Ankara İdare Mahkemesi, Teğmen Deniz Demirtaş Hakkında Verilen İhraç Kararını İptal Etti

Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde geçtiğimiz aylarda büyük yankı uyandıran ve kamuoyunda "kılıçlı yemin" olarak bilinen olayın ardından başlatılan disiplin süreci yargı engeline takıldı. Kara Harp Okulu mezuniyet töreninde gerçekleşen olaylar neticesinde ordudan ilişiği kesilen genç subaylardan biri olan Teğmen Deniz Demirtaş’ın açtığı iptal davası sonuçlandı. Ankara 21. İdare Mahkemesi dosya üzerinde yaptığı kapsamlı incelemeler sonucunda Milli Savunma Bakanlığı bünyesindeki Yüksek Disiplin Kurulu tarafından tesis edilen ayırma cezasını hukuka uygun bulmadı. Mahkeme heyeti tarafından oybirliği ile alınan bu kritik karar sadece bir askeri personelin görevine iadesi anlamını taşımıyor aynı zamanda disiplin hukuku ve ifade hürriyeti sınırları açısından da önemli bir emsal teşkil ediyor.

Mezuniyet Törenindeki Sloganlar Ve Disiplin Soruşturmasının Perde Arkası

Olayların başlangıç noktası olan 30 Ağustos 2024 tarihindeki Kara Harp Okulu mezuniyet töreni genç teğmenlerin resmi programın sona ermesinin ardından geleneksel kılıç çatma ritüelini gerçekleştirmesiyle gündeme gelmişti. Törende atılan sloganlar ve edilen yemin metni üzerine Milli Savunma Bakanlığı tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri’nin disiplin hiyerarşisinin bozulduğu ve kurum itibarının zedelendiği gerekçesiyle kapsamlı bir soruşturma düğmesine basılmıştı. Soruşturma aşamasında teğmenlerin eylemlerinin askeri disiplin kanununa aykırı olduğu iddia edilmiş ve aralarında Deniz Demirtaş’ın da bulunduğu beş genç subay Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla ordudan ihraç edilmişti. Bu süreçte askeri vesayet ve disiplin tartışmaları ekseninde geniş bir kamuoyu kutuplaşması yaşanmış ihraç edilen isimler ise iddiaların asılsız olduğunu savunarak haklarını yargıda aramaya karar vermişti.

Yargı Kararında Somut Delil Ve Hizmete Engel Davranış Analizi

Ankara 21. İdare Mahkemesi önüne gelen dosyada Milli Savunma Bakanlığı’nın sunduğu gerekçeleri titizlikle değerlendirdi. İdare mahkemesinin iptal kararında en dikkat çekici nokta teğmen Deniz Demirtaş’a yöneltilen "hizmete engel davranışlarda bulunmak" suçlamasının altının doldurulamamış olmasıdır. Mahkeme kararının gerekçesinde disiplin cezasına konu edilen eylemlerin TSK’nın işleyişini nasıl sekteye uğrattığına dair somut ve açık delillerin ortaya konulamadığı açıkça ifade edildi. Yüksek Disiplin Kurulu’nun 16 Ocak 2025 tarihinde aldığı kararın idari işlemin unsurları olan sebep ve amaç yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varan mahkeme heyeti savunma hakkı ve disiplin suçlarının yasallığı ilkesine vurgu yaparak ihracı geçersiz kıldı. Bu karar teğmenlerin tören sırasındaki davranışlarının mesleki bir yetersizlik veya disiplinsizlik olarak adlandırılamayacağının yargı yoluyla teyit edilmesi şeklinde yorumlandı.

Mali Hakların İadesi Ve Anayasal Güvencelerin Uygulanması

Mahkeme heyeti sadece ihraç kararını iptal etmekle kalmadı aynı zamanda Deniz Demirtaş’ın bu süreçte yaşadığı tüm ekonomik kayıpların da telafi edilmesine hükmetti. Anayasa’nın 125. maddesinde yer alan idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu ilkesine atıf yapan mahkeme genç teğmenin görevden uzak kaldığı süre boyunca mahrum bırakıldığı maaş ve diğer mali haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesini kararlaştırdı. Karar metninde hukuka aykırılığı tespit edilen bir işlemin tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması gerektiği belirtilirken idarenin haksız işlem tesis etmesinin faturasının ilgili personele kesilemeyeceği hatırlatıldı. Bu durum Deniz Demirtaş’ın özlük haklarının korunması ve mesleki statüsünün iadesi noktasında tam bir yargısal koruma sağladı.

Kararın Türk Silahlı Kuvvetleri Ve Disiplin Hukuku Üzerindeki Etkileri

Bu iptal kararı ordu içerisindeki disiplin soruşturmalarının sınırlarını ve yargı denetiminin gücünü bir kez daha tartışmaya açtı. Ankara 21. İdare Mahkemesi’nin oybirliğiyle aldığı bu duruş askeri yargı sisteminin sivil denetim mekanizmalarına tabi olduğu bir düzende disiplin kurullarının sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığını gösterdi. Karar sadece Deniz Demirtaş için değil ihraç edilen diğer dört teğmenin devam eden davaları için de çok güçlü bir umut ışığı ve hukuki dayanak oluşturdu. Milli Savunma Bakanlığı’nın karara karşı bir üst mahkemeye itiraz hakkı bulunsa da ilk derece mahkemesinin bu denli net ve oybirliğiyle verdiği hükmün hukuki süreçlerin seyrini büyük ölçüde belirlemesi bekleniyor. Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde yetişen genç subayların hukuki güvencelerinin mahkeme tarafından tescil edilmesi meslek onuru ve hukukun üstünlüğü ilkesi açısından tarihi bir adım olarak kayıtlara geçti.