Malatya'daki Cevherden 3 Farklı Sektöre Ham Madde!

İnönü Üniversitesi öncülüğünde yürütülen uluslararası araştırma projesi, madencilikte atık olarak kalan kaynakların değerlendirilmesine yönelik önemli sonuçlar ortaya koydu. Cam ve seramik üretiminde kullanılan potasyum feldspat cevheri, geliştirilen yöntemlerle işlenerek farklı sanayi kollarının ihtiyaç duyduğu değerli ham maddelere dönüştürüldü. TÜBİTAK ve İnönü Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen çalışma kapsamında, cevherin bileşenlerinden yararlanılarak gübre, alüminyum ve aşındırıcı sektörlerinde kullanılabilecek ürünler elde edildi. Proje, doğal kaynakların daha verimli kullanılması ve madencilikte atık miktarının azaltılması hedefiyle tamamlandı.

İnönü Üniversitesinin Sıfır Atık Projesi Tamamlandı

Avrupa Birliği Horizon 2020 ERA-MIN3 programının 2021 yılı çağrısı kapsamında kabul edilen POTASSIAL projesi, dört yıllık çalışmanın ardından sonuçlandırıldı. İnönü Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Erdemoğlu'nun koordinatörlüğündeki projede, Türkiye'den ve farklı ülkelerden üniversiteler ile sanayi kuruluşları birlikte çalıştı. Araştırmada Fırat Üniversitesi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Slovak Bilimler Akademisi, İsveç'teki Luleå Teknik Üniversitesi, İngiltere merkezli Element Six Inc. ve ETİ Alüminyum AŞ yer aldı. Üniversite-sanayi iş birliğiyle yürütülen çalışma, feldspatın yalnızca geleneksel kullanım alanlarıyla sınırlı kalmamasını sağlayacak yeni üretim yöntemlerine odaklandı.

Potasyum Feldspattan Katma Değerli Ürünler Elde Edildi

Cam ve seramik sanayisinin önemli ham maddelerinden olan potasyum feldspatın işlenmesi sırasında, ekonomik değeri bulunan bazı bileşenler ayrıştırılırken geride yüksek miktarda atık kalabiliyor. Prof. Dr. Murat Erdemoğlu, Malatya'da da rezervleri bulunan bu cevherin farklı bileşenlerini değerlendirmek üzere başlattıkları çalışmayla atık oluşumunun önüne geçmeyi amaçladıklarını belirtti. Geliştirilen yöntem sayesinde cevherin içeriğindeki farklı maddeler ayrı ayrı değerlendirilerek birden fazla sanayi koluna yönelik ham madde üretildi. Erdemoğlu, geleneksel yöntemlerde bir ton cevherin işlenmesiyle yaklaşık 700 kilogram atık ortaya çıkabildiğine dikkat çekerek, projede katı ve sıvı atık oluşturmadan üretim yapılabildiğini ifade etti.

Gübre, Alüminyum Ve Aşındırıcı Sanayisine Yeni Kaynak

Proje kapsamında elde edilen ürünler arasında potasyum klorür, alümina, kuvars ve silisyum karbür bulunuyor. Potasyum klorür gübre üretiminde değerlendirilirken alümina; alüminyum üretiminin yanı sıra zımpara ve aşındırıcı sanayisinde kullanılabiliyor. Kuvars da cam ve aşındırıcı sektörleri için ham madde niteliği taşıyor. Çalışmanın öne çıkan çıktılarından biri olan silisyum karbür, yüksek katma değerli ve stratejik bir malzeme olarak dikkat çekiyor. Sertliğiyle öne çıkan bu ürün, çelik ve metal sanayisinde sert metallerin kesilmesi ve aşındırılmasında kullanılan takımların üretiminde değerlendiriliyor.

Projenin Ekonomik Ve Çevresel Boyutu İncelendi

Araştırma ekibi, geliştirilen üretim yöntemlerinin yalnızca teknik açıdan değil, çevresel ve ekonomik yönden de uygulanabilirliğini değerlendirdi. Elde edilen ürünlerin özellikleri üzerinde yapılan analizlerle projenin fizibilitesi ortaya konulurken, özellikle alümina, potasyum klorür ve silisyum karbür üretiminin ekonomik potansiyeli üzerinde duruldu. Çalışmanın bilimsel sonuçları, Amerikan Kimya Derneği tarafından yayımlanan ACS Omega dergisinde de yer aldı. Proje, Malatya'nın da sahip olduğu potasyum feldspat kaynaklarının farklı sektörlerde değerlendirilmesine yönelik yeni bir yaklaşım ortaya koyarken, madencilikte sıfır atık hedefi açısından da önem taşıyor.