Şam-Ankara Hattında Yeni Hedef! Ticaret 10 Milyar Dolar

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve beraberindeki heyetin Şam ziyaretinin ardından iki ülke ilişkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Şeybani, son dönemde artan temasların Türkiye ile Suriye arasındaki ortaklığın daha güçlü bir zemine taşındığını ifade etti. Türkiye’nin Suriye’deki gelişmelerin ardından attığı adımların iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesinde önemli rol oynadığını belirten Şeybani, diplomatik temasların yanı sıra ekonomik ve kurumsal işbirliğinin de genişlediğine dikkat çekti. Şeybani, Ankara ile Şam arasındaki ilişkilerin “sağlam temeller” üzerinde ilerlediğini vurguladı.

40 Anlaşma İmzalandı, Kurumsal Ağ Kuruldu

Şeybani, Cumhurbaşkanları ve bakanlar düzeyinde gerçekleştirilen görüşmelerin yanı sıra iki ülke arasında 40 anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandığını açıkladı. Suriye tarafında 22 bakanlık ve kurumun Türkiye’deki muhataplarıyla doğrudan iletişim kurmasını sağlayan bir yapı oluşturulduğunu belirten Şeybani, bu mekanizmanın ilişkilerin daha düzenli ilerlemesine katkı sunduğunu söyledi. İki ülke arasındaki işbirliğinin enerji, ulaşım ve ticaret gibi alanlarda somut sonuçlar ortaya çıkardığını aktaran Şeybani, Mayıs 2025’te imzalanan enerji anlaşmasıyla kuzey Suriye’ye elektrik ulaştırılmasını, Halep-Gaziantep arasındaki kardeş şehir ilişkisini ve sınır kapılarında transit taşımacılığın yeniden 24 saat esasına göre yürütülmesini örnek gösterdi. İdlib’de serbest bölge ve kuru limanın faaliyete geçirilmesini de ekonomik işbirliğinin adımlarından biri olarak gösteren Şeybani, iki ülke arasında madencilik alanında da mutabakat sağlandığını belirtti.

Ticaret Hacminde Hedef 10 Milyar Dolar

Türkiye ve Suriye arasındaki ekonomik ilişkilerde yeni hedefin daha yüksek bir ticaret hacmine ulaşmak olduğu açıklandı. Şeybani, geçen yıl yaklaşık 4 milyar dolar seviyesine ulaşan ticaret hacminin 10 milyar dolara çıkarılmasının amaçlandığını söyledi. Bu hedef doğrultusunda yalnızca ticaretin artırılmasının değil, üretim ortaklıklarının geliştirilmesinin, yerel ürün ve girdilerin kullanımının artırılmasının ve Suriyelilerin istihdam edilmesinin planlandığını aktaran Şeybani, sınır bölgelerinde ortak sanayi alanlarının kurulmasının da gündemde olduğunu ifade etti. Enerji alanında ise doğal gaz, elektrik üretimi ve şebeke bağlantılarını kapsayan daha geniş bir stratejik çalışma hazırlanması hedefleniyor.

Türkiye’deki Suriyeliler İçin Geri Dönüş Programı

Şeybani, Türkiye’de yaşayan Suriyelilerin ülkelerine dönüş sürecine ilişkin de yeni bir program hazırlandığını duyurdu. Suriye yönetimi tarafından yürütülecek programın barınma, çalışma ve ulaşım başlıklarını kapsayacağı belirtildi. Geri dönüşlerin gerçekleştirileceği bölgelerdeki yeniden imar çalışmalarıyla programın eş zamanlı yürütülmesinin planlandığını kaydeden Şeybani, Türkiye’deki Suriye Büyükelçiliğinin yeniden açılması konusunda da hazırlıkların sürdüğünü söyledi. Şeybani ayrıca Türkiye’nin altyapı ve hizmet sektörlerinin yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalara verdiği desteğe dikkat çekerek, 8 Aralık 2024’ten bu yana 700 binden fazla Suriyelinin Türkiye’den ülkesine döndüğünü ifade etti.

Suriye’de Ulusal Ordu Ve Birlik Vurgusu

Suriye’de devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması konusunda da açıklamalarda bulunan Şeybani, ülkedeki egemen karar alma mekanizmasının yeniden tesis edildiğini söyledi. Hedeflerinin silahların meşru devlet kurumlarının kontrolünde toplandığı tek bir ulusal ordu oluşturmak olduğunu belirten Şeybani, kuzeydoğunun da ulusal bütünlük çerçevesinde Suriye devletine yeniden dahil edilmesi için çalışmaların sürdüğünü ifade etti. Şeybani, Suriye’nin uluslararası alandaki konumunun da değiştiğini belirterek, ABD'nin uyguladığı yaptırımların kaldırılması ve ülkenin terörizme destek veren ülkeler listesinden çıkarılmasının önemli gelişmeler olduğunu söyledi.

İsrail’in Saldırılarına Tepki

Suriye Dışişleri Bakanı, açıklamalarının önemli bölümünde İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırılarını da gündeme getirdi. İsrail’in Suriye’nin egemenliğini ihlal eden adımlar attığını savunan Şeybani, güney bölgelerindeki ihlallerin yanı sıra sivillerin ve kamu kurumlarının hedef alınmasını eleştirdi. 18 Ağustos’ta Ebu Zuhur Havalimanı’na düzenlenen saldırının yalnızca askeri bir saldırı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Şeybani, bu tür eylemlerin Suriye’nin yeniden yapılanma sürecini hedef aldığını söyledi. İsrail’in 8 Aralık 2024’ten bu yana Suriye’deki tesislere, kurumlara ve farklı noktalara yönelik saldırılarını sürdürdüğünü ifade eden Şeybani, Ebu Zuhur Havalimanı saldırısının herhangi bir meşru gerekçesinin bulunmadığını savundu.

Şeybani’den Türkiye’ye Teşekkür

Türkiye’nin İsrail saldırıları karşısındaki tutumundan memnuniyet duyduklarını belirten Şeybani, Ankara’nın saldırıları kınamasına, 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na uyulması çağrısında bulunmasına ve Suriye’nin toprak bütünlüğünü desteklemesine vurgu yaptı. Şeybani, İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarının Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkileri etkilemediğini belirterek, iki ülke arasındaki ilişkilerin mevcut süreçte güçlü biçimde devam ettiğini söyledi. Suriye’nin ise güvenlik, istikrar ve barış ortamının sağlanması için diplomatik yolları tercih ettiğini ifade etti.