- Haberler
- Bilim Teknoloji
- NASA 20 Yıllık Teleskobu Çöküşten Kurtarmaya Çalışıyor!
NASA 20 Yıllık Teleskobu Çöküşten Kurtarmaya Çalışıyor!
NASA, yirmi yılı aşkın süredir evrendeki en güçlü kozmik patlamaları inceleyen Neil Gehrels Swift Gözlemevi için hayati bir görevi devreye aldı. Yörüngesini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalan teleskopu kurtarmak amacıyla salı günü kritik bir uzay operasyonu başlatılıyor.
Haberin Özeti
- • NASA, yörüngesi tehlikeli şekilde alçalan Swift uzay teleskobunu kurtarmak için yeni bir uzay görevi başlatıyor.
- • Güneş fırtınalarının etkisiyle hızlanan irtifa kaybı, teleskobun ekim ayında atmosfere girme riskini doğurdu.
- • 30 milyon dolarlık operasyonla teleskobun yeniden güvenli yörüngeye taşınması hedefleniyor.
Kara delik oluşumları, nötron yıldızı çarpışmaları ve gama ışını patlamaları gibi evrenin en şiddetli olaylarını gözlemleyen Swift, son dönemde ciddi bir irtifa kaybı yaşamaya başladı. Teleskobun yörüngesi, kritik eşik olarak kabul edilen 185 milin (yaklaşık 298 kilometre) altına düştü. NASA’nın hesaplamalarına göre herhangi bir müdahale yapılmaması durumunda Swift’in ekim ayında Dünya atmosferine girerek parçalanması bekleniyor. Bu durum, uzun yıllardır aktif görev yapan gözlemevi için ciddi bir kayıp anlamına geliyor.
Güneş Fırtınaları Teleskobun Düşüşünü Hızlandırdı
Alçak Dünya yörüngesindeki uydular zamanla atmosferik sürtünme nedeniyle irtifa kaybederken, Swift’in düşüş süreci Güneş’in aktif dönemine denk geldi. 11 yıllık güneş döngüsünün en yoğun evresi olan solar maksimum dönemi, 2024 yılında zirveye ulaştı ve bu durum süreci daha da hızlandırdı. Yoğun güneş patlamaları ve fırtınaları, Dünya atmosferini ısıtarak genişlemesine yol açtı. Atmosferin üst katmanlarındaki yoğunluğun artması ise uydunun daha fazla sürtünmeye maruz kalmasına neden oldu. Bu etki, Swift’in adeta ters rüzgâra karşı ilerlemeye çalışması gibi bir durum yaratarak yörünge kaybını hızlandırdı.
NASA’dan 30 Milyon Dolarlık Uzayda Kurtarma Operasyonu
NASA, teleskobun yeniden güvenli yörüngeye taşınması için Arizona merkezli Katalyst Space Technologies ile yaklaşık 30 milyon dolarlık bir anlaşma yaptı. “LINK” adı verilen 270 kilogramlık robotik uzay aracı, özel bir fırlatma sistemiyle uzaya gönderilecek. Plan kapsamında Northrop Grumman’ın “Stargazer” uçağı, Marshall Adaları’ndan havalanarak yaklaşık 40 bin fit irtifaya ulaşacak. Bu noktada Pegasus XL roketi serbest bırakılacak ve LINK uzaya taşınacak. Ardından robotik araç, Swift teleskobu ile kenetlenerek yörünge yükseltme işlemini gerçekleştirecek.
Uzayda Bakımın Zorluğu Yeni Bir Dönemi Başlatabilir
Swift’in tasarımı, uzayda bakım veya yakıt ikmali yapılacak şekilde geliştirilmediği için operasyonun teknik açıdan büyük riskler barındırdığı belirtiliyor. Buna rağmen görevin başarıyla tamamlanması halinde, 2004 yılı değerleriyle yaklaşık 300 milyon dolarlık teleskop yeniden aktif hale getirilecek. Uzmanlara göre bu girişimin başarılı olması, yalnızca Swift için değil, gelecekte görev süresi dolan uyduların uzayda onarılması, yeniden konumlandırılması veya farklı görevler için dönüştürülmesi açısından da yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
Bakmadan Geçme
