Dijital Dünyanın Görünmez Casusları: Takip Pikselleri Mahremiyeti Kuşatıyor!

Dijital reklamcılık ve veri madenciliği alanındaki gelişmeler, internet kullanıcılarının özel hayatını hiç olmadığı kadar şeffaf hale getirdi. Sosyal medya platformları, kullanıcıların bilgilerini sadece kendi sayfalarıyla sınırlı tutmayıp, platform dışındaki dijital ayak izlerini de anlık olarak takip ediyor. Google, Meta ve TikTok gibi devlerin kullandığı takip pikselleri; IP adreslerinden tıklanan ürünlere, e-posta hareketlerinden sağlık sitelerindeki tanılara kadar her türlü veriyi şirket sunucularına aktarıyor.

Gölge Profil Tehlikesi: Hesabınız Olmasa Bile Takiptesiniz

Dijital gözetimin en çarpıcı noktalarından birini "gölge profiller" oluşturuyor. Bu sistem sayesinde bir platforma üye olmayan kişiler bile; sosyal çevrelerinin sağladığı veriler, IP adresleri ve tarayıcı parmak izleri üzerinden takip edilebiliyor. Kişi gelecekte platforma üye olduğunda, şirket daha önce biriktirdiği yılları kapsayan veriyi anında yeni profille eşleştirebiliyor. Böylece rıza dışı inşa edilen devasa bir veri havuzu oluşturuluyor.

İnternetin Yüzde 70'i Google'ın Takibinde

DuckDuckGo tarafından paylaşılan "Tracker Radar" verileri, dijital dünyadaki gözetimin boyutunu rakamlarla ortaya koyuyor. Alphabet (Google), her 10 internet sitesinden yaklaşık 7'sinde kullanıcı verilerini izleyerek listenin başında yer alıyor. Google’ı %30 ile Microsoft ve %19,70 ile Facebook takip ederken, ByteDance (TikTok) %5’lik oranla rakiplerinin gerisinde kalıyor.

Sağlık Verilerinde Mahremiyet Krizi: Hastaneler de İzliyor

Takip piksellerinin kullanımı sadece alışveriş siteleriyle sınırlı değil. ABD merkezli PNAS Nexus dergisinde yayımlanan bir çalışma, hastanelerin %66’sının bu teknolojiyi kullandığını belgeledi. Özellikle "Advocate Aurora Health" (AAH) sisteminde yaşanan ve 3 milyon kişiyi etkileyen olay, bu tehlikenin boyutunu gösterdi. Hastaların tıkladığı poliklinikler ve tıbbi sorgulamaları, pikseller aracılığıyla Meta ve Google gibi üçüncü taraflara sızdırıldı. Bu durum ABD'de 50’den fazla toplu davanın açılmasına neden oldu.

Yasal Sınırlar ve Kullanıcı Hakları

Takip piksellerinin kullanımı tamamen yasadışı olmasa da, Türkiye’deki KVKK ve Avrupa’daki GDPR gibi düzenlemeler bu faaliyeti sıkı şartlara bağlıyor. Reklam veya analiz amaçlı kullanılan "zorunlu olmayan" pikseller için kullanıcının aktif ve özgür iradesiyle verilmiş açık rızası şart koşuluyor. Şirketlerin, hangi veriyi topladığını ve kimlerle paylaştığını şeffaf bir şekilde bildirmesi yasal bir zorunluluk olarak öne çıkıyor. Federal Ticaret Komisyonu (FTC), bu piksellerin gizli çalıştırılmasını "aldatıcı uygulama" olarak tanımlayarak teknoloji şirketlerine ağır para cezaları kesmeye devam ediyor.