Cumhurbaşkanı Erdoğan BM Kürsüsüne Çıkıyor!

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu için ABD'nin New York kentinde temaslarda bulunacak. 20-23 Eylül tarihleri arasındaki ziyaret kapsamında Erdoğan, 22 Eylül'de Genel Kurul'un ilk gününde dünya liderlerine hitap edecek. Genel Kurulun bu yılki teması ise “Güveni yeniden inşa etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler” olarak belirlendi. Erdoğan'ın BM kürsüsündeki konuşması, Türkiye'nin son yıllarda uluslararası gündeme taşıdığı başlıklar açısından da dikkatle izlenecek. Cumhurbaşkanı, BM ziyaretleri boyunca küresel yönetişimden bölgesel krizlere, terörle mücadeleden Filistin meselesine kadar farklı konuları gündeme getirdi.

Erdoğan'ın BM Mesajları Yıllar İçinde Nasıl Değişti?

Erdoğan'ın BM Genel Kurulu'ndaki ilk konuşması, başbakan olduğu dönemde 2005 yılında gerçekleşti. O dönemde BM'nin daha demokratik, şeffaf ve üye ülkelerin iradesini daha güçlü şekilde yansıtan bir yapıya kavuşması gerektiğini savundu. Sonraki yıllarda da Birleşmiş Milletler sisteminin işleyişi ve özellikle Güvenlik Konseyi'nin yapısı, konuşmalarının öne çıkan başlıklarından biri oldu. 2009'daki konuşmasında BM reformunun yalnızca genel yapıyla sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Erdoğan, Güvenlik Konseyi'nin de reform sürecine dahil edilmesi gerektiği yönündeki görüşünü dile getirdi. Böylece BM'nin temsil gücü, karar alma mekanizmaları ve küresel krizlere müdahale kapasitesi tartışmasını konuşmalarında sürekli gündemde tuttu.

Dünya Beşten Büyüktür Sözü BM Tartışmalarının Merkezine Yerleşti

Erdoğan'ın BM kürsüsündeki en fazla öne çıkan ifadelerinden biri 2014 yılında kullandığı “Dünya beşten büyüktür” sözü oldu. Erdoğan bu ifadeyle BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin sahip olduğu veto yetkisinin uluslararası karar alma mekanizmasındaki ağırlığına dikkat çekti. Bu yaklaşım sonraki yıllarda Erdoğan'ın BM konuşmalarının temel başlıklarından biri haline geldi. Türkiye'nin BM reformuna ilişkin görüşleri aktarılırken, daha geniş bir temsil ve karar mekanizmasının oluşturulması gerektiği yönündeki çağrı da tekrarlandı.

Filistin ve Bölgesel Krizler BM Kürsüsünde Gündeme Geldi

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Genel Kurul konuşmalarında Filistin meselesi de uzun süredir öne çıkan başlıklardan biri oldu. Bunun yanı sıra Suriye, Libya, Somali ve Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri gibi bölgesel gelişmeler farklı yıllardaki konuşmalarda ele alındı. 2018'deki hitabında BM'nin küresel krizlere müdahale kapasitesini eleştiren Erdoğan, Filistin konusunda uluslararası toplumun tutumuna ilişkin görüşlerini paylaştı. 2019'da ise düzensiz göç krizini anlatırken, Bodrum sahilinde cansız bedeni bulunan Aylan bebeğin fotoğrafını Genel Kurul kürsüsüne taşıdı. 2024 yılındaki BM konuşmasında da Filistin ve Gazze'deki gelişmeler Erdoğan'ın gündeminin önemli bölümünü oluşturdu. BM'nin mevcut yapısına ilişkin eleştirilerini yineleyen Erdoğan, uluslararası toplumun çatışma ve krizlere karşı daha etkin hareket etmesi gerektiğini savundu.

Terörle Mücadele Mesajları da Konuşmalarında Yer Aldı

Erdoğan'ın BM konuşmalarında terörle mücadele de düzenli olarak gündeme gelen konular arasında yer aldı. Özellikle 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından gerçekleştirdiği BM Genel Kurulu konuşmasında FETÖ yapılanmasına ilişkin Türkiye'nin değerlendirmelerini dünya kamuoyuyla paylaştı. Sonraki konuşmalarında DEAŞ ve PKK gibi terör örgütleriyle mücadele, uluslararası güvenlik ve terörün küresel boyutu konusunda mesajlar veren Erdoğan, terörle mücadelede ülkeler arası iş birliğinin artırılması gerektiğini ifade etti.

Karadeniz Tahıl Koridoru Türkiye'nin Diplomasi Gündemindeydi

Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında oluşturulan Karadeniz Tahıl Koridoru da Erdoğan'ın BM kürsüsünde gündeme getirdiği başlıklardan biri oldu. İstanbul Mutabakatı çerçevesinde Ukrayna tahılının Karadeniz üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasını sağlayan mekanizma, Türkiye'nin savaşın tarafları arasındaki diplomatik girişimlerinin önemli örneklerinden biri olarak ele alındı. Erdoğan, BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında söz konusu anlaşmanın gıda arzının sürdürülmesi açısından önemine dikkat çekmiş ve diplomatik müzakerelerin sonuç verebileceğini vurgulamıştı.

Erdoğan'ın New York Programında İkili Görüşmeler de Var

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu yılki New York ziyaretinde yalnızca Genel Kurul konuşması değil, yoğun bir diplomasi trafiği de bulunuyor. Erdoğan'ın BM Genel Sekreteri'nin yanı sıra farklı ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla ikili görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor. Program kapsamında ABD'de yaşayan Türk vatandaşlarının temsilcileri, Türk-Amerikan iş çevreleri ve düşünce kuruluşlarının temsilcileriyle çeşitli temaslar yapılması da öngörülüyor.

Gözler 22 Eylül'deki BM Konuşmasında

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 22 Eylül'de BM 81. Genel Kurulu'nun ilk gününde kürsüye çıkacak. Bu yılki Genel Kurulun ana teması doğrultusunda yapılacak görüşmelerde küresel güven, uluslararası sistemin işleyişi ve dünya genelindeki krizlerin çözümü gibi başlıklar öne çıkacak. Erdoğan'ın geçmiş yıllardaki BM konuşmaları dikkate alındığında, küresel yönetişim, bölgesel gelişmeler, terörle mücadele ve Filistin meselesi gibi konuların da Türkiye'nin diplomatik yaklaşımı çerçevesinde gündeme gelmesi bekleniyor. Ziyaret boyunca gerçekleştirilecek ikili görüşmeler de Türkiye'nin New York temaslarının diğer önemli ayağını oluşturacak.