Mecliste Yeşil Pasaport Tartışması: 3 Yeni Meslek Grubu Hak Kazanıyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde hususi damgalı pasaport kapsamının genişletilmesine yönelik yeni bir kanun teklifi tartışılmaya başlandı. Sunulan düzenleme ile mesleklerinde belirli bir kıdemi tamamlayan diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarların yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesinin önü açılmak isteniyor. Teklifin yasalaşması halinde, kamu dışında çalışan ancak mesleğinde uzun yıllarını geride bırakmış uzmanların da vizesiz seyahat imkanından faydalanması mümkün olabilecek.

Meclis Başkanlığı’na sunulan teklif ilgili komisyona sevk edilirken, düzenlemenin özellikle mesleki gelişim ve uluslararası temsiliyet açısından önemli bir adım olduğu ifade ediliyor. Teklifte kıdem ve meslek odası kaydı temel kriterler olarak öne çıkıyor.

Üç Meslek Grubuna Yeşil Pasaport Hakkı Önerisi

Hazırlanan kanun teklifinde üç ana meslek grubu için hususi damgalı pasaport verilmesi öngörülüyor. Buna göre Diş Hekimleri Odası’na kayıtlı diş hekimleri, Veteriner Hekimler Odası’na kayıtlı veteriner hekimler ve Mimarlar Odası’na kayıtlı mimarlar belirlenen şartları taşımaları halinde yeşil pasaport alabilecek.

Teklifte kamu ya da özel sektör ayrımı yapılmaksızın mesleki kıdeme vurgu yapılıyor. Böylece yalnızca kamu görevlilerine tanınan bazı ayrıcalıkların, mesleğinde uzun süre hizmet vermiş serbest çalışan uzmanlara da sağlanması amaçlanıyor.

Düzenlemenin kabul edilmesi halinde özellikle uluslararası kongre, sempozyum ve mesleki organizasyonlara katılımın kolaylaşacağı belirtiliyor.

Başvuru İçin Kıdem ve Oda Kaydı Şartı Getiriliyor

Kanun teklifinde yeşil pasaport hakkından yararlanabilmek için iki temel kriter yer alıyor. İlk olarak meslekte en az 15 yıllık deneyime sahip olunması gerekiyor. Bu süre, mesleki olgunluğun ve aktif çalışma hayatının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

İkinci kriter ise ilgili meslek odasına aktif kayıt şartı. Diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarların bağlı oldukları odalara düzenli üyeliklerinin devam ediyor olması gerekiyor. Böylece yalnızca aktif meslek icra eden kişilerin bu haktan yararlanması planlanıyor.

Yetkililer, düzenlemenin suistimal edilmemesi için kayıt ve kıdem şartlarının titizlikle inceleneceğini ifade ediyor.

Düzenlemenin Gerekçesi Uluslararası Temsil ve Eşitlik İlkesi

Teklifin gerekçesinde meslek mensuplarının uluslararası alandaki etkinliklere daha rahat katılım sağlamasının önemi vurgulanıyor. Özellikle bilimsel kongreler, fuarlar ve mesleki toplantılar için vize süreçlerinin zaman zaman engel oluşturduğu belirtiliyor. Yeşil pasaport sayesinde bu engellerin azaltılması hedefleniyor.

Ayrıca kamu ve özel sektör çalışanları arasındaki uygulama farklarının giderilmesi de düzenlemenin temel amaçları arasında yer alıyor. Hali hazırda belirli kamu görevlileri ve bazı meslek grupları bu haktan yararlanırken, özel sektörde çalışan benzer nitelikteki uzmanların aynı imkana sahip olmaması eleştiri konusu oluyordu.

Bu düzenleme ile eşitlik ilkesine daha uygun bir yapı oluşturulması planlanıyor.

Mevcut Uygulamada Kimler Yeşil Pasaport Alabiliyor

Halihazırda hususi damgalı pasaport hakkı belirli kamu görevlilerine ve bazı özel statü gruplarına tanınıyor. Belirli derece kadrolarda görev yapan memurlar, belediye başkanları, eski milletvekilleri ve bakanlar bu kapsamda yer alıyor.

Ayrıca belirli ihracat limitlerini sağlayan iş insanları, en az 15 yıl baroya kayıtlı avukatlar ve devlet sporcusu unvanı taşıyan kişiler de yeşil pasaport hakkına sahip olabiliyor.

Meclis’te görüşülmeye başlayan yeni teklifin kabul edilmesi halinde diş hekimleri, veteriner hekimler ve mimarlar da bu listeye eklenecek. Komisyon aşamasındaki değerlendirmelerin ardından teklifin Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor. Düzenlemenin yasalaşıp yasalaşmayacağı önümüzdeki süreçte netlik kazanacak.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım