Öğrenci Affında Son Dakika: Meclis'ten Karar Çıktı mı, Son Durum Ne?

Üniversitelerle ilişiği kesilen binlerce adayı yakından ilgilendiren yasal düzenleme çalışmalarında oldukça önemli bir aşama geride bırakıldı. İktidar partisinin milletvekilleri tarafından hazırlanan ve yükseköğretim mevzuatında geniş kapsamlı değişiklikler öngören kanun teklifi adresi olan Meclis ihtisas komisyonundan onay aldı. Eğitim camiasında ve kamuoyunda büyük bir beklenti oluşturan bu adım, öğrenim haklarını kaybeden kişilerin akademik yaşamlarına geri dönebilmeleri adına umutları artırdı. Komisyon aşamasının başarıyla tamamlanması, sürecin hukuki boyutunu yeni bir evreye taşımış durumda.

Söz konusu tasarının komisyonda kabul görmesi, düzenlemenin doğrudan yasalaştığı anlamına gelmiyor. Yasal sürecin tamamen bitmesi ve kararların resmiyet kazanması için önümüzdeki günlerde parlamento genel kurulunda detaylı görüşmelerin yapılması bekleniyor. Genel kuruldaki oylamanın ardından metin devlet başkanının onayına sunulacak ve onay sürecinin bitimiyle birlikte resmi yayın organında ilan edilecek. Bu üç temel aşama tamamlanmadan uygulamaya dair nihai bir hukuki geçerlilik sağlanamayacağı için henüz herhangi bir resmi başvuru toplama işlemi başlatılmadı.

Yasal Teklifin Komisyon Süreci Ve Genel Kurul Beklentisi

TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu bünyesinde yürütülen yoğun mesai sonrasında kabul edilen maddeler, binlerce kişinin eğitim hayatını doğrudan etkileyecek nitelikler taşıyor. İlgili komisyonda yapılan uzun değerlendirmeler sonucunda hazırlanan taslak metin oy çokluğuyla kabul edilerek parlamentonun ana gündem maddeleri arasına girmeyi başardı. Haklarını kaybetmiş olan eski öğrencilerin gözü kulağı şimdi genel kurul salonunda yapılacak olan nihai oylamaya ve buradan çıkacak karara çevrilmiş durumda.

Mevcut yasal prosedürler gereği komisyondan geçen metinler genel kurulda ele alınarak maddeler halinde oylanmak zorunda. Parlamentodaki milletvekillerinin oyuna sunulacak olan tasarı üzerinde gerekli görüldüğü takdirde yeni değişiklikler veya eklemeler yapılması da ihtimaller arasında bulunuyor. Oylama sonucunda kabul edilen metin onay makamına gönderilecek ve ardından yürürlük tarihi netlik kazanacak. Bu süreç tamamlanana kadar kamuoyunda dolaşan bazı iddiaların aksine uygulamanın henüz tam anlamıyla hayata geçmediğini belirtmek gerekiyor.

Başvuru Koşulları Ve Takvimdeki Kritik Süre Sınırı

Düzenlemenin resmiyet kazanmasının ardından hak sahipleri için oldukça sıkı bir başvuru ve intibak takvimi işletilmeye başlanacak. Kanun metninde yer alan detaylara göre resmi yayının yapıldığı tarihten itibaren 4 aylık hak düşürücü bir başvuru süresi tanınacak. Üniversiteleriyle bağı kopan adayların bu 4 aylık zaman dilimini geçirmeden, ilişiğinin kesildiği ya da kayıt hakkı kazandığı yükseköğretim kurumlarına şahsen veya resmi kanallarla müracaat etmeleri şart koşuluyor.

Gerekli müracaat belgelerini zamanında teslim eden ve incelemeleri olumlu sonuçlanan adaylar için eğitim kapıları yeniden aralanacak. İlgili kurullar tarafından dosyası onaylanan kişiler, belirlenen esaslar doğrultusunda 2026-2027 eğitim ve öğretim yılı itibarıyla sıralarına geri dönebilecek. Belirtilen 4 aylık başvuru periyodunu kaçıran adayların ise aynı düzenleme çerçevesinde hak talep etmeleri mümkün olmayacak. Bu nedenle sürecin yayınlandığı günden itibaren adaylarca çok sıkı takip edilmesi hayati önem taşıyor.

Kapsama Dahil Edilen Öğrenci Grupları Ve Şartlar

Geliştirilen tasarı metni, yükseköğretim sisteminin hemen her kademesinde eğitim görmüş ancak bir şekilde sistemin dışında kalmış son derece geniş bir kitleyi kapsıyor. Ön lisans ve lisans düzeyindeki öğrencilerin yanı sıra lisansüstü programlarda eğitim alırken ilişiği kesilenler de bu imkandan faydalanabilecek. Ayrıca hazırlık sınıfında başarısız olanlar, intibak aşamasında elenenler ve hatta bir üniversite programını kazanmasına rağmen geçerli sebeplerle kayıt yaptıramayan adaylar düzenleme alanına dahil edildi.

Kendi isteğiyle kaydını sildiren kişilerin de yararlanabileceği bu fırsat için en temel şart, geçmişte benzer bir haktan faydalanmamış olmak şeklinde belirlendi. Daha önceki yıllarda çıkarılan aynı nitelikteki düzenlemelerden yararlanarak üniversiteye dönen ancak tekrar ilişiği kesilen kişiler bu yeni haktan muaf tutulacak. Ayrıca şartları taşıyan adayların eğitim haklarını yeniden kazanabilmeleri için kurumların belirleyeceği akademik uyum esaslarına harfiyen uymaları şart koşuluyor.

Kapsam Dışında Bırakılan Suçlar Ve Özel Durumlar

Kanun tasarısında toplumsal vicdanı ve kamu güvenliğini korumak amacıyla son derece katı istisna maddelerine de yer verildi. Yükseköğretim kurumlarından ilişiği kesilmiş olsa dahi ağır adli suçlardan mahkumiyeti bulunan kişiler bu imkanın tamamen dışında bırakıldı. Ağır ceza gerektiren terör, kasten öldürme, eziyet ve işkence gibi ciddiyeti yüksek suçlardan hüküm giyenlerin müracaatları doğrudan reddedilecek.

Bunun yanı sıra cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile uyuşturucu imal veya ticareti suçlarından mahkum olanlar da bu haklardan yararlanamayacak. Kayıt aşamasında evrakta sahtecilik yaptığı tespit edilenler, telif haklarını ihlal edenler ve devletin milli güvenliğine kasteden yapılarla iltisakı belirlenerek okulla bağı koparılanlar düzenleme kapsamı dışında tutuldu. Yapılacak detaylı güvenlik ve arşiv araştırmalarının ardından sadece yasal şartları eksiksiz sağlayan kişilerin kaydı aktif hale getirilecek.