Kamu Bankası Personeli İçin Yeşil Pasaport Talebi Gündeme Taşındı

Türkiye’nin finans sektöründe lokomotif görevi üstlenen kamu bankalarında çalışan binlerce personel için uzun süredir beklenen pasaport düzenlemesi konusunda kritik bir adım atıldı. Öz Finans-İş Sendikası, kamu bankalarında görev yapan çalışanların görev tanımlarının kamusal nitelik taşıdığını savunarak, bu personelin yeşil pasaport hakkından yararlanması yönünde yasal bir düzenleme yapılması için çağrıda bulundu. Mevcut Pasaport Kanunu’nda yapılacak bir değişiklikle mağduriyetin giderilmesi gerektiğini vurgulayan sendika, konuyu devletin en üst kademelerine ve Meclis gündemine taşıdı. Bankacılık sektöründeki uzman personelin uluslararası operasyonlarda ve dış ticaret süreçlerinde üstlendiği kritik rollerin, bu hakkın tanınması için yeterli bir gerekçe olduğu ifade ediliyor.

Bankacılık Sektörünün Mevcut İnsan Kaynağı Yapısı Ve Güncel Veriler

Sektörün büyüklüğüne ve çalışan kalitesine dikkat çeken sendika yönetimi, Türkiye Bankalar Birliği tarafından paylaşılan 2025 yılı Eylül ayı verilerini kamuoyuyla paylaştı. Güncel verilere göre Türkiye genelinde faaliyet gösteren altmış sekiz farklı banka bünyesinde, dokuz bin iki yüz elliden fazla şubede yaklaşık yüz seksen sekiz bin kişilik dev bir ordu görev yapıyor. Bu çalışan nüfusun büyük bir çoğunluğunun lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim almış, uzmanlık alanlarında yetkin bireylerden oluştuğu belirtiliyor. Finansal sistemin işleyişini sağlayan bu nitelikli iş gücü, sadece yerel düzeyde değil, küresel finans sistemine entegre olmuş bir yapıda hizmet veriyor. Özellikle kamu bankalarının bu ekosistem içindeki payı, devletin ekonomi politikalarının sahadaki yansıması olarak değerlendiriliyor.

Kamu Bankalarındaki Çalışan Sayısı Ve Kamusal Görev Niteliği

Türkiye Varlık Fonu çatısı altında hizmet veren Ziraat Bankası, Halkbank ve Vakıfbank gibi dev kuruluşlarda istihdam edilen personel sayısı, kamu katılım bankalarıyla birlikte ele alındığında yaklaşık yetmiş beş bin kişiye ulaşıyor. Öz Finans-İş Sendikası, bu yetmiş beş bin çalışanın yürüttüğü faaliyetlerin doğrudan kamu hizmeti niteliğinde olduğunu savunuyor. Tarım desteklerinden esnaf kredilerine, büyük sanayi yatırımlarından bireysel bankacılık hizmetlerine kadar çok geniş bir yelpazede devletin mali politikalarını yürüten bu kesimin, devlet memurları gibi kamu yararı gözettiği vurgulanıyor. Kamu bankası çalışanlarının sunduğu hizmetlerin kapsamı, onları sıradan bir özel sektör çalışanından ayıran ve kamusal bir sorumluluk yükleyen bir statüye taşıyor.

Geçmişteki Yasal Statü Ve İadei Hak Beklentisi

Talebin arka planında aslında yeni bir ayrıcalık isteği değil, geçmişte sahip olunan bir hakkın geri alınması düşüncesi yatıyor. 2001 yılına kadar kamu bankası çalışanları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu veya 399 sayılı KHK kapsamında memur statüsünde görev yapmaktaydı. Bu dönemde belirli bir dereceye ulaşan bankacılar, diğer devlet memurları gibi yeşil pasaport alma hakkına sahipti. Ancak 4603 sayılı Kanun ile gerçekleştirilen yapısal düzenlemeler sonucunda personelin işçi statüsüne geçirilmesi, bu hakların zamanla kaybolmasına neden oldu. Sendika, bu durumu "geçmişte var olan bir hakkın iadesi" olarak tanımlıyor ve çalışanların statü değişikliği nedeniyle mahrum kaldıkları bu imkanın, günümüz şartlarında yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Eşitlik İlkesi Ve Uluslararası Operasyonlarda Karşılaşılan Zorluklar

Sendika tarafından yapılan açıklamada, mevcut uygulamadaki eşitsizliklere de dikkat çekiliyor. Halihazırda devlet memurlarının yanı sıra avukatlara, belirli ihracat oranını yakalayan iş insanlarına ve meclis gündeminde yer alan mühendis ile mimarlara bu hakkın tanındığı hatırlatılıyor. Kamu bankalarında uluslararası finans işlemleri yürüten, dış ticaret operasyonlarını yöneten ve yabancı finans kuruluşlarıyla sürekli temas halinde olan uzman personelin bu haktan mahrum bırakılması, hakkaniyet ilkesine aykırı bir durum olarak nitelendiriliyor. Belirli bir hizmet süresini doldurmuş, yönetici kadrolarında bulunan veya bu kurumlardan emekli olmuş personelin objektif kriterler çerçevesinde yeşil pasaport kapsamına alınması isteniyor. Bu düzenlemenin hayata geçirilmesi için başta Cumhurbaşkanlığı olmak üzere ilgili tüm bakanlıklar ve siyasi partilere yönelik kapsamlı bir çağrı süreci başlatılmış durumda.