- Haberler
- Bilim Teknoloji
- Bilim Dünyasını Şaşırtan Kelebek! Neredeyse Hiç Yaşlanmıyor
Bilim Dünyasını Şaşırtan Kelebek! Neredeyse Hiç Yaşlanmıyor
Kelebeklerin kısa yaşam süreleriyle ilgili bilinen tablo, yeni bir araştırmayla şaşırtıcı bir istisnayla karşılaştı. Bristol Üniversitesi öncülüğünde ve Smithsonian Tropikal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen çalışmada, Heliconius cinsine ait bazı kelebeklerin yaşlanma sürecini olağanüstü şekilde yavaşlattığı ortaya çıktı.
Haberin Özeti
- • Heliconius kelebeklerinin yaklaşık bir yıla kadar yaşayabildiği ve yaşlanma süreçlerinin diğer türlerden farklı olduğu belirlendi.
- • Heliconius hecale türünde yaş ilerledikçe belirgin fiziksel ve kas kaybı görülmezken, uzun yaşamın yalnızca polen tüketimiyle açıklanamayacağı ortaya çıktı.
- • Heliconius hewitsoni 348 güne kadar yaşayabilirken, Dione juno yaklaşık 14 gün yaşıyor; iki tür arasında yaklaşık 25 katlık yaşam süresi farkı bulunuyor.
Güney ve Orta Amerika’nın tropikal yağmur ormanlarında yaşayan bu kelebeklerin, diğer birçok türe kıyasla çok daha uzun süre hayatta kaldığı belirlendi. Çoğu kelebek yalnızca birkaç hafta yaşamını sürdürürken, Heliconius türlerinde yaşam süresinin yaklaşık bir yıla kadar çıkabildiği görüldü.
Heliconius Kelebeklerinin Uzun Yaşam Sırrı Araştırıldı
Araştırmada dikkat çeken unsurlardan biri, Heliconius kelebeklerinin beslenme biçimi oldu. Yetişkin bireyler, diğer birçok kelebekten farklı olarak yalnızca çiçek nektarıyla yetinmiyor, çiçek poleni de tüketiyor. Bilim insanları ise uzun yaşamın yalnızca polen tüketiminden kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için farklı deneyler gerçekleştirdi. Polen beslenmesi ortadan kaldırıldığında dahi Heliconius kelebeklerinin yaşam avantajını koruması, konuya yalnızca beslenme üzerinden bakılamayacağını gösterdi. Araştırmacılar, polen tüketen Heliconius hecale ile yakın akrabası olan ve polen tüketmeyen Dryas iulia türlerini karşılaştırdı. Deneylerde, polen verilmeyen H. hecale bireylerinin bile D. iulia’ya kıyasla daha uzun süre yaşadığı görüldü.
Yaşlandıkça Fiziksel Güçlerini Kaybetmiyorlar
Çalışmada kelebeklerin yalnızca yaşam süreleri değil, yaş ilerledikçe fiziksel durumlarında meydana gelen değişimler de incelendi. Araştırmacılar kas fonksiyonları ve fiziksel performans üzerinden yaptıkları değerlendirmelerde iki tür arasında belirgin bir farklılık tespit etti. Yaşlanan Dryas iulia bireylerinde fiziksel kapasitenin gerilediği ve kaslarda zayıflama görüldüğü belirlenirken, yaşlı Heliconius hecale bireylerinde benzer bir düşüşe rastlanmadı. Bu bulgu, Heliconius türlerinde uzun yaşamın yanında yaşlanmaya bağlı fiziksel gerilemenin de farklı işlediğine işaret etti. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların uzun yaşamın yalnızca beslenme koşullarıyla açıklanamayacağını, genetik ve evrimsel özelliklerin de önemli rol oynadığını ortaya koyduğunu belirtti.
İki Kelebek Türü Arasında 25 Katlık Ömür Farkı
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise farklı kelebek türleri arasındaki yaşam süresi farkı oldu. Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmaya göre Heliconius türleri, yakın akrabalarına kıyasla ortalama olarak yaklaşık üç kat daha uzun yaşayabiliyor. Araştırmada en uzun yaşayan türlerden biri olarak öne çıkan Heliconius hewitsoni için yaşam süresi 348 güne kadar ulaştı. Buna karşılık yakın akrabalarından Dione juno yalnızca yaklaşık 14 gün yaşayabiliyor. Bu iki tür arasındaki fark, aynı kelebek ailesi içerisinde yaşam süresinin yaklaşık 25 kat değişebildiğini ortaya koyuyor. Bilim insanlarına göre bu sıra dışı farklılık, yaşlanmanın nasıl gerçekleştiğini ve bazı canlıların neden diğerlerinden çok daha uzun süre sağlıklı kalabildiğini anlamak açısından önemli bir araştırma alanı oluşturuyor. Heliconius kelebekleri üzerinden elde edilen bulguların, yalnızca bu türlerin yaşam biçimini anlamaya değil, yaşlanma biyolojisinin temel mekanizmalarını araştırmaya da katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Bakmadan Geçme
