravatsaat seviyesine yükseldi. Güney Amerika'da büyümenin farklı yenilenebilir enerji teknolojilerine dengeli şekilde yayıldığı belirtildi.

Orta Doğu En Hızlı Büyüyen Bölge Oldu

Bölgesel büyüme oranları incelendiğinde en dikkat çekici performans Orta Doğu'dan geldi. Bölge, 76 teravatsaat üretim gerçekleştirirken yüzde 17,3 ile dünyadaki en yüksek büyüme oranını kaydetti. Avrasya'da yenilenebilir enerji üretimi 411 teravatsaat seviyesine çıkarken, Afrika'da jeotermal dışındaki enerji kaynaklarında yaşanan artış sayesinde üretim 227 teravatsaat olarak gerçekleşti. Okyanusya ile Orta Amerika ve Karayipler de üretimlerini artıran bölgeler arasında yer aldı.

Uzmanlardan Enerji Dönüşümü İçin Hızlanma Çağrısı

IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, elektrikleşmenin küresel enerji dönüşümünün temel unsurlarından biri haline geldiğini belirterek temiz elektrik yatırımlarının enerji güvenliği, ekonomik rekabet ve sürdürülebilir kalkınma açısından kritik önem taşıdığına dikkat çekti. La Camera, önümüzdeki on yıl içinde yenilenebilir elektrik üretiminin bugünkü seviyenin yaklaşık iki buçuk katına çıkarılması gerektiğini vurgulayarak, teknolojik altyapının ve ekonomik koşulların bu dönüşüm için uygun olduğunu ifade etti. Binalar, ulaştırma ve sanayi başta olmak üzere birçok alanda fosil yakıt kullanımından temiz elektrik sistemlerine geçişin hızlandırılması gerektiğini söyledi. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi İcra Sekreteri Simon Stiell ise ülkelerin küresel enerji dönüşümünün geri döndürülemez bir sürece girdiği konusunda ortak görüşe sahip olduğunu belirterek açıklanan verilerin bu değişimi açık şekilde ortaya koyduğunu dile getirdi.

Yenilenebilir Enerji Kurulu Gücünde Tarihi Seviye

Raporda yer alan güncellenmiş verilere göre, küresel yenilenebilir enerji kurulu gücü 2025 yılı sonunda 5,2 teravat düzeyine ulaştı. Aynı dönemde sisteme eklenen yeni kapasite 693 gigavat ile şimdiye kadar kaydedilen en yüksek yıllık artış oldu. Toplam elektrik kurulu gücünün yaklaşık yarısını oluşturan yenilenebilir enerji kaynakları, yeni kapasite yatırımlarında da ağırlığını korudu. Toplam kurulu güç artışının büyük bölümü temiz enerji projelerinden gelirken, bu tablo küresel enerji sektöründe yenilenebilir yatırımların fosil yakıt yatırımlarından daha hızlı büyümeyi sürdürdüğünü bir kez daha ortaya koydu.