Berlin ve Hamburg Enerji Dönüşümünde Öncü: Güneş Enerjisi Zorunluluğu Şehirleri Dönüştürüyor

Berlin’de Güneş Enerjisi Kurulumlarında Rekor Artış

Berlin, 2023’ün başından itibaren güneş enerjisi sistemlerini yeni binalar için zorunlu hale getirmişti. Bu uygulama, sadece yeni inşaatlarda değil, çatı yenilemesi gibi kapsamlı tadilatlarda da geçerli. Kent yönetiminin verilerine göre, 6 Ekim 2025 itibarıyla Berlin’de 53 binin üzerinde güneş enerjisi sistemi aktif durumda. Toplam kurulu güç 459 megavata (MW) ulaşırken, bu rakam Berlin’in elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 5,6’sını oluşturuyor.
2023 yılı başında yalnızca 15 bin sistemin bulunduğu Berlin’de, 2024 sonunda bu sayı 42 bine çıktı. Böylece iki yıldan kısa bir sürede güneş enerjisi kapasitesi neredeyse üç kat arttı. Ancak 2025 yılı başından Eylül ayına kadar kurulan sistem sayısında bir miktar yavaşlama görüldü; bu durumun malzeme tedarik zincirindeki sıkıntılar ve finansal süreçlerdeki gecikmelerden kaynaklandığı belirtiliyor.
Berlin Senatosu, bu yavaşlamayı telafi etmek için özel sektör yatırımlarını teşvik edecek “SolarPlus” destek programını duyurdu. 2026 ve 2027 yılları için her yıl 10 milyon avroluk teşvik bütçesi ayrılacak. Program, yatay çatı, balkon ve düz alanlarda güneş paneli kurulumlarını da destekleyecek.

Hamburg’da Aşamalı Güneş Enerjisi Uygulaması

Berlin’in ardından Hamburg da 2023 yılında yeni binalarda güneş paneli kurulumunu zorunlu hale getirdi. 2024 yılı itibarıyla bu zorunluluk, mevcut binalarda çatı yenilemesi yapılan projelere de genişletildi. Yeni yapılarda brüt çatı alanının, mevcut yapılarda ise net çatı alanının yüzde 30’una kadar fotovoltaik sistem kurulması gerekiyor.
Hamburg’un 2030 hedefi 500 ila 800 MW, 2035 hedefi ise 1 ila 1,5 gigavat (GW) güneş enerjisi kapasitesine ulaşmak. Şu anda kent genelinde yaklaşık 234 MW kurulu kapasite bulunuyor.
Kamu binalarındaki dönüşüm de dikkat çekici boyutlara ulaştı. 2024 yılında 45 kamu binasına güneş paneli kurulurken, 2025 itibarıyla bu sayı 240 sisteme (7,4 MW) yükseldi. Bu yıl içinde 100 yeni sistemin daha devreye alınması planlanıyor.
Hamburg Senatosu ayrıca, uygulamayı daha verimli hale getirmek amacıyla bir “Fotovoltaik Stratejisi” belirledi. Bu strateji, çatıların yanı sıra otoparklar, açık alanlar, tarımsal bölgeler ve batarya depolama sistemlerini kapsayan bütüncül bir enerji yönetim planı içeriyor.

SolarPlus Programı ile Güneş Enerjisine Yeni Soluk

Berlin’de hayata geçirilen SolarPlus programı, bireysel kullanıcıları da güneş enerjisi dönüşümüne dahil ediyor. 2022 Eylül ile 2025 Eylül arasındaki dönemde yaklaşık 27 bin başvuru onaylanırken, bu projelere toplam 26,5 milyon avro tutarında destek sağlandı.
Kent yönetimi, özellikle düşük gelirli hanelerin güneş paneli kurulumlarına erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor. Program kapsamında ayrıca çatı kiralama modeliyle vatandaşların enerji üretimine katılmasının önü açılıyor.
Berlin Senatosu, 2023’ten bu yana 315 muafiyet başvurusu aldı. Bunların 92’si onaylanırken, 152 başvuru reddedildi ya da geri çekildi. 71 dosya ise hâlâ inceleme aşamasında. Bu durum, zorunluluğun genel kabul gördüğünü ve çoğu vatandaşın yenilenebilir enerjiye geçişe destek verdiğini gösteriyor.

Yeşil Dönüşümün Kentlere Katkısı

Berlin ve Hamburg’un başlattığı güneş enerjisi zorunluluğu, şehirlerin sadece karbon emisyonlarını azaltmakla kalmıyor; aynı zamanda enerji bağımsızlığını da güçlendiriyor. Özellikle enerji fiyatlarının dalgalandığı bir dönemde bu tür uygulamalar, kent ekonomilerinde istikrarlı ve sürdürülebilir enerji kaynaklarının önünü açıyor.
Uzmanlara göre, bu uygulamalar diğer Avrupa şehirlerine olduğu kadar Türkiye için de örnek teşkil edebilir. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde çatı üstü güneş enerjisi potansiyelinin yüksek olmasına rağmen, uygulama hâlen gönüllülük esasına dayanıyor.
Berlin ve Hamburg örnekleri, sadece yasal düzenlemelerle değil, finansal teşvikler ve teknik desteklerle bir dönüşümün nasıl mümkün olabileceğini ortaya koyuyor.

Kaynak: Zeki Ersin Yıldırım