SGK Uyardı: 5 Yıl İçinde Almayanların Parası Yanıyor

Sosyal Güvenlik Kurumu, hak sahiplerini yakından ilgilendiren önemli bir hatırlatmada bulundu. Kurum tarafından yapılan bilgilendirmeye göre, vatandaşların adına tanımlanmış ancak çeşitli nedenlerle alınmamış bazı ödemeler için beş yıllık kritik süre işlemeye devam ediyor. Bu süre içinde talep edilmeyen ya da bankadan çekilmeyen ödemeler, yasal mevzuat gereği zaman aşımına uğrayarak kuruma geri aktarılıyor. Özellikle farkında olunmadan bekleyen ödemeler, birçok kişinin mağduriyet yaşamasına neden olabiliyor.

SGK yetkilileri, vatandaşların hak kaybı yaşamaması adına düzenli kontrol yapılması gerektiğini vurgularken, unutulan ödemelerin büyük bölümünün basit bir başvuru ile alınabileceğine dikkat çekiyor. Dijital sistemlerin yaygınlaşmasına rağmen, hâlâ çok sayıda ödemenin bankalarda beklediği ifade ediliyor.

Beş Yıl Kuralı Hangi Ödemeleri Kapsıyor

SGK mevzuatına göre şahıs adına yapılan ve hak kazanıldığı hâlde alınmayan birçok ödeme kalemi zaman aşımı süresine tabi tutuluyor. Hak doğduğu tarihten itibaren başlayan bu beş yıllık süre, ödeme çekilmediği takdirde otomatik olarak sona eriyor. Sürenin dolmasıyla birlikte ilgili tutar, geri dönüşü olmayacak şekilde kurum hesaplarına aktarılıyor.

Bu uygulama, vatandaşın hakkının tamamen ortadan kalkması anlamına geliyor. Dolayısıyla ödemeyi almaya hak kazanmış olmak tek başına yeterli olmuyor. Paranın fiilen çekilmiş olması ya da resmi başvurunun tamamlanması büyük önem taşıyor.

En Sık Unutulan Ödeme Cenaze Yardımı Oluyor

Vefat eden sigortalıların yakınlarına verilen cenaze ödeneği, zaman aşımına en sık uğrayan hakların başında geliyor. Yakınını kaybeden ailelerin yoğunluk ve üzüntü nedeniyle bu ödemeyi takip edememesi, paranın bankada uzun süre beklemesine neden olabiliyor. Oysa cenaze ödeneği, tek seferlik olsa da birçok aile için önemli bir destek anlamı taşıyor.

Bazı durumlarda ödeme otomatik olarak bankaya yatırılıyor ancak hak sahibinin hesabı tanımlı olmadığı için para çekilemiyor. Bu gibi hallerde beş yıllık süre sessizce işlemeye devam ediyor ve fark edilmediğinde hak tamamen kaybolabiliyor.

Rapor Parası ve Doğumla İlgili Ödemeler de Risk Altında

SGK tarafından yapılan geçici iş göremezlik ödeneği, halk arasında bilinen adıyla rapor parası, çoğu zaman çalışanlar tarafından gözden kaçırılabiliyor. Özellikle kısa süreli raporlarda yatırılan tutarların fark edilmediği ve bankada beklediği görülüyor. Aynı şekilde emzirme ödeneği gibi doğum sonrası verilen yardımlar da zaman aşımı kapsamına giriyor.

Bu ödemeler genellikle otomatik sistemler üzerinden tanımlansa da banka bilgisi eksikliği veya sistemsel uyuşmazlıklar nedeniyle çekilemeyebiliyor. Vatandaşın bu durumu fark etmemesi hâlinde beş yılın sonunda ödeme tamamen yanıyor.

Başvuru Yapılmazsa Hak Kaybı Kaçınılmaz Oluyor

SGK, dijital altyapının büyük ölçüde gelişmiş olmasına rağmen bazı durumlarda dilekçe ile başvurunun hâlâ gerekli olabildiğini belirtiyor. Özellikle ödeme hesaba yatmamışsa veya sistemde görünmüyorsa, ilgili sosyal güvenlik merkezine yapılacak kısa bir başvuru süreci yeniden başlatabiliyor.

Yetkililer, başvuru yapılmadığı sürece sürenin durmadığını ve zaman aşımının işlemeye devam ettiğini vurguluyor. Bu nedenle vatandaşların sadece hak kazandığını bilmesi değil, süreci fiilen tamamlaması da gerekiyor.

Dijital Sorgulama ile Unutulan Paralar Ortaya Çıkabiliyor

Günümüzde SGK ödemelerinin büyük bölümü dijital ortamdan sorgulanabiliyor. Vatandaşlar, e-Devlet üzerinden adlarına tanımlı bir ödeme olup olmadığını kısa sürede öğrenebiliyor. Eğer bekleyen bir tutar varsa, banka bilgileri tanımlanarak ödeme doğrudan hesaba aktarılabiliyor.

SGK, özellikle son yıllarda yapılan denetimlerde binlerce kişinin adına ödeme bulunduğunu ancak farkında olmadığını tespit etti. Bu durum, düzenli kontrolün ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Beş yıl kuralı nedeniyle hak kaybı yaşamamak için, vatandaşların belirli aralıklarla sorgulama yapması büyük önem taşıyor.

SGK’nın yaptığı bu uyarı, hakların korunması adına önemli bir hatırlatma niteliği taşıyor. Alınmayan her ödeme, süresi dolduğunda geri dönüşü olmayan bir kayıp haline geliyor. Bu nedenle hak sahiplerinin zaman aşımı süresini dikkate alarak hareket etmesi, ileride yaşanabilecek mağduriyetlerin önüne geçiyor.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım