Malatya Kayısısına Meclis Kalkanı! Zirai Don Artık Kader Olmayacak
Geçtiğimiz yıl Nisan ayında Malatya başta olmak üzere Türkiye genelinde tarımı vuran zirai don felaketinin ardından kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, kapsamlı raporunu tamamladı. Yaklaşık 420 sayfadan oluşan taslak raporda, özellikle Malatya gibi don riskinin yüksek olduğu bölgelerde üreticiyi koruyacak devrim niteliğinde öneriler yer alıyor.
Haberin Özeti
- • Meclis Araştırma Komisyonu, zirai don felaketlerine karşı üreticiyi korumak amacıyla Sürdürülebilir Tarım ve Gıda İstikrar Fonu kurulmasını önerdi.
- • Malatya gibi don riski yüksek bölgelerde meteorolojik erken uyarı sistemlerinin dijitalleşmesi ve don pervanesi gibi aktif yöntemlerin desteklenmesi kararlaştırıldı.
- • TARSİM bünyesinde oluşturulacak Katastrofik Rezerv Fonu ile büyük ölçekli afetlerde hasar ödeme süreçlerinin bürokratik engellere takılmadan hızlandırılması hedefleniyor.
AK Parti Burdur Milletvekili Adem Korkmaz başkanlığındaki komisyon, iklim değişikliğinin artık kalıcı bir gerçeklik olduğunu vurguladı. Raporda, zirai donun sadece bir sezonluk kayıp değil, ağaçlarda yıllar süren kalıcı hasarlara yol açtığına dikkat çekildi. Özellikle dünya kayısı başkenti Malatya’da üreticinin üretimden kopmaması için finansal desteklerin ve borç ertelemelerinin ötesine geçen "gelir koruma" sistemlerinin devreye alınması gerektiği belirtildi.
Malatya İçin Erken Uyarı ve Don Pervanesi Desteği
Komisyonun çözüm önerileri arasında, don riski yüksek bölgelerde meteorolojik istasyon yoğunluğunun artırılması ve yüksek çözünürlüklü tahmin modellerinin geliştirilmesi ilk sırada yer alıyor. Üreticilere SMS ve mobil uygulamalarla anlık bilgi akışı sağlanması istenirken; don pervaneleri, sisleme ve ısıtma sistemleri gibi aktif mücadele yöntemlerinin bilimsel kriterlerle desteklenmesi önerildi. Ayrıca, bu sistemlerin enerji maliyetlerini düşürmek için güneş enerjisi yatırımlarına teşvik verilmesi de gündemde.
TARSİM’de Reform: Katastrofik Rezerv Fonu Yolda
Raporda, mevcut sigorta sisteminin (TARSİM) üretici gelirindeki toplam erimeyi telafi etmekte yetersiz kaldığı tespiti yapıldı. Bu kapsamda iki stratejik fon kurulması önerildi:
Katastrofik Rezerv Fonu (KRF): Sistem üzerindeki mali baskıyı azaltmak ve büyük afetlerde ödemeleri hızlandırmak için.
Sürdürülebilir Tarım ve Gıda İstikrar Fonu: Üreticinin gelirini doğrudan koruyacak, mülkiyet değil sürdürülebilirlik odaklı yeni bir kalkan.
Sözleşmeli Üretim ve Alım Garantisi Şart
Zirai donun piyasadaki fiyat oynaklığını artırdığı ve arz zincirini kopardığı vurgulanan raporda, Malatya kayısısı gibi stratejik ürünlerde sözleşmeli üretim modelinin güçlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Bu sayede hem üreticinin geliri güvence altına alınacak hem de gıda arz güvenliği sağlanacak.
Bakmadan Geçme
