Külhöyük'te 4 Bin Yıllık Sır! Hitit Tıbbına Işık Tutacak

Ankara’nın Gölbaşı ilçesinde bulunan ve yaklaşık 5 bin yıllık geçmişe sahip Külhöyük, arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan buluntularla geçmişin farklı dönemlerine ilişkin yeni bilgiler sunuyor. Kazı çalışmalarında hem Hitit dönemine ait botanik kalıntılar hem de milyonlarca yıl öncesinden günümüze ulaşan bir fosil tespit edildi. Külhöyük Kazı Başkanı ve Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin, kazılar sırasında Hitit dönemine tarihlenen bir yapının odasında bulunan yuvarlak kap içerisindeki bitki kalıntılarının incelendiğini belirtti. Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümünden arkeobotanist Prof. Dr. Emel Oybak Dönmez tarafından yapılan analizlerde, kapta sevgi çiçeğine ait olduğu belirlenen ve yaklaşık 4 bin yıl öncesine tarihlenen tohumlar tespit edildi. Bulguların, bitkilerin geçmişteki kullanım alanlarının araştırılması açısından önemli olduğu değerlendiriliyor.

4 Bin Yıllık Tohumlar Hitit Tıbbının İzlerini Taşıyor Olabilir

Kazı ekibi, Külhöyük’te bulunan bitki kalıntılarının yalnızca beslenme ya da günlük kullanım amacıyla değerlendirilmiş olmayabileceği ihtimali üzerinde de duruyor. Hititlere ait çivi yazılı belgelerde bazı bitkilerin tedavi amacıyla kullanıldığına ilişkin bilgilerin bulunması, arkeobotanik buluntuların önemini artırıyor. Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin, sevgi çiçeği tohumlarının kap içerisine hangi amaçla bırakıldığının henüz kesin olarak belirlenmediğini ifade etti. Kazılarda farklı türlere ait çok sayıda bitki kalıntısının da ele geçirildiğini belirten Tekin, bu örnekleri bulundukları alan ve diğer arkeolojik buluntularla birlikte değerlendirdiklerini söyledi. Ekip, elde edilen veriler üzerinden Hitit tıbbı ve eczacılığında bitkilerin kullanımına ilişkin yeni bir bilimsel çalışma hazırlamaya hazırlanıyor. Araştırmanın ilerleyen aşamalarında Külhöyük’te bulunan bitkilerin tedavi amacıyla kullanılıp kullanılmadığına dair daha kapsamlı değerlendirmeler yapılması bekleniyor.

Kazılarda 66 Milyon Yıllık Deniz Canlısı Fosili Bulundu

Külhöyük kazılarındaki dikkat çekici buluntulardan biri de yaklaşık 66 milyon yıllık deniz canlısı fosili oldu. Bilimsel adı “Gastropoda” olan salyangoz türündeki canlıya ait fosilin, bölgenin jeolojik geçmişine ilişkin önemli bir veri sunduğu belirtildi. Kazı alanında arkeolojik bir tabakanın içerisinden çıkarılan fosilin, yerleşimin bulunduğu döneme ait olmadığı, çok daha eski bir jeolojik geçmişten kaldığı değerlendiriliyor. Orta Anadolu’nun geçmişte Tetis Denizi’nin etkisi altında bulunduğuna ilişkin jeolojik veriler, fosilin bölgedeki denizel geçmiş açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor. Kazı Başkanı Tekin, fosilin Külhöyük sakinleri tarafından daha eski dönemlerden taşınarak yerleşim alanına getirilmiş olabileceği ihtimali üzerinde durduklarını belirtti. Bu nedenle buluntunun yalnızca doğal tarih açısından değil, Külhöyük sakinlerinin çevrelerindeki eski kalıntılarla kurduğu ilişki bakımından da araştırılması planlanıyor.

Külhöyük’ün Geçmişi Yeni Bulgularla Genişliyor

Külhöyük’te ortaya çıkarılan botanik kalıntılar ve fosil, aynı kazı alanında farklı zaman dilimlerine ait izlerin bir araya geldiğini gösteriyor. Bir tarafta Hitit döneminin günlük yaşamına ilişkin ipuçları veren 4 bin yıllık tohumlar, diğer tarafta ise milyonlarca yıl öncesinin doğal yaşamından kalan fosil bulunuyor. Kazı ekibinin yapacağı yeni çalışmalarla sevgi çiçeği tohumlarının kullanım amacı ve diğer bitki kalıntılarının Hitit yaşamındaki yeri konusunda daha ayrıntılı sonuçlara ulaşılması hedefleniyor.