Kongo'da Ebola Salgını İçin Kritik Eşik!

Ghebreyesus, düzenlediği basın toplantısında özellikle 2014-2016 yılları arasındaki Ebola salgınına dikkat çekti. Söz konusu dönemde 11 binden fazla insan hayatını kaybederken, Kongo’daki 2026 salgınının aynı hızla ilerlemesi halinde bu seviyenin aşılabileceği belirtildi. Bu yıl 15 Mayıs’ta resmen salgın ilan edilmesinin ardından en az 4 bin 300 vaka tespit edildi. Hastalık nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısının ise 2 bini geçtiği bildirildi.

Ebola Virüsü Şubat Ayında Yayılmaya Başlamış

Salgının resmi olarak mayıs ayında duyurulmasına rağmen virüsün bölgede çok daha önce dolaşıma girdiği değerlendiriliyor. Sağlık yetkilileri, ilk vakaların ortaya çıkışının şubat ayına kadar uzandığını ve hastalığın ilk aşamalarda sıtma ya da tifo gibi rahatsızlıklarla karıştırıldığını aktardı. Salgının merkezine yakın Bunia kentinde açıklamalarda bulunan DSÖ Afrika Direktörü Dr. Mohamed Janabi, sağlık ekiplerinin virüsün yayılımının gerisinde kaldığına işaret etti. Janabi, salgının kontrol altına alınabilmesi için vakaların daha hızlı tespit edilmesi ve hastalara ulaşılması gerektiğini vurguladı. DSÖ, salgının yayılımını önümüzdeki üç ay içinde tersine çevirmeyi hedeflediğini açıklasa da bunun hastalığın tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelmediğini belirtti. Kurumun önceliği, bulaş zincirini kırarak salgının kontrol altına alınması olarak ifade edildi.

Nadir Ebola Türü Salgına Yol Açtı

Kongo’daki mevcut salgının kaynağında, daha önce yalnızca 2007 ve 2012 yıllarında tespit edilen Bundibugyo türü Ebola virüsü bulunuyor. Virüsün bu varyantına karşı henüz onaylanmış bir aşı veya yaygın biçimde kabul gören bir ilaç tedavisi bulunmuyor. Salgının görüldüğü Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki bölgesel istikrarsızlık ise sağlık ekiplerinin çalışmalarını önemli ölçüde güçleştiriyor. Janabi, sağlık çalışanlarının hastalık vakalarının yalnızca yaklaşık yüzde 30’una ulaşabildiğini açıkladı. Bu durum, hastalığın tespit edilmesi ve bulaşın önlenmesi konusunda ciddi bir engel oluşturuyor.

Ebola Belirtileri Nasıl Ortaya Çıkıyor?

Ebola, nadir görülmesine karşın ağır seyredebilmesiyle bilinen bulaşıcı bir hastalık olarak öne çıkıyor. Virüsle temasın ardından belirtiler genellikle 2 ila 21 gün içerisinde ortaya çıkabiliyor. Hastalığın ilk döneminde ateş, baş ağrısı ve yoğun halsizlik gibi grip veya sıtmayı andıran şikayetler görülebiliyor. İlerleyen süreçte kusma ve ishal gibi ağır belirtiler ortaya çıkabilirken, hastalık bazı vakalarda organ yetmezliğine kadar ilerleyebiliyor. Ebola virüsünün temel bulaş yollarından biri, enfekte kişilerin kanı veya kusmuk gibi vücut sıvılarıyla doğrudan temas olarak biliniyor. Bu nedenle salgın bölgelerinde sağlık çalışanlarının korunması ve hastaların hızlı şekilde izole edilmesi büyük önem taşıyor.

Bundibugyo Türüne Karşı Aşı Çalışması Başladı

Salgının kontrol altına alınması için tedavi ve aşı araştırmaları da hız kazandı. İngiltere İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu, Bundibugyo türüne karşı geliştirilen deneysel bir aşının insanlar üzerinde ilk kez test edilmesine onay verdi. Oxford Üniversitesi'ndeki araştırmacılar tarafından geliştirilen aşının teknolojik altyapısında, Oxford-AstraZeneca tarafından geliştirilen Covid-19 aşısında kullanılan yöntemlerden yararlanılıyor. Bunun yanı sıra farklı ekipler tarafından da Bundibugyo türüne yönelik üç ayrı aşı çalışması yürütülüyor. Ancak bu adayların henüz klinik araştırma aşamasına ulaşmadığı bildiriliyor. DSÖ ise mevcut tedavi seçeneklerinin etkisini belirlemek amacıyla Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde ayrı bir klinik araştırmaya destek veriyor. Çalışmada kullanılan iki antiviral ilacın hastaların hayatta kalma oranlarını artırıp artırmadığı araştırılıyor. Kongo’daki salgının seyri, vaka tespitindeki güçlükler ve sağlık ekiplerinin bölgeye erişim sorunları nedeniyle yakından izlenirken, DSÖ’nün üç aylık dönemde bulaş zincirini kontrol altına alma hedefi kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.