Zirai Don Malatya İhracatını Vurdu: Son Yılların En Sert Düşüşü

2023'te yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından ekonomik toparlanma mücadelesi veren Malatya, 2025 yılının nisan ayında meydana gelen zirai donla birlikte dış ticarette ciddi bir kayıpla karşı karşıya kaldı. Kent ekonomisinin bel kemiğini oluşturan tarımsal üretimde yaşanan bu ani düşüş, ihracat rakamlarına da doğrudan yansıdı.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı dış ticaret verileri, Malatya'nın uluslararası pazardaki gücünü korumakta zorlandığını ortaya koydu. 2025 yılı boyunca ihracat rakamlarında dalgalı bir seyir izlenirken, yıl genelinde belirgin bir gerileme yaşandı.

Kayısıda Büyük Kayıp: Üretim Neredeyse Durma Noktasına Geldi

Dünya kuru kayısı üretiminin merkezlerinden biri olan Malatya, her yıl ortalama 100 bin ton civarında üretim gerçekleştiriyor. Bu üretimin yaklaşık 85 ila 90 bin tonluk bölümü ise yurt dışına ihraç ediliyor. Ancak 2025 Nisan ayında yaşanan ani sıcaklık düşüşü, kayısı ağaçlarının henüz tomurcuk ve çiçeklenme döneminde don olayına maruz kalmasına neden oldu.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıklamalarına göre, zirai dondan Türkiye genelinde en az 36 il etkilendi. Malatya ise zarar gören iller arasında ilk sıralarda yer aldı. Kentteki kayısı ağaçlarının yaklaşık yüzde 90'ının ciddi şekilde zarar gördüğü belirtildi. Bu durum, hem üreticiyi hem de ihracatçıları zor durumda bıraktı.

Üretici Tarla Bitkilerine Yöneldi, Kuraklık Engeline Takıldı

Kayısı üretiminin büyük ölçüde sekteye uğramasıyla birlikte birçok üretici alternatif olarak tarla bitkilerine yöneldi. Ancak bu kez de Malatya'da etkisini artıran tarımsal kuraklık, verim kayıplarını beraberinde getirdi. Kent genelinde sadece meyve üretiminde değil, hububat ve diğer tarla bitkilerinde de rekolte düşüşü yaşandı.

Uzmanlar, art arda yaşanan afetlerin Malatya tarımını yapısal olarak zorladığına dikkat çekiyor.

Aylara Göre İhracat Rakamları Düşüşü Gözler Önüne Serdi

TÜİK verilerine göre Malatya'nın 2025 yılı ihracatı aylara göre şu şekilde gerçekleşti:

Ocak: 32 milyon 867 bin dolar

Şubat: 30 milyon 282 bin dolar

Mart: 35 milyon 337 bin dolar

Nisan: 23 milyon 297 bin dolar

Mayıs: 27 milyon 498 bin dolar

Haziran: 27 milyon 22 bin dolar

Temmuz: 27 milyon 370 bin dolar

Ağustos: 24 milyon 894 bin dolar

Eylül: 27 milyon 863 bin dolar

Ekim: 30 milyon 817 bin dolar

Kasım: 27 milyon 938 bin dolar

Aralık: 38 milyon 108 bin dolar

Özellikle nisan ayından sonra ihracatta yaşanan sert düşüş, zirai donun etkisini net biçimde ortaya koydu.

Bir Yılda Yüzde 16'yı Aşan Gerileme

Verilere göre Malatya'nın 2025 yılı toplam ihracatı, bir önceki yıla kıyasla yüzde 16,28 oranında azalarak 353 milyon 292 bin dolar seviyesinde kaldı. 2024 yılının aralık ayında 42 milyon 127 bin dolar olan ihracat rakamı ise, 2025 Aralık ayında yüzde 9,10 düşüşle 38 milyon 108 bin dolara geriledi.

Bu tablo, Malatya'nın hem tarımsal hem de ekonomik açıdan kırılgan bir dönemden geçtiğini gözler önüne seriyor.