BRICS Zirvesinde Ortadoğu Depremi! Tarihi Buluşma Bildirgesiz Sona Erdi
Küresel dengeleri değiştiren güç birliği BRICS, Hindistan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirdiği dışişleri bakanları zirvesinde beklemediği bir diplomatik çıkmazla karşılaştı. Yeni Delhi'de bir araya gelen üye ülkeler, Ortadoğu'da tırmanan İran-İsrail-ABD gerilimi üzerinde ortak bir dil kuramayınca, zirve bir sonuç bildirgesi yayımlanamadan kapandı.
Haberin Özeti
- • Yeni Delhi'de düzenlenen BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı, İran ve BAE arasındaki karşılıklı sert suçlamalar ve Ortadoğu savaşına yönelik ortak bir tutum belirlenememesi nedeniyle sonuç bildirgesi yayımlanmadan bitti.
- • İran'ın BAE'yi Amerikan üslerine izin vermekle suçlamasına karşılık BAE'nin İran füzelerini hedef göstererek kınama talep etmesi, zirveyi diplomatik bir kilitlenmeye sürükledi.
- • Siyasi konularda tam bir ayrışma yaşanmasına rağmen, üye ülkeler dijitalleşme, enerji iş birliği ve iklim eylemleri gibi 60'tan fazla teknik maddede uzlaşı sağlayarak ekonomik diyaloğu sürdürdü.
Hindistan'ın 2026 dönem başkanlığında büyük umutlarla toplanan blok, son iki ay içinde ikinci kez siyasi uzlaşı sağlayamadan masadan kalkmak zorunda kaldı. Resmi açıklamalarda üyeler arasındaki "farklı yaklaşımlar" vurgulansa da perde arkasındaki krizin derinliği diplomatik koridorlarda geniş yankı uyandırdı.
İran ve BAE Arasında Üs ve Füze Gerilimi
Zirvenin en sıcak anları, bloğun yeni üyeleri olan İran ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki karşılıklı suçlamalarla yaşandı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, BAE’yi sert bir dille eleştirerek kendi topraklarındaki Amerikan üslerinin ve hava sahasının İran'a yönelik operasyonlarda kullanılmasına izin verildiğini iddia etti. Bu iddiaları "saldırganlığa ortaklık" olarak nitelendiren İran tarafına, Abu Dabi yönetiminden jet hızında yanıt geldi. BAE temsilcisi Halife bin Şahin El Marar, şubat ayından bu yana enerji tesislerini hedef alan binlerce İran kaynaklı İHA ve füzeyi etkisiz hale getirdiklerini savunarak, asıl kınanması gereken tarafın Tahran olduğunu belirtti. Bu restleşme, tarafların birbirlerini kınatma çabalarını karşılıklı olarak veto etmesiyle sonuçlandı.
Teknik Uzlaşı Var Siyasi İrade Yok
Ev sahibi Hindistan'ın Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, tarafları birliğin geleneksel uzlaşı kültürüne davet etse de kriz aşılamadı. Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret güvenliği ve enerji rotalarının korunması gibi hayati konularda ortak bir kınama cümlesi bile kurulamadı. Siyasi arenadaki bu tıkanıklığa rağmen, BRICS ülkeleri ekonomi ve teknik iş birliği alanlarında boş durmadı. İklim değişikliği, dijital altyapı yatırımları, ticari kolaylıklar ve enerji projeleri gibi risk taşımayan 60’tan fazla maddede anlaşmaya varıldı. Ancak Ortadoğu’daki savaşın küresel enerji fiyatlarını ve lojistik hatları tehdit ettiği bir dönemde gelen bu siyasi sessizlik, bloğun jeopolitik gücüne dair soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Bakmadan Geçme
