Mülteci Yardımlarında Alarm! Fonlar Azaldı, Risk Büyüdü

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), küresel ölçekte azalan insani yardım fonlarının milyonlarca mülteci ve zorla yerinden edilmiş kişinin yaşamını doğrudan etkileyebileceği uyarısında bulundu. Kurumun yayımladığı rapora göre yaklaşık 8,3 milyon kişi temel koruma ve yardım hizmetlerine erişimini kaybetme riskiyle karşı karşıya.

BMMYK’nin Kaynakları Son İki Yılda Geriledi

BMMYK tarafından yayımlanan “Aşınan Koruma: Yetersiz Finansmanın İnsani Bedeli” başlıklı raporda, dünyadaki yerinden edilme krizlerinin yaşandığı bölgelerde finansman sıkıntısının giderek daha belirgin hale geldiği belirtildi. Raporda, artan ihtiyaçlara karşın kuruma aktarılan kaynakların azaldığına dikkat çekildi. BMMYK’nin finansmanı 2024 yılında 5,2 milyar dolar seviyesindeyken 2025’te 3,9 milyar dolara geriledi. Kurumun bu yıl ihtiyaç duyduğu 8,5 milyar dolarlık kaynağın ise yalnızca yüzde 32'sine ulaşabildiği aktarıldı. Bu tablo nedeniyle BMMYK’nin bazı temel programlarını daraltmak zorunda kaldığı, bunun da mültecilerin ve zorla yerinden edilen insanların ihtiyaç duyduğu hizmetlere erişimini tehdit ettiği ifade edildi.

8,3 Milyon Kişi İçin Yardım Riski

Raporda, finansman açığının büyümesi halinde yaklaşık 8,3 milyon mülteci, zorla yerinden edilmiş ve vatansız kişinin hayati önem taşıyan desteklerden yararlanamayabileceği belirtildi. Söz konusu hizmetlerin yalnızca gıda veya maddi yardımlarla sınırlı olmadığı, kayıt işlemleri, barınma, çocukların korunması ve şiddet mağdurlarına yönelik destek mekanizmalarını da kapsadığı vurgulandı. Fonların azalmasının, yerinden edilmiş kişilerin karşı karşıya kaldığı güvenlik risklerini de artırabileceği kaydedildi.

Çad Ve Etiyopya’daki Durum Dikkat Çekiyor

Finansman sıkıntısının sahadaki etkilerine ilişkin farklı ülkelerden örnekler de raporda yer aldı. Çad’da 319 bin mültecinin kayıt işlemlerinde gecikmeler yaşadığı bildirildi. Etiyopya’da ise toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz kalan kişilere yönelik güvenli barınakların kapasitesinin bir yıl içerisinde yarıdan fazla azaldığı belirtildi. Bu durumun, korunmaya ihtiyaç duyan kişilerin güvenli alanlara ulaşmasını daha da güçleştirdiği ifade edildi.

“Koruma Hizmetleri Tamamen İşlevsiz Hale Gelebilir”

BMMYK Dış İlişkiler Direktörü Dominique Hyde, finansman yetersizliğinin yalnızca hizmetlerin daha az kişiye ulaştırılması anlamına gelmediğini belirtti. Hyde’a göre belirli bir seviyenin altına düşen koruma hizmetleri tamamen işlevsiz hale gelebiliyor. Hyde, kayıt sistemlerinin aksaması, güvenli barınakların kapanması veya çocuk koruma mekanizmalarının ortadan kalkması halinde, yerinden edilmiş kişilerin yeniden şiddet, sömürü ve istismar gibi tehditlerle karşı karşıya kalabileceğini belirtti. Bu koşulların bazı aileleri yeni bir göç arayışına itebileceği veya insan kaçakçılarının ağına düşme riskini artırabileceği ifade edildi.

BM’den Bağışçılara Acil Destek Çağrısı

BMMYK, mevcut koruma mekanizmalarının sürdürülebilmesi ve yerinden edilmiş insanların hayatlarını yeniden kurabilmeleri için uluslararası toplumdan daha fazla destek istedi. Kurum, bugüne kadar oluşturulan yardım ve koruma sistemlerinin finansman eksikliği nedeniyle zayıflamasının, uzun vadede daha ağır insani sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. BMMYK, bağışçıları ve insani yardım ortaklarını hayati hizmetlerin devamlılığını sağlayacak kaynakları acilen artırmaya çağırdı.