Küçük Kırmızı Noktaların Sırrı Çözülüyor! Karadelik Yıldızı

Balina Takımyıldızı doğrultusunda gözlenen cismin, Büyük Patlama’dan yaklaşık 660 milyon yıl sonra var olduğu hesaplandı. Bu nedenle keşfin, evrenin henüz çok genç olduğu dönemde gerçekleşen kozmik süreçlerin anlaşılması açısından dikkat çekici olduğu ifade ediliyor.

Yıldız Gibi Görünüyor Ancak Enerjisi Çok Daha Farklı

MoM-BH*-1, dış görünüşü ve boyutları itibarıyla dev bir yıldızı andırıyor. Ancak yapılan incelemeler, cismin yaydığı enerjinin sıradan bir yıldızın üretebileceği seviyenin çok ötesinde olduğunu ortaya koydu. Araştırmacılar, cismin bilinen yıldızlardan yaklaşık 100 milyar kat daha fazla enerji yaydığını belirtiyor. Bu denli yüksek enerji çıkışının yalnızca yıldızların merkezinde gerçekleşen nükleer füzyonla açıklanmasının mümkün olmadığı, kaynağın aktif bir karadelik olabileceği değerlendiriliyor. Bilgisayar modelleri ve ışığın dalga boylarına göre yapılan tayf incelemeleri de bu ihtimali güçlendirdi. Analizlere göre cismin merkezinde, Güneş’in yaklaşık 100 bin katı kütleye sahip bir karadelik bulunuyor.

Dev Karadeliğin Etrafında Yoğun Gaz Tabakası Var

Araştırmacıların modeline göre karadelik, çevresindeki yoğun hidrojen gazını kendisine çekerek besleniyor. Bu süreçte ortaya çıkan yüksek enerjili radyasyonun, karadeliği çevreleyen gaz katmanından geçerek dışarı ulaştığı düşünülüyor. Bu yoğun gaz kozası, merkezdeki karadeliğin doğrudan görülmesini engellerken yapının dışarıdan bakıldığında dev bir yıldız gibi algılanmasına yol açıyor. Cismin gözlenen parlak kırmızı ışığının da bu etkileşim sonucunda ortaya çıktığı değerlendiriliyor.

Bu özellikleri nedeniyle MoM-BH*-1, klasik bir yıldızdan oldukça farklı bir yapıya işaret ediyor. Araştırmacılar, erken evrende bu tür nesnelerin daha önce fark edilmemiş olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Küçük Kırmızı Noktalar İçin Yeni Bir Açıklama

Keşfin dikkat çeken bir diğer yönü ise James Webb Uzay Teleskobu’nun gözlemlerinde ortaya çıkan ve bilim dünyasında uzun süredir tartışılan “Küçük Kırmızı Noktalar” ile bağlantılı olma ihtimali. MIT ve Hawaii Üniversitesi araştırmacılarının öncülük ettiği ekip, karadelik yıldızı benzeri yapıların bu gizemli kırmızı kaynakların bir bölümünü açıklayabileceğini düşünüyor. JWST’nin erken evrene ait görüntülerinde görülen bu nesnelerin ne olduğu konusunda farklı teoriler bulunuyordu. Yeni çalışma, aynı zamanda günümüzde büyük galaksilerin merkezlerinde bulunan süper kütleli karadeliklerin nasıl ortaya çıktığı sorusuna da yeni bir yaklaşım getiriyor. Araştırmacılara göre karadelik yıldızları, daha sonraki dönemlerde devasa boyutlara ulaşan süper kütleli karadeliklerin ilk aşamalarını oluşturmuş olabilir.

Erken Evrendeki Karadeliklerin Büyümesine Yeni İpucu

Evrenin henüz yüz milyonlarca yaşında olduğu bir dönemde bu kadar büyük karadeliklerin nasıl ortaya çıktığı, astronominin çözmeye çalıştığı önemli sorulardan biri. MoM-BH*-1 üzerine yapılan çalışma, yoğun gazla çevrili ve hızlı biçimde madde toplayan karadeliklerin erken dönemde kısa sürede büyüyebilmiş olabileceğine işaret ediyor. Araştırmanın sonuçları Nature dergisinde yayımlanırken, elde edilen bulguların hem “Küçük Kırmızı Noktalar”ın kökenine hem de süper kütleli karadeliklerin evrendeki ilk oluşum aşamalarına ilişkin yeni araştırmaların önünü açabileceği belirtiliyor.