İnsanların Yüzünde Kedisini Görüyor! Bilim Dünyasını Şaşırtan Vaka

ABD'de yaşayan 28 yaşındaki bir adam, geçirdiği beyin ameliyatının ardından insan yüzlerinde evcil kedisinin yüz hatlarını görmeye başladı. İki yıldır devam eden sıra dışı durum, bilim insanlarının da dikkatini çekti.

Haberin Özeti

  • • ABD’de yaşayan 28 yaşındaki Karl, beyin ameliyatının ardından insanların yüzlerinde evcil kedisi Luna’nın yüz hatlarını görmeye başladı.
  • • İki yıldır devam eden sıra dışı algı bozukluğu, beynin sağ temporal lobuna yapılan müdahaleyle ilişkilendiriliyor.
  • • Araştırmacılar, hastanın gördüklerini daha iyi anlamak ve bilim dünyasına aktarabilmek için yapay zeka ile gerçekçi görseller hazırladı.

ABD’de tıp dünyasının ilgisini çeken sıra dışı bir vaka, insan beyninin yüzleri nasıl algıladığına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. 28 yaşındaki Karl isimli adam, karşılaştığı insanların yüzlerinde evcil kedisi Luna’nın özelliklerini görüyor. Yaklaşık iki yıldır devam eden bu durumun, geçirdiği beyin ameliyatının ardından ortaya çıktığı belirlendi. Karl’ın yaşadığı sıra dışı deneyim, Dartmouth Koleji ve Brigham ve Kadın Hastanesi bünyesinde çalışan araştırmacılar tarafından incelendi. Bulgular, tıp dergisi Cortex’te yayımlanan bir vaka çalışmasıyla bilim dünyasına aktarıldı.

Beyin Ameliyatının Ardından Başladı

Karl’ın yaşadığı görsel değişikliklerin geçmişinde önemli bir cerrahi müdahale bulunuyor. Genç adam, beyinde kanamaya neden olabilecek anormal damar bağlantılarından oluşan arteriyovenöz malformasyonun çıkarılması amacıyla ameliyat edildi. Operasyon sırasında beynin yüzleri tanıma ve işleme süreçlerinde önemli rol oynayan sağ temporal lobunun bir bölümüne müdahale edildi. Ameliyatın ardından başlayan belirtiler, zaman içerisinde tekrarlayan nöbetler şeklinde kendini gösterdi. Bu dönemlerde Karl, insanların yüzlerinde kedisi Luna’ya ait özellikleri algılıyor. Söz konusu deneyim bazen birkaç saat içinde sona ererken bazı zamanlarda gün boyunca devam edebiliyor. Araştırmacıların dikkatini çeken ayrıntı ise gördüğü görüntülerin niteliği oldu. Karl’ın algıladığı kedi yüzleri, insanların yüzlerine sonradan eklenmiş bir görüntü gibi durmuyor. Aksine göz, burun ve diğer yüz hatlarıyla bütünleşmiş şekilde algılanıyor; kişi hareket ettiğinde veya bakış açısı değiştiğinde görüntü de doğal biçimde değişiyor.

Bilimsel Olarak Nasıl Açıklanıyor?

Uzmanlar, Karl’ın yaşadığı durumu açıklamak için görsel algı bozuklukları üzerinde duruyor. Daha önce görülen bir görüntünün, ortada herhangi bir uyaran bulunmadığı halde yeniden algılanması palinopsi olarak adlandırılıyor. İnsan yüzlerinin biçiminin ve özelliklerinin değişmiş gibi görülmesi ise prosopometamorfopsi adı verilen farklı bir algı bozukluğuyla ilişkilendiriliyor. Dartmouth Koleji'nden psikolog ve beyin bilimci Brad Duchaine, Karl’ın deneyiminin beynin hafızadaki görsel bilgileri mevcut algıyla nasıl birleştirdiğini anlamak açısından önemli olduğunu belirtiyor. Duchaine’e göre geçmişte öğrenilen yüz özellikleri, kişinin o anda karşısında bulunan insanları nasıl gördüğünü etkileyebiliyor. Karl’ın ameliyatında sağ temporal lobun bir bölümünün çıkarılmış olması da araştırmacıların üzerinde durduğu ayrıntılar arasında yer alıyor. Çünkü beynin bu bölgesi, insan yüzlerinin tanınması ve yüz özelliklerinin işlenmesinde önemli görev üstleniyor.

Yapay Zeka İle Gördükleri Görüntülendirildi

Vakanın daha iyi anlaşılabilmesi için araştırmacılar alışılmışın dışında bir yönteme başvurdu. Karl ve bilim insanları, genç adamın insan yüzlerinde gördüğü değişiklikleri gerçeğe yakın biçimde ortaya koyabilmek amacıyla yapay zeka araçlarından yararlandı. Hazırlanan görseller, Karl’ın tarif ettiği algıyla örtüşene kadar yeniden düzenlendi. Böylece hastanın zihninde oluşan görüntülerin, diğer insanlar tarafından da daha somut şekilde anlaşılması hedeflendi. Brad Duchaine, yapay zeka teknolojilerinin görsel algı bozukluklarının araştırılmasında yeni imkanlar sunduğuna dikkat çekiyor. Bu araçlar sayesinde hastaların yaşadıklarını yalnızca sözcüklerle anlatması yerine, tarif ettikleri görüntülerin gerçeğe yakın örnekleri oluşturulabiliyor. Araştırmacılara göre bu yöntem, hem hastanın deneyimini doğru değerlendirmeyi hem de rahatsızlığın etkilerini daha iyi incelemeyi sağlayabilir.

1986 Yılında Da Benzer Bir Olay Yaşanmıştı

İnsan yüzlerinde hayvan özelliklerinin görülmesi bilim dünyası açısından ilk kez karşılaşılan bir durum değil. Cortex dergisinde 1986 yılında yayımlanan başka bir vaka, Karl’ın yaşadığı deneyimle dikkat çekici benzerlikler taşıyor. O dönemde 58 yaşındaki bir kadın, otobüste karşılaştığı bir kaniş köpeğinin yüzüne baktıktan sonra diğer yolcuların yüzlerini de köpek yüzü şeklinde algılamaya başlamıştı. Kadının yaşadığı sorunun arkasında felç nedeniyle oluşan beyin hasarı bulunuyordu. Bu hasar, tanıdığı insanları ve hatta kendi yaşadığı daireyi tanımasını da güçleştirmişti. İki vakada da hayvanlara ait yüz özelliklerinin yalnızca insan yüzlerinde ortaya çıkması araştırmacıların dikkatini çekiyor. Hayvan yüzlerinin ağaç, mobilya veya diğer nesnelerde görülmemesi, beynin görsel bilgileri işlerken yüzlere özgü farklı mekanizmalar kullandığına işaret ediyor. Bilim insanları, bu sıra dışı algı bozukluklarının altında yatan mekanizmaları tam olarak açıklayabilmek için daha fazla vaka incelemesine ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor. Yapay zeka destekli gerçekçi görsellerin de hastaların yaşadıklarını anlamada ve bilimsel çalışmalara aktarmada önemli bir araç haline gelmesi bekleniyor.
 

ERTV Malatya - Bizi Sosyal Medyada Takip Edin!

Bakmadan Geçme

WhatsApp İhbar Hattı
05443281444
ÇEKİN, GÖNDERİN, YAYINLAYALIM!