Son Dakika: Kadınlar için EYT Geliyor
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesini kaçıran kadınlar için sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir konuşulan ancak çok az bilinen kritik bir detay yeniden gündeme geldi.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesini kaçıran kadınlar için sosyal güvenlik sisteminde uzun süredir konuşulan ancak çok az bilinen kritik bir detay yeniden gündeme geldi. Son dönemde SGK mevzuatı üzerinden yapılan değerlendirmeler, belirli şartları taşıyan kadın sigortalılar için emeklilik yolunu tamamen açabilecek özel bir imkâna işaret ediyor. Bu düzenleme, özellikle 8 Eylül 1999 tarihini sınır olarak kabul eden EYT uygulamasının dışında kalan kadınlar açısından büyük önem taşıyor. Normal koşullarda yalnızca prim gününü artıran borçlanma yöntemleri, bu istisnai durumda sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek yaş şartını ortadan kaldırabiliyor. Bu nedenle konu, binlerce kadının emeklilik planlarını kökten değiştirebilecek nitelikte değerlendiriliyor.
Staj Kaydı Olan Kadınlar İçin Kritik Bir Avantaj Doğuyor
Kadın sigortalılar açısından bu özel hakkın merkezinde staj ve çıraklık kayıtları yer alıyor. SGK sisteminde staj başlangıcı uzun vadeli sigorta kolu olarak kabul edilmediği için normal şartlarda emeklilik hesabında başlangıç tarihi sayılmıyor. Ancak staj ile ilk sigortalı çalışma arasında doğum yapan kadınlar için durum farklılaşıyor. Bu noktada devreye giren doğum borçlanması, sadece prim kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda sigorta başlangıcını da geriye çekebiliyor. Böylece 2000 yılı ve sonrasında sigortalı olmuş pek çok kadın, kağıt üzerinde 1999 öncesi girişe sahip hale geliyor. Bu değişiklik, EYT kapsamına girmenin önündeki en büyük engeli ortadan kaldırıyor.
Doğum Borçlanması Sadece Gün Değil Tarih Kazandırıyor
Genel uygulamada doğum borçlanması, sigortalı kadının çalışmadığı süreler için prim kazanmasını sağlıyor. Ancak bu istisnai durumda borçlanılan süre kadar sigorta başlangıç tarihi de geriye gidiyor. Stajdan sonra doğum yapılmış olması, bu sürenin borçlanmaya konu edilmesine imkân tanıyor. Borçlanma yapıldığında, sistem sigorta girişini borçlanılan gün sayısı kadar geçmişe çekiyor. Bu da 8 Eylül 1999 öncesine düşen bir başlangıç tarihi anlamına geliyor. Böylece kadın sigortalılar, yaş şartı olmaksızın yalnızca prim gün sayısını tamamlayarak emeklilik dilekçesi verebilir hale geliyor. Uzmanlar, bu uygulamanın EYT’yi kaçıran kadınlar için adeta gizli bir anahtar olduğunu ifade ediyor.
SGK’nın Aradığı Şartlar Netleşmiş Durumda
Bu haktan yararlanabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından aranan bazı temel koşullar bulunuyor. Öncelikle 8 Eylül 1999 tarihinden önce yapılmış bir staj veya çıraklık kaydının SGK sisteminde yer alması gerekiyor. Bunun ardından doğumun, staj bitişi ile uzun vadeli sigorta başlangıcı arasındaki dönemde gerçekleşmiş olması şartı aranıyor. Ayrıca borçlanmaya konu edilecek çocuğun hayatta olması da mevzuatta açıkça belirtilen kriterler arasında yer alıyor. Bu şartları taşıyan kadınlar, doğum borçlanması başvurusu yaparak sigorta başlangıçlarını geriye çekebiliyor ve EYT kapsamına dahil olabiliyor.
Erkek Sigortalılar İçin Benzer Bir Uygulama Bulunmuyor
Söz konusu düzenleme yalnızca kadınlara tanınan bir hak olarak öne çıkıyor. Erkek sigortalılar için askerlik borçlanması sigorta başlangıcını geri çekebilse de staj dönemi üzerinden benzer bir istisna söz konusu değil. Bu nedenle uygulama, kadınlar lehine yapılmış özel bir düzenleme olarak değerlendiriliyor. Kadın sigortalılar, e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini inceleyerek staj giriş tarihlerini ve doğum tarihlerini net şekilde görebiliyor. Staj kaydı bulunan ve doğumu bu kritik aralıkta gerçekleşen kadınların, vakit kaybetmeden SGK üzerinden borçlanma sürecini başlatması öneriliyor.
Emeklilik Hayalini Yıllar Önceye Çekebilen Bir Fırsat
Uzmanlara göre bu imkan, doğru zamanda ve doğru şekilde kullanıldığında emeklilik yaşını yıllarca öne çekebiliyor. Yaş şartı nedeniyle uzun süre beklemek zorunda kalan kadınlar, bu yöntem sayesinde yalnızca prim günlerini tamamlayarak emekli aylığına hak kazanabiliyor. SGK mevzuatında yer alan bu özel uygulama, son dönemde kadın sigortalılar arasında giderek daha fazla konuşulmaya başladı. Özellikle EYT düzenlemesinin ardından mağduriyet yaşadığını düşünen kadınlar için bu yol, emekliliğe açılan yeni ve güçlü bir kapı olarak değerlendiriliyor.
Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım
Bakmadan Geçme