Beyin Ameliyatlarında Yeni Dönem! Yapay Zeka Canlı Olarak Cerrahlara Yol Gösterdi

University College London Hastanesi'nde gerçekleştirilen operasyon sırasında yapay zeka sistemi, cerrahi ekibin karşısındaki ekranda canlı görüntüleri analiz ederek tümörün çevresindeki kritik damar ve sinir yapılarına ilişkin uyarılarda bulundu. Sistem, cerrahların operasyon sırasında karşılaşabileceği riskli bölgeleri belirlemesine yardımcı oldu.

Görme Kaybı Riski Bulunan Hastaya Yeni Seçenek

Bedfordshire'da yaşayan iki çocuk babası Hibbert'ın sağlık sorunları yaklaşık 18 ay önce başladı. Öğle arasında yaptığı yürüyüşlerden birinde bilincini kaybedip nöbet geçirmesi üzerine yapılan tetkiklerde, kafatasının tabanındaki hipofiz bezinde 11 milimetrelik iyi huylu bir tümör tespit edildi. Hipofiz bezinin büyüme, metabolizma, kan basıncı ve vücut sıcaklığı gibi birçok yaşamsal işlevle bağlantılı hormonları yönettiği belirtildi. Hibbert'ın tümörü ise beyne kan taşıyan önemli damarların ve görme işlevinden sorumlu optik sinirlerin hemen yakınında bulunuyordu. Tümörün oluşturduğu baskı nedeniyle hastanın özellikle çevresel görüşünde daralma meydana geldi. Başlangıçta acil ameliyat gerektirmeyen Hibbert'ın zaman içerisinde günlük yaşamında çeşitli sorunlar yaşamaya başladığı aktarıldı. Eşyalara takılma, yoğun yorgunluk ve baş dönmesi gibi şikayetlerin artması üzerine cerrahi müdahale seçeneği yeniden gündeme geldi. Cerrahi ekip tarafından yapay zeka destekli operasyon önerildiğinde ise Hibbert bu yöntemi kabul etti.

Yapay Zeka Operasyon Boyunca Cerrahları Destekledi

Operasyon burun içerisinden ilerlenerek kafatasının tabanına ulaşılan endoskopik yöntemle gerçekleştirildi. Tümörün önemli damar ve sinir yapılarına yakın olması, cerrahlar açısından operasyonun en kritik aşamalarından birini oluşturdu. İnsan anatomisinin kişiden kişiye değişebilmesi nedeniyle yalnızca ameliyat öncesi görüntülere dayanarak en güvenli cerrahi güzergahı belirlemek her zaman kolay olmuyor. Hibbert'ın operasyonunda kullanılan sistem ise ameliyat devam ederken elde edilen görüntüleri eş zamanlı olarak değerlendirdi. Yapay zeka, cerrahi aletlerin hareketlerini takip ederken damar ve sinirlerin bulunabileceği bölgeleri de işaretledi. Böylece cerrahların tümöre müdahale ederken çevredeki hassas yapılardan uzak durmasına yardımcı olacak ek bir değerlendirme mekanizması oluşturuldu.

Yüzlerce Ameliyat Görüntüsüyle Eğitildi

Söz konusu teknoloji, yüzlerce hipofiz tümörü operasyonunun görüntüleri kullanılarak geliştirildi. Araştırmacılar, bu görüntüler üzerinde damar ve sinir gibi önemli anatomik yapıların yerlerini belirleyerek yapay zekanın cerrahi alanı tanımasını sağladı. Operasyonu yöneten Profesör Hani Marcus, sistemin çok sayıda ameliyat verisi üzerinden eğitildiğine dikkat çekerek yapay zekanın cerrah açısından ikinci bir göz gibi değerlendirilebileceğini ifade etti. Sistemin en önemli özelliklerinden birinin ise yalnızca ameliyat öncesi verileri değerlendirmek yerine operasyon sırasında gerçek zamanlı çalışması olduğu belirtildi. Bununla birlikte yapay zeka operasyonun kontrolünü üstlenmedi. Nihai kararların tamamı cerrahi ekip tarafından verilirken sistem yalnızca karar sürecine yardımcı olan bir araç olarak kullanıldı. Araştırma ekibi, ilerleyen dönemde bu teknolojiyi cerrahların ameliyat sırasında gerektiğinde görüş alabileceği dijital bir danışman haline getirmeyi amaçlıyor.

Hibbert Ameliyat Sonrası Görüşünün Düzeldiğini Söyledi

Operasyonun ardından Hibbert'ın sağlık durumunda olumlu gelişmeler yaşandığı bildirildi. Ameliyat sonrasında görme alanının belirgin şekilde genişlediğini ifade eden Hibbert, uzun süredir yaşamadığı kadar net gördüğünü ve günlük enerjisinin yeniden yükseldiğini söyledi. İngiltere'deki sağlık araştırma kuruluşları ve Google'ın finansmanıyla geliştirilen sistem, gerçek bir ameliyatta kullanılmadan önce uzun süre laboratuvar ortamında test edildi. İlk uygulamanın ardından araştırmacıların daha geniş kapsamlı bir klinik çalışma hazırlığına yöneldiği belirtildi. Yetkililer, yapay zekanın sağlık alanında kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte hasta güvenliğinin temel öncelik olmaya devam edeceğine dikkat çekiyor. Hibbert'ın operasyonu ise yapay zekanın gerçek zamanlı olarak cerrahi ekibe destek verdiği ilk uygulamalardan biri olarak tıp dünyasında yeni araştırmaların önünü açması bakımından önem taşıyor.