Nükleer Denetimler Neden Durdu? İran'dan ABD ve İsrail'i İşaret Eden Flaş Açıklama
Viyana'da düzenlenen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı toplantısında söz alan İranlı Büyükelçi Necefi, nükleer tesislerdeki denetim kesintilerinin arkasında ABD ve İsrail saldırılarının yattığını belirterek Ajans yönetimine sert eleştiriler yöneltti.
Haberin Özeti
- • İran'ın Viyana Büyükelçisi Necefi, UAEA Yönetim Kurulu toplantısında yaptığı konuşmada, nükleer tesislerdeki denetim ve bilgi akışı kesintilerinin ABD ile İsrail saldırılarından kaynaklandığını açıkladı. Ajansın raporlarında ve 2025 ile 2026 yıllarında aldığı kararlarda bu saldırıları görmezden gelmesini çifte standart olarak niteleyen Necefi, bilgi kaybından saldırganların sorumlu tutulması gerektiğini belirtti. Büyükelçi ayrıca, devam eden güvenlik tehditleri dikkate alınmadan teknik denetim mekanizmalarının siyasi baskı aracı olarak kullanılamayacağını vurguladı.
Avusturya'nın başkenti Viyana'da gerçekleştirilen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu toplantısı, Tahran yönetiminin Batı ve Ajans politikalarına yönelik sert çıkışı ile gündeme oturdu. Toplantıda söz alan İran'ın Viyana Büyükelçisi Necefi, ülkesinin nükleer programına dair kamuoyuna yansıyan denetim aksaklıklarının gerçek nedenini masaya yatırdı. UAEA Başkanı Rafael Mariano Grossi’nin bir yılı aşkın süredir İran'ın nükleer faaliyetlerine dair bilgi akışının kesildiğine yönelik raporuna yanıt veren Necefi, sahadaki bu tablonun mimarının ABD ve İsrail tarafından düzenlenen askeri saldırılar olduğunu dile getirdi.
Denetim Kesintilerinin Perde Arkasındaki Askeri Saldırılar
Tahran'ın nükleer tesislere erişim ve bilgi paylaşımı konusunda kasıtlı bir engel çıkardığı yönündeki algıya itiraz eden Necefi, mevcut durumun bir sebep değil, doğrudan dış müdahalelerin yarattığı bir sonuç olduğunu savundu. Ajansın hazırladığı değerlendirme raporlarında nükleer yayılma riskine ve yükümlülük ihlallerine dikkat çekilirken, sahadaki güvenliği ortadan kaldıran saldırıların tamamen görmezden gelinmesi İran heyetinin tepkisini çekti. Bu tutumu profesyonellikten ve nesnellikten uzak olarak tanımlayan Büyükelçi, saldırılar gerçekleşmeden önce UAEA'nın İran'daki nükleer materyallerin son gramına kadar tüm detaylara hakim olduğunu hatırlattı. Bugün yaşanan bilgi boşluğunun faturasının mağdur konumundaki Tahran'a değil, tesisleri hedef alan saldırgan güçlere kesilmesi gerektiği vurgulandı.
UAEA Yönetim Kurulu Kararlarına Çifte Standart Eleştirisi
Konuşmasında uluslararası kurumların geçmişteki tutumları ile bugünkü sessizliği arasındaki uçuruma da dikkat çeken Necefi, UAEA Yönetim Kurulunun Kasım 2025 ile Haziran ve Eylül 2026 dönemlerinde aldığı kararları mercek altına aldı. Söz konusu metinlerde ABD ve İsrail'in nükleer tesislere yönelik saldırılarına tek bir atıfta dahi bulunulmaması, kararların sahadaki gerçeklikten kopuk hazırlandığının kanıtı olarak gösterildi. Tarihsel bir kıyaslama yapan İranlı diplomat, 1981 yılında İsrail'in Irak'ta inşası süren bir nükleer tesisi vurmasının ardından Ajansın peş peşe yaklaşık on kınama kararı çıkardığını anımsattı. Bugün İran topraklarındaki tesislere yönelik benzer eylemler karşısında aynı kurumsal refleksin gösterilmemesi, tarafsızlık ilkesinin zedelendiği şeklinde yorumlandı.
Güvenlik Endişeleri ve Siyasi Baskı Uyarısı
Teknik denetim mekanizmalarının büyük güçlerin jeopolitik hesaplaşmalarına alet edilmemesi gerektiğini belirten Necefi, Ajans yönetimine bağımsızlık çağrısında bulundu. Nükleer güvence denetimlerinin siyasi bir baskı aracına dönüştürülmesinin küresel sisteme zarar vereceğini ifade eden Büyükelçi, devam eden saldırı tehditleri gölgesinde rutin denetim beklentisinin gerçekçi olmadığını kaydetti. Tahran yönetimi, güvenlik endişeleri somut adımlarla giderilmediği ve tesislere yönelik tehdit ortamı ortadan kalkmadığı sürece, denetim süreçlerinin bu olağanüstü koşullardan bağımsız ele alınamayacağı mesajını net bir dille iletti.
Bakmadan Geçme