Orta Doğu'da Enerji Krizi: Fed ve TCMB'nin Faiz Planları Altüst Oldu!
Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimler, küresel para piyasalarında taşları yerinden oynattı. ABD ve İsrail'in İran'a yönelik operasyonları sonrası stratejik geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nın kapatılması, enerji arzına dair endişeleri zirveye taşıdı. Bu durum, başta ABD Merkez Bankası (Fed) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) olmak üzere dev ekonomilerin faiz politikalarında zorunlu bir değişikliğe gitmesine neden oluyor.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapatması ve petrol tesislerine yönelik İHA saldırıları, piyasalarda arz şoku yarattı. Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık üçte birinin geçtiği bu rotanın kapanmasıyla Brent petrolün varil fiyatı, Ocak 2025'ten bu yana ilk kez 80 doların üzerine tırmandı. Suudi Arabistan’daki Aramco tesisleri ve Katar’daki LNG üretim merkezlerinden gelen "üretim durdurma" haberleri, yukarı yönlü baskıyı daha da körükledi.
Fed ve TCMB’den Fren Sinyali
Artan enerji maliyetlerinin enflasyonu tetikleme riski, merkez bankalarını temkinli bir duruşa itti. Daha önce Haziran ayında faiz indirimine gitmesi beklenen Fed için tahminler Temmuz ayına sarkmış durumda. Piyasa fiyatlamaları, bankanın faiz oranlarını bir süre daha yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutacağı yönünde güçleniyor.
Yurt içinde ise TCMB’nin stratejisi mercek altında. Enerji fiyatlarındaki artışın cari denge ve enflasyon üzerindeki olası yükü nedeniyle, bankanın 12 Mart’taki toplantısında faiz indirimlerine ara vermesi bekleniyor.
Yeni Bir Maliyet Enflasyonu Kapıda
Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör, Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın doğrudan lojistik maliyetlerini ve sigorta primlerini artırdığına dikkat çekti. Gözgör, bu durumun küresel tedarik zincirinde yeni bir maliyet enflasyonu dalgası başlatabileceğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:
"Petrol fiyatlarındaki artışın çekirdek enflasyona geçişkenliği, Fed’in indirim takvimini ötelemesine neden olacaktır. Fed, bu şokun kalıcı bir stagflasyon sinyali olup olmadığını görene kadar faizleri yüksek tutmayı tercih edecektir. Benzer şekilde TCMB'nin de artan maliyet baskısı karşısında Mart toplantısında faiz indirimlerini durdurup temkinli duruşunu korumasını öngörüyoruz."
Borsada Risk Odaklı Dengelenme Dönemi
Piyasalarda "temkinli iyimserlik" yerini "risk odaklı dengelenmeye" bırakırken, Borsa İstanbul tarafında da oynaklığın arttığı gözleniyor. Sanayi ve bankacılık endeksleri üzerinde enerji maliyetleri kaynaklı bir baskı oluşsa da uzmanlar, bu dönemde şirketlerin nakit akışlarının ve döviz pozisyonlarının yatırımcılar için belirleyici olacağını ifade ediyor.
Bakmadan Geçme
