El Nino Son 40 Yılda Yüzde 36 Güçlendi! Mercan Fosilleri İklim Krizinin İzlerini Ortaya Çıkardı

Bilim dergisi Science’ta yayımlanan araştırmada, tropikal Pasifik'teki sıcaklık değişimleri uzun bir zaman dilimi üzerinden ele alındı. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre son 40 yıldaki El Nino olaylarının şiddeti, Sanayi Devrimi öncesindeki döneme göre yüzde 36 daha yüksek seviyeye çıktı. Aynı olayların 20. yüzyıl ortalamasıyla karşılaştırıldığında ise yaklaşık yüzde 16 daha güçlü olduğu hesaplandı.

Mercanların Kimyasal Yapısı Geçmişteki İklimi Ortaya Çıkardı

Araştırmanın en önemli verileri, El Nino'nun etkilerinin yoğun biçimde hissedildiği Galápagos Adaları'ndaki mercanlardan elde edildi. Bilim insanları, bölgede bulunan hem canlı hem de fosilleşmiş mercanların iskeletlerinde yer alan kimyasal izleri inceleyerek geçmişteki deniz sıcaklıklarına ilişkin kayıtları ortaya çıkardı. Mercanların büyüme sırasında çevrelerindeki deniz suyunun özelliklerini bünyelerinde koruması, onları geçmiş iklim koşullarının araştırılmasında önemli bir doğal arşiv haline getiriyor. Araştırmacılar bu kayıtları 12 farklı iklim modeliyle karşılaştırarak günümüzdeki değişimin doğal iklim döngülerinin olağan sınırları içerisinde kalıp kalmadığını değerlendirdi. Ortaya çıkan tablo, özellikle 1982-1983 döneminden itibaren El Nino-La Nina sistemindeki değişimin belirginleştiğini gösterdi. Uzmanlar, son yıllarda gözlenen güçlenmenin yalnızca doğal değişkenliklerle açıklanamayacağını ve insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmanın temel etken olduğunu vurguladı.

El Nino Güçlendikçe Aşırı Hava Olayları Artabilir

El Nino ile karşıt evresi olan La Nina arasındaki sıcaklık farklarının büyümesi, yalnızca Pasifik Okyanusu'nu etkilemiyor. Deniz yüzeyindeki sıcaklık değişimleri, atmosferik dolaşım sistemlerini de etkileyerek dünyanın farklı bölgelerinde hava koşullarının olağan seyrinden çıkmasına neden olabiliyor. Güçlü El Nino dönemlerinde bazı bölgelerde kuraklık ve sıcaklık artışları görülürken, başka bölgelerde yoğun yağış, sel ve fırtına riski yükseliyor. Bu nedenle araştırmacılar, El Nino'nun daha sert hale gelmesinin yalnızca meteorolojik bir değişim olmadığını, tarımdan su kaynaklarına ve ekosistemlere kadar geniş bir alanda sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Bilim dünyasında dikkat çeken noktalardan biri de güçlü El Nino olaylarının gelecekte daha seyrek görülen sıra dışı gelişmeler olmaktan çıkıp daha sık karşılaşılan bir iklim özelliğine dönüşme ihtimali. Küresel sıcaklıkların yükselmeye devam etmesi halinde bu tür aşırı olayların etkilerinin daha geniş coğrafyalara yayılabileceği değerlendiriliyor.

Mercanlar Hem İklim Arşivi Hem De Tehdit Altındaki Ekosistem

Araştırmanın dayandığı mercanlar ise iklim değişikliğinin doğrudan etkilediği canlılar arasında bulunuyor. Deniz suyu sıcaklıklarının uzun süre normalin üzerinde seyretmesi, mercanların beyazlaşmasına ve zamanla yaşamını yitirmesine yol açabiliyor. Bu durum yalnızca deniz ekosistemleri açısından değil, bilimsel araştırmalar bakımından da önemli bir kayıp anlamına geliyor. Çünkü mercanların bünyesinde saklanan geçmiş sıcaklık kayıtları, canlıların yok olmasıyla birlikte geri döndürülemez biçimde ortadan kalkabiliyor. Araştırmacılar bu nedenle sağlıklı mercanlardan ve geçmiş dönemlere ait fosil örneklerden mümkün olduğunca fazla veri elde etmeye çalışıyor. Okyanusların ısınması devam ettikçe, geleceğin iklimini anlamaya yardımcı olacak doğal arşivlerin de tehlikeye girdiği belirtiliyor.