SGK'dan Erken Emeklilik Müjdesi: Yıpranma Payı Kapsamı Genişletildi

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), çalışma şartları bakımından sağlığı tehdit eden veya yüksek risk barındıran mesleklerde çalışanlara yönelik "Fiili Hizmet Süresi Zammı" (FHSZ) uygulamasında önemli bir değişikliğe gitti. Yapılan son düzenlemeyle birlikte, daha önce listede bulunmayan bazı sanayi kollarındaki işçiler de erken emeklilik avantajından yararlanmaya başlayacak.

Yeni Eklenen Meslek Grupları Hangileri?

2026 yılı itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenleme çerçevesinde, ağır sanayinin önemli kollarında çalışan binlerce işçi yıpranma payı kapsamına alındı. Listeye eklenen yeni alanlar şunlar:

Çimento fabrikası çalışanları

Alüminyum fabrikası işçileri

Dökümhane çalışanları

Cam sanayi işçileri

Bu sektörlerde faaliyet gösteren çalışanlar, görev yaptıkları her 12 ay için SGK tarafından 15 ay çalışmış gibi kabul edilecek.

Yıpranma Payı Sistemi Nasıl İşliyor?

Yıpranma payı, temel olarak iki büyük avantaj sağlıyor: Prim gün sayısının artması ve emeklilik yaşının öne çekilmesi. Risk grubuna göre çalışanların primlerine yılda 60, 90 veya 180 gün ilave ediliyor.

Örneğin, yılda 90 gün yıpranma hakkı olan bir çalışan, takvim yılı sonunda 360 gün yerine 450 gün prim ödemiş sayılıyor. Bu biriken ek süreler, belirli şartlar dahilinde emeklilik yaş haddinden düşürülerek kişinin 5 ila 8 yıl daha erken emekli olmasına imkan tanıyor.

Mevcut Kapsamdaki Diğer Meslekler

Halihazırda bu haktan yararlanan başlıca gruplar ise şunlar:

Sağlık Personeli: Doktor, hemşire, ebe ve ambulans şoförleri (Yılda 60 gün).

Madenciler: Yer altı işçileri (Yılda 180 gün ile en yüksek pay).

Güvenlik Güçleri: Asker, polis, MİT mensupları ve infaz koruma memurları.

Basın Mensupları: Basın kartı sahibi muhabir ve çalışanlar.

İtfaiyeciler: Yangın söndürme ekipleri.

Erken Emeklilik İçin Kritik Şartlar

Yıpranma payından yararlanmak isteyenlerin dikkat etmesi gereken bazı temel kriterler bulunuyor:

Fiilen Çalışma Şartı: Kişinin riskli işi bizzat yapması gerekiyor. Örneğin, bir hastanenin idari biriminde çalışan personel değil, radyasyonla doğrudan temas eden radyoloji teknisyeni bu hakkı kazanıyor.

Süre Sınırı: Yaş indiriminden faydalanabilmek için riskli işlerde en az 3600 gün (10 yıl) çalışmış olma şartı aranıyor. Yer altı maden işçilerinde ise bu sınır 1800 gün (5 yıl) olarak uygulanıyor.

Meslek Kodu Kontrolü: İşverenin SGK bildirimlerini doğru "Meslek Kodu" ile yapması hayati önem taşıyor. Hatalı bildirimlerde geriye dönük hak kaybı yaşanabiliyor.

e-Devlet Üzerinden Kontrol İmkanı

Çalışanlar, yıpranma paylarının sisteme işlenip işlenmediğini e-Devlet üzerindeki "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" ekranından takip edebilirler. Hizmet dökümünde primlerin yanında "FHSZ" ibaresi veya 2A, 3A gibi kodların bulunması, hakkın tanımlandığı anlamına geliyor. Kodlarda hata olması durumunda ise mağduriyetin giderilmesi için Hizmet Tespit Davası yoluna başvurulabiliyor.