Milli Mücadele Döneminin Sembolü Erzurum Kongre Binası Güvenlik Gerekçesiyle Ziyaretçilere Kapatıldı

Türkiye Cumhuriyeti’nin bağımsızlık meşalesinin yakıldığı en kritik noktalardan biri olan ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün başkanlığında tarihi kararlara ev sahipliği yapan Erzurum Kongre Binası hakkında flaş bir gelişme yaşandı. 23 Temmuz 1919 tarihinde vatanın bölünmez bütünlüğünün ve manda ile himayenin asla kabul edilmeyeceğinin tüm dünyaya ilan edildiği bu tarihi yapı, yapılan teknik incelemelerin ardından deprem riski taşıdığı gerekçesiyle kapılarını kapattı. Milli hafızamızda silinmez bir iz bırakan ve her yıl binlerce yerli ve yabancı turistin uğrak noktası olan binanın mevcut durumu, yetkilileri acil önlem almaya itti. Yapının yapısal bütünlüğünü tehdit eden sorunların derinleşmesi üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Erzurum Valiliği koordineli bir çalışma yürüterek binanın tahliyesine ve geçici olarak kapatılmasına onay verdi.

Tarihi Yapıdaki Yapısal Bozulmalar Ve İlk Teknik Tespitler

Kongre binasının kapatılmasına giden süreç, 2025 yılının ilk aylarında yapının belirli noktalarında gözle görülür çatlakların ve deformasyonların ortaya çıkmasıyla başladı. Erzurum Kültür ve Turizm Müdürlüğü ekipleri tarafından yapılan rutin kontroller sırasında fark edilen bu hasarlar, zamanla daha derinleşerek endişe verici boyutlara ulaştı. Bölgenin zorlu iklim koşulları ve sismik hareketliliği göz önüne alındığında, tarihi dokunun korunması adına durum hemen Erzurum Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne intikal ettirildi. İlk gözlemler binanın taşıyıcı sistemlerinde ciddi yorulmalar olduğunu ortaya koyarken, bakanlık düzeyinde kurulan bir teknik heyet bölgeye gelerek detaylı incelemelerde bulundu. Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğünden gelen uzmanların yaptığı ön çalışma, binanın kapsamlı bir yapısal analizden geçirilmesinin kaçınılmaz olduğunu belgeledi.

Akademik İncelemeler Ve Ağır Hasar Raporunun Ayrıntıları

Binanın gerçek dayanıklılık kapasitesini ölçmek amacıyla Erzurum Teknik Üniversitesi ile profesyonel bir iş birliği süreci başlatıldı. 1 Ağustos 2025 tarihinde imzalanan protokol çerçevesinde, üniversitenin alanında uzman mühendis ve akademisyenlerinden oluşan heyet binada sismik performans testleri gerçekleştirdi. Yaklaşık dört ay süren titiz saha çalışmaları ve laboratuvar analizleri sonucunda hazırlanan rapor, durumun vahametini gözler önüne serdi. 22 Aralık 2025 tarihinde sunulan nihai raporda, tarihi binanın ağır hasarlı sınıfına girdiği ve olası bir sarsıntı durumunda sismik performansının yetersiz kalacağı açıkça ifade edildi. Uzmanlar, binanın hem içinde barındırdığı tarihi eserlerin korunması hem de ziyaretçilerin can güvenliğinin sağlanması için acilen tahliye edilmesi gerektiğini raporladı.

Can Ve Mal Güvenliği İçin Alınan Acil Tahliye Kararı

Üniversite heyeti tarafından sunulan bilimsel veriler ışığında, Erzurum Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü vakit kaybetmeden harekete geçti. Yapılan değerlendirmelerde, tarihi binanın bu haliyle hizmet vermeye devam etmesinin telafisi imkansız sonuçlar doğurabileceği kanaatine varıldı. Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ile yapılan üst düzey istişareler sonucunda, milli mücadelenin bu en önemli kalesinin kapısına kilit vurulması kararlaştırıldı. Tahliye süreci kapsamında binada sergilenen ve kongre dönemine ait olan kıymetli eşyalar, tablolar ve tarihi belgeler, uygun saklama koşullarına sahip güvenli alanlara taşınmaya başlandı. Yetkililer, bu kararın tamamen koruma odaklı olduğunu ve yapının aslına uygun şekilde güçlendirilmesi için gerekli restorasyon projelerinin hızla hayata geçirileceğini belirtti.

Restorasyon Süreci Ve Tarihi Mirasın Geleceği

Erzurum Kongre Binası’nın kapatılması kent genelinde ve tarih çevrelerinde büyük bir üzüntü yaratmış olsa da, binanın geleceği için kapsamlı bir restorasyon takvimi hazırlanıyor. Ağır hasarlı olduğu tescillenen binanın, modern mühendislik yöntemleriyle ve tarihi dokusuna zarar vermeden nasıl güçlendirileceği üzerine projelendirme çalışmaları sürüyor. Bu süreçte binanın sadece depreme dayanıklı hale getirilmesi değil, aynı zamanda gelecek nesillere daha sağlam bir şekilde aktarılması hedefleniyor. Milli Mücadele’nin yüzüncü yılından sonraki bu zorlu dönemde, Cumhuriyet’in temellerinin atıldığı bu mekana yeniden hayat verilmesi için geniş çaplı bir bütçelendirme planlanıyor. Restorasyon çalışmalarının başlamasıyla birlikte binanın ne zaman yeniden ziyarete açılacağı, yapılacak olan güçlendirme operasyonlarının karmaşıklığına bağlı olarak belirlenecek.