Malatya'mı Daha Büyük Kahraman Maraş mı?

Doğu Anadolu ile Akdeniz Bölgesi’nin kesişim noktasında yer alan Malatya ve Kahramanmaraş, hem tarihsel geçmişleri hem de nüfus yapılarıyla sık sık karşılaştırılıyor. İki şehir de ekonomik, kültürel ve coğrafi açıdan önemli merkezler arasında bulunuyor. Peki nüfus ve şehir büyüklüğü bakımından hangisi daha büyük sorusu gündeme geldiğinde resmi veriler ne söylüyor?

2009 yılı nüfus sayımı verilerine göre Malatya şehir merkezi 388 bin 590 kişilik nüfusa sahipken, Kahramanmaraş şehir merkezinin nüfusu 384 bin 953 olarak kayıtlara geçti. Bu verilere göre Malatya, söz konusu dönemde Kahramanmaraş’tan yaklaşık 3 bin 600 kişi daha fazla nüfusa sahipti. Türkiye genelindeki sıralamada Malatya 17’nci sırada yer alırken, Kahramanmaraş 18’inci sırada bulunuyordu.

Nüfus verileri ne söylüyor

2009 yılı verileri esas alındığında Malatya, Kahramanmaraş’a kıyasla az farkla daha kalabalık bir şehir merkezi görünümü sergiliyor. Aradaki fark büyük olmasa da sıralamada Malatya’nın bir basamak önde yer aldığı görülüyor. Türkiye’nin en kalabalık şehirleri listesinde Adapazarı 402 bin 310 nüfusla 16’ncı sıradayken, onu Malatya ve Kahramanmaraş takip ediyor. Erzurum ise 368 bin 146 nüfusla bu listenin 19’uncu sırasında bulunuyor.

Ancak uzmanlar, şehirlerin büyüklüğünü değerlendirirken yalnızca tek bir yılın verilerine bakmanın yeterli olmadığını vurguluyor. Zaman içinde yaşanan göç hareketleri, sanayi yatırımları ve doğal afetler gibi faktörler nüfus dağılımını doğrudan etkileyebiliyor.

Coğrafi alan ve yüzölçümü karşılaştırması

Şehir büyüklüğü denildiğinde yalnızca nüfus değil, yüzölçümü de önemli bir kriter olarak öne çıkıyor. Kahramanmaraş, yüzölçümü bakımından Malatya’dan daha geniş bir alana yayılıyor. Kahramanmaraş’ın toplam yüzölçümü yaklaşık 14 bin kilometrekareyi aşarken, Malatya’nın yüzölçümü 12 bin kilometrekare civarında bulunuyor.

Bu tablo, coğrafi alan açısından Kahramanmaraş’ın daha geniş bir il sınırına sahip olduğunu gösteriyor. Ancak şehir merkezindeki nüfus yoğunluğu açısından Malatya’nın önde olduğu 2009 verileriyle sabit durumda.

Ekonomik ve sosyal yapı farkları

Malatya, kayısı üretimiyle Türkiye ve dünya genelinde önemli bir yere sahip. Tarım ve gıda sanayisi şehir ekonomisinde belirleyici rol oynuyor. Aynı zamanda üniversite ve kamu yatırımları, Malatya’yı bölgesel bir merkez haline getiriyor.

Kahramanmaraş ise tekstil, enerji ve sanayi alanında güçlü bir üretim kapasitesine sahip. Özellikle sanayi yatırımları ve ihracat potansiyeli, şehrin ekonomik büyümesine katkı sağlıyor. Bu durum, nüfus artış hızını da etkileyen faktörler arasında yer alıyor.

Her iki şehir de bölgesel merkez niteliği taşıyor. Ulaşım ağları, eğitim kurumları ve sağlık hizmetleri bakımından gelişmiş yapıya sahip olan Malatya ve Kahramanmaraş, çevre iller için cazibe merkezi konumunda bulunuyor.

Güncel verilerde değişim olabilir mi

2009 yılına ait veriler Malatya’nın şehir merkezi nüfusu bakımından Kahramanmaraş’tan daha büyük olduğunu ortaya koyuyor. Ancak aradan geçen yıllarda nüfus artış oranları ve göç hareketleri bu tabloyu değiştirmiş olabilir. Özellikle büyükşehir yasası sonrası idari sınırların genişlemesi, bazı şehirlerde nüfus rakamlarını farklılaştırdı.

Uzmanlar, en güncel resmi verilerin dikkate alınmasının daha sağlıklı sonuç vereceğini belirtiyor. Buna rağmen 2009 sayım sonuçlarına göre Malatya, Kahramanmaraş’a kıyasla nüfus bakımından bir adım önde yer alıyor. Yüzölçümü açısından ise Kahramanmaraş daha geniş bir coğrafi alana sahip bulunuyor. Bu nedenle şehir büyüklüğü kavramı, hangi kriterin esas alındığına göre farklı sonuçlar doğurabiliyor.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım