Emeklilikte Dinlenmek Hayal Oldu: Ya Bir İşte Çalışıyorlar Ya Da İş Arıyorlar!

CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında 81 ili kapsayan ve emeklilerin ekonomik durumunu mercek altına alan anket çalışmasını açıkladı. 10 binin üzerinde emekliyle yapılan görüşmelerden elde edilen verileri "içler acısı" olarak nitelendiren Ağbaba, emekli maaşlarının alım gücündeki tarihi düşüşe dikkat çekti.

Mutfakta Yangın Var: Öğün Atlayanlar ve Borçla Yaşayanlar

Anket sonuçlarına göre, Türkiye’deki emeklilerin yaklaşık yarısı 20 bin TL dolaylarındaki en düşük emekli maaşıyla hayatını idame ettirmeye çalışıyor. Katılımcıların harcama kalemleri incelendiğinde; maaşın %48’inin gıdaya, %26’sının barınmaya (kira) ve %22’sinin faturalara gittiği görüldü.

Ekonomik darboğazın mutfağa yansıması ise şu çarpıcı verilerle özetlendi:

Emeklilerin %12’si son 6 ay içerisinde öğün atlamak zorunda kaldı.

%32’si maliyeti düşürmek için daha ucuz ve sağlıksız gıdalara yöneldi.

%25’i ısınma masraflarından tasarruf etmek için evinde üşümeyi tercih etti.

%30’u geçinebilmek için çevresinden veya bankadan borç aldı.

Emeklilik Hayal Oldu: Ya Çalışıyorlar Ya İş Arıyorlar

Ağbaba, emeklilerin "dinlenme" döneminde dahi çalışmak zorunda kaldığını vurguladı. Ankete katılanların %44,5’i halihazırda bir işte çalışırken, %26’sı aktif olarak iş aradığını belirtti. Kayıtlı ve kayıt dışı çalışan emekli sayısının toplamda 5 milyona yaklaştığı tahmin ediliyor.

Borçluluk oranlarına dair veriler de tablonun ağırlığını artırıyor. Katılımcıların %83’ünün bankalara veya yakın çevresine borcu bulunurken, %49’u ancak çocuklarının ya da akrabalarının maddi desteğiyle ayakta kalabiliyor.

Beslenme ve Sosyal Yaşamdan Kopuş

Anketin en çarpıcı kısımlarından biri de beslenme ve sosyal aktivite oranları oldu. Emeklilerin %33’ü hiç et tüketemediğini ifade ederken, %51’i ayda sadece bir kez et yiyebildiğini söyledi. Sosyal yaşamın tamamen durma noktasına geldiğini belirten Ağbaba, emeklilerin %80’inin dışarıda yemek yiyemediğini, %52,7’sinin ise hiç tatile çıkamadığını aktardı.

Ramazan sofralarına ilişkin de hesaplamalar sunan Ağbaba, 4 kişilik bir ailenin mütevazı iftar maliyetinin günlük 1.144 TL, aylık ise 34 bin TL’ye ulaştığını, bu rakamların emekli bütçesiyle karşılanmasının imkansız olduğunu dile getirdi.

Maaşların Milli Gelir Karşısındaki Erimesi

Yıllara sari alım gücü kaybını rakamlarla açıklayan Veli Ağbaba, şu karşılaştırmaları yaptı:

2002 Yılı: En düşük işçi emekli maaşı milli gelirin %56’sıydı. Bugün bu oran %28,5’e düştü.

Memur Emeklisi: Milli gelire oranı %82’den %32’ye geriledi.

Asgari Ücret Farkı: 2002’de emekli maaşı asgari ücretin 1,4 katıyken, bugün bu denge tamamen bozuldu.

Çözüm Önerileri: İntibak Yasası ve İkramiye Güncellemesi

Ağbaba, 2018 yılında asgari ücretin %62’sine denk gelen bayram ikramiyelerinin sembolik düzeye indiğini savundu. Sorunun çözümü için emekli maaşlarının ve ikramiyelerin acilen en az asgari ücret seviyesine çekilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, prim gün sayısını baz alan bir intibak düzenlemesinin vakit kaybetmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.