Üniversitelerde Tarihi Değişim! Milyonlarca Öğrenciyi İlgilendiren Af Paketi Meclis'ten Geçti
Yükseköğretim sisteminde taşları yerinden oynatacak son derece kapsamlı bir yasal düzenleme, parlamento çatısı altında kritik bir aşamayı geride bıraktı. Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesindeki ilgili ihtisas komisyonu, kampüs hayatından akademik kadroların çalışma rejimine, disiplin kurallarından yasa dışı eğitim faaliyetlerine kadar çok geniş bir yelpazeyi kapsayan kanun teklifini resmen onayladı. Yasalaşma sürecine giren bu paket, özellikle çeşitli nedenlerle üniversite eğitimi yarım kalan ya da kazandığı halde kayıt yaptıramayan binlerce gence yeniden sıralara dönme fırsatı sunmasıyla toplumsal alanda büyük bir yankı uyandırdı. Düzenleme sadece öğrencileri değil, üniversitelerin idari omurgasını ve bilimsel etiği korumaya yönelik cezai yaptırımları da baştan aşağı yeniden şekillendiriyor.
Yeni yasal düzenlemenin şüphesiz en çok merak edilen ayağını, geniş kitlelerin beklediği af maddeleri oluşturuyor. Yükseköğretim kurumlarında önlisans, lisans, lisansüstü seviyelerde eğitim alırken kendi isteğiyle ayrılanlar da dahil olmak üzere, her ne sebeple olursa olsun ilişiği kesilen tüm eski öğrenciler bu haktan faydalanabilecek. Aynı zamanda, merkezi yerleştirme sınavlarıyla bir programı kazanarak yerleşmeye hak kazandığı halde yasal süresi içinde gidip kaydını yaptırmayan kişiler de sıralara dönebilecek. Hak sahiplerinin, düzenlemenin resmi olarak yürürlüğe girmesinin ardından tam dört ay içinde eski üniversitelerine yazılı olarak müracaat etmeleri gerekiyor. Başvurusu olumlu sonuçlananlar, önümüzdeki eğitim döneminde ders başı yaparak eğitim hayatlarına kaldıkları yerden devam etme şansı yakalayacaklar.
Eğitim Affının Tamamen Dışında Tutulacak İstisnai Durumlar
Mevzuatın getirdiği bu geniş imkanlardan herkes aynı ölçüde yararlanamayacak; toplum vicdanını yaralayan ağır cürümler ve güvenlik gerekçeleri af kapsamının tamamen dışında bırakıldı. Terör örgütleriyle herhangi bir düzeyde bağı, üyeliği veya iltisakı bulunanlar ile kasten insan öldürme, cinsel saldırı, çocuk istismarı, uyuşturucu imalatı ve ticareti gibi ağır suçlardan mahkumiyeti olanlar bu düzenlemeden kesinlikle faydalanamayacak. Ayrıca sahte evrak düzenleyerek üniversiteye kayıt yaptırdığı sonradan tespit edilenlerin ya da telif haklarını ağır şekilde ihlal edenlerin müracaatları da tamamen geçersiz sayılacak. Askerlik vazifesini yerine getirmekte olanlar için ise terhis tarihlerini izleyen iki aylık ek bir başvuru penceresi açılarak herhangi bir hak kaybı yaşanmasının önüne geçilecek. Güvenlik konseptiyle özel kanunlara tabi olan Polis Akademisi, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki askeri okullar ve buralardan ayrılan öğrenciler de bu affın koruması altında yer almayacak.
Yatay Geçiş Esasları Ve Açıköğretim Sistemine Geçiş Kolaylığı
Aftan yararlanarak ayrıldığı eski yükseköğretim kurumuna geri dönen öğrencilere, taban puan şartlarını karşılamaları kaydıyla esnek yatay geçiş hakları da tanınıyor. Giriş yılındaki puanı, gitmek istediği aynı veya farklı bir diploma programının taban puanına eşit ya da yüksek olan öğrenciler, fiziki şartlar ve kontenjanlar elverdiği ölçüde geçiş talebinde bulunabilecekler. Bu süreçte yerleşkelerin yoğunluğunu azaltmak amacıyla, Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul üniversiteleri bünyesindeki açıköğretim programlarına geçmek isteyenlerin önü açılıyor. Eşdeğer uzaktan eğitim programlarına yönelmek isteyen öğrencilerin geçiş koordinasyonunu sağlamaya ise doğrudan Yükseköğretim Kurulu yetkili kılınıyor.
Son Sınıfta Takılanlara İki Ek Sınav Ve Devam Zorunluluğu Hakkı
Öğrenim sürelerinin sonuna geldikleri halde mezuniyet için gerekli kredi ve ders yükünü tamamlayamayan son sınıf öğrencileri için de can simidi niteliğinde adımlar atılıyor. Tıp fakültelerindeki intörnlük dönemleri hariç tutulmak üzere, mezun aşamasına gelmiş ancak başarısız dersleri kalmış öğrencilere, veremedikleri tüm teorik ve pratik dersler için iki ek sınav veya ilgili dersi yeniden alma hakkı tanınacak. Bu imkan sayesinde pratik eğitim aşamasına geçememiş ya da stajını tamamlayamamış öğrencilerin mağduriyetleri giderilecek, ancak ara sınıflarda olup azami süresini dolduranlar için herhangi bir ek sınav tanımlaması yapılmayacak.
Akademik Hırsızlığa Ve Sahte Tez Yazımına Ağır Cezalar
Bilim dünyasının en büyük yaralarından biri olan para karşılığı tez, makale veya kitap yazdırma sahtekarlığına karşı tarihin en sert yaptırımları hayata geçiriliyor. Kendi kişisel emeğine dayanmayan, başkalarına ücretli ya da ücretsiz olarak hazırlattığı akademik çalışmalarla unvan, kadro veya diploma elde ettiği saptanan kişilerin üniversite öğretim mesleğine tamamen son verilecek ve aldıkları tüm unvanlar ellerinden alınacak. Bu illegal sektörü meslek haline getiren, başkaları adına bilimsel yayın üreten ya da buna aracılık eden aracılara binlerce günü bulan çok ağır adli para cezaları kesilecek. Ayrıca yurt dışındaki bazı kurumların adını kullanarak Türkiye'de izinsiz, kaçak ya da mevzuata aykırı bir şekilde üniversite programı açan veya bunları işleten merdiven altı yapılara iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası uygulanacak.
Vakıf Üniversitelerine Mali Kriter Ve Kampüs Kapatma Yaptırımları
Yeni yasa tasarısı, vakıf yükseköğretim kurumlarının mali ve idari disiplinini de çok sıkı denetim mekanizmalarına bağlıyor. Eğitim kalitesini düşüren, mali yapısı eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek derecede bozulan ve bu durumu düzeltemeyen vakıf üniversitelerinin faaliyet izinleri YÖK kararıyla tamamen askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecek. İzni iptal edilen kurumlar, öğrencilerin mağdur olmaması adına aynı ildeki bir devlet üniversitesinin garantörlüğüne devredilecek ve tüm eğitim maliyetleri devlet bütçesine yük olmadan, ilgili kurumun teminat hesaplarından karşılanacak. Ayrıca vakıf üniversitelerine sağlanan vergi teşviklerindeki lisansüstü öğrenci oranı şartı kaldırılarak idari süreçlerin daha esnek yönetilmesi amaçlanıyor.