Denizcilik Dünyasında Amatör Denizci Belgeleri İçin Yeni Dönem Başlıyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan ve denizcilik sektöründe geniş yankı uyandıran yeni düzenleme Resmi Gazete üzerinden kamuoyuna duyuruldu. Özel teknelerin donatımı ve bu araçları sevk edecek kişilerin yeterliliklerine dair esasları kapsayan yönetmelik amatör denizcilik faaliyetlerinde radikal bir dönüşümün kapısını aralıyor. On yıllardır süregelen tek tip belge sisteminin yerini teknelerin boyuna göre sınıflandırılmış daha spesifik bir yapıya bırakması denizlerdeki güvenlik ve yetkinlik standartlarını yükseltmeyi hedefliyor. On yedi Ocak iki bin yirmi altı tarihinde yayımlanan bu tarihi karar deniz tutkunlarının ve mevcut tekne sahiplerinin yeni sisteme uyum sağlayabilmesi adına altı aylık bir geçiş süreci tanıyor. Bu süre zarfında denizcilerin eğitim ve belge yenileme süreçlerini planlamaları beklenirken kurallara uyulmaması durumunda uygulanacak yaptırımların da ciddi oranda artırıldığı gözlemleniyor.

Amatör Denizci Belgelerinde Kademeli Sınıflandırma Sistemi Getirildi

Yeni dönemle birlikte denizlerdeki en büyük değişim Amatör Denizci Belgesi yani kısa adıyla ADB sisteminin iki farklı kategoriye ayrılmasıyla gerçekleşecek. Eski sistemde belirli bir sınıra kadar tüm tekneleri kullanabilen denizciler artık sahip oldukları teknenin boyuna göre uygun ehliyeti almakla yükümlü olacaklar. Bu sınıflandırmanın temel amacı daha büyük ve karmaşık sistemlere sahip deniz araçlarının daha tecrübeli eller tarafından sevk edilmesini sağlamak olarak görülüyor. ADB On olarak adlandırılan ilk kategori tam boyu on metreye kadar olan tekneleri kapsarken daha büyük tekneler için ADB Yirmi Dört belgesi zorunlu hale getirilecek. Bakanlık bu adımla deniz kazalarının önüne geçmeyi ve amatör denizcilerin seyir emniyeti konusundaki farkındalığını en üst düzeye çıkarmayı planlıyor. Belge sahiplerinin teknik donanımdan manevra kabiliyetine kadar her boyuttaki tekne için özelleşmiş bir eğitimden geçmesi bu yeni yapının en temel taşlarından birini oluşturuyor.

Küçük Tekneler İçin Geçerli Olan ADB On Belgesinin Şartları Netleşti

Boyu on metrenin altında kalan özel tekneleri kullanmak isteyen vatandaşlar için belirlenen ADB On belgesi amatör denizciliğe giriş niteliği taşıyor. On altı yaşından gün almış olan her birey bu belgeye başvurma hakkına sahip olurken genç denizciler için bazı kısıtlamalar da yürürlüğe giriyor. Özellikle on sekiz yaşından küçük olan belge sahiplerinin yanlarında yine aynı veya üst sınıf bir belgeye sahip yetişkin bulunmadan denize açılmaları yasaklanıyor. Bu kural gençlerin denizcilik kültürünü güvenli bir şekilde öğrenmelerini sağlarken aynı zamanda olası riskli durumlarda deneyimli bir gözetmenin varlığını şart koşuyor. Adayların belgeyi alabilmek için hem teorik bilgileri hem de uygulama eğitimlerini başarıyla tamamlaması gerekiyor. Sınav sisteminin de güncellendiği bu yeni süreçte denizcilik mevzuatı seyir kuralları ve meteoroloji gibi temel konuların yanı sıra uygulamalı manevra eğitimleri de büyük önem kazanıyor.

Büyük Tekneler İçin Tecrübe Şartı Ve ADB Yirmi Dört Zorunluluğu

Denizcilikteki en kritik değişimlerden biri de gövde boyu on metre ile yirmi dört metre arasında olan büyük tekneler için getirilen katı kurallardır. ADB Yirmi Dört belgesi olarak tanımlanan bu yeni ehliyet sınıfı için adayların en az on sekiz yaşında olması temel bir kriter olarak belirlendi. Ancak en dikkat çekici yenilik tecrübe şartıdır. Bu sınıfa dahil bir belge alabilmek için adayın en az on iki ay boyunca ADB On belgesine sahip olması ve bu süre zarfında deniz tecrübesi edinmesi zorunlu kılınıyor. Doğrudan büyük bir tekneyle denize açılma dönemini kapatan bu uygulama denizcilikte kademeli yükseliş modelini benimsiyor. Adaylar teorik sınavların ötesinde çok daha detaylı ve uzun süreli uygulama eğitimlerine tabi tutulacaklar. Büyük teknelerin teknik donanımları ve yüksek motor güçleri dikkate alındığında bu tür bir zorunluluğun deniz trafiğini çok daha güvenli bir hale getireceği öngörülüyor.

Mevcut Belge Sahiplerine Verilen Beş Yıllık Hak Koruma Süreci

Yönetmeliğin yayımlanmasıyla birlikte ellerinde halihazırda Amatör Denizci Belgesi bulunduran binlerce vatandaşın haklarının ne olacağı konusu da netlik kazandı. Bakanlık mevcut belge sahiplerinin herhangi bir mağduriyet yaşamaması adına oldukça makul bir geçiş planı sundu. Buna göre şu anki ehliyetler yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl boyunca mevcut geçerliliğini korumaya devam edecek. Bu beş yıllık süre eski belge sahiplerine kendi durumlarını gözden geçirme ve teknelerinin boyuna göre hangi sınıfa dahil olacaklarını belirleme fırsatı tanıyor. Süre sonunda ise tüm denizcilerin belgelerini yeni standartlara göre yenilemeleri gerekecek. Hak kaybı yaşanmaması için tanınan bu geniş zaman dilimi denizcilik camiasında olumlu bir karşılanırken aynı zamanda denetimlerin de bu süreçte kademeli olarak artırılacağı ifade ediliyor. Denizlerdeki yeni kurallara uyum sağlamayanlar veya belgesiz şekilde tekne kullananlar için öngörülen idari para cezalarının ise eskiye oranla çok daha ağırlaştırıldığı vurgulanıyor.