Türkiye'nin Toryum Hamlesinde Malatya Detayı!

Türkiye'nin farklı bölgelerinde bulunan toryum kaynaklarının ekonomiye ve ileri teknolojiye kazandırılması için çalışmalar devam ediyor. Bu kaynaklar arasında Malatya-Kuluncak sahası, sahip olduğu miktarla öne çıkıyor. Bakanlığın 30 Haziran 2026 tarihli güncel verilerinde, Kuluncak'ta 3,8 milyon ton ve 2.032 ppm tenörlü toryum kaynağı bulunduğu belirtiliyor. Malatya'nın yanı sıra Eskişehir-Sivrihisar ve Eskişehir Beylikova-Sivrihisar bölgelerinde de önemli toryum kaynakları tespit edilmiş durumda. Ayrıca Malatya-Hekimhan-Kuluncak başta olmak üzere Kayseri, Sivas, Diyarbakır ve Burdur'daki sahalarda daha ayrıntılı arama çalışmalarının yapılması öngörülüyor.

Toryum Neden Önemli?

Radyoaktif bir element olan toryum, doğada tek başına bulunmuyor ve çoğunlukla farklı minerallerin yapısında yer alıyor. Nükleer yakıt çevriminde kullanılabilmesi için çeşitli teknolojik süreçlerden geçirilmesi gerekiyor. Toryum-232'nin uygun nükleer süreçlerle uranyum-233'e dönüştürülebilmesi, bu kaynağın geleceğin nükleer teknolojileri açısından araştırılmasının temel nedenleri arasında gösteriliyor. Ancak toryumun bugün ticari ölçekte doğrudan nükleer yakıt olarak kullanıldığı bir santral bulunmuyor. Yakıt çevrimi, işleme ve reaktör teknolojileri konusunda çözülmesi gereken teknik konular bulunurken, özellikle ergimiş tuz reaktörleri gibi yeni nesil tasarımlar üzerinde araştırmalar yürütülüyor.

Malatya'daki Kaynağın Teknolojiye Dönüştürülmesi Hedefleniyor

Türkiye'nin yaklaşımı yalnızca yer altındaki toryum kaynaklarını belirlemekle sınırlı değil. Asıl hedef, bu kaynakların ileri teknoloji ürünlerine ve geleceğin nükleer sistemlerine yönelik çalışmalarda değerlendirilmesi olarak öne çıkıyor. Bu doğrultuda Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu ile Danimarka merkezli Copenhagen Atomics arasında eylül ayında bir mutabakat zaptı imzalandı. İş birliği kapsamında toryumun yeni nesil nükleer reaktörlerde kullanımına yönelik AR-GE ve projelendirme çalışmaları yapılması, özellikle ergimiş tuz reaktörlerinde kullanılabilecek toryum bileşiklerinin Türkiye'de üretilmesi hedefleniyor.

Malatya'nın Toryum Potansiyeli İçin Yeni Araştırmalar Gündemde

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Malatya-Hekimhan-Kuluncak bölgesinin yanı sıra toryum yatağı tespit edilen diğer sahalarda yapılacak ayrıntılı aramalarla Türkiye'nin toplam kaynağının daha da artabileceğini belirtiyor. Bakanlığın verilerine göre Türkiye, mevcut ve araştırılan yataklarıyla dünyanın önemli toryum potansiyeline sahip ülkeleri arasında gösteriliyor.

Malatya-Kuluncak'taki 3,8 milyon tonluk kaynak da bu tablo içinde dikkat çekerken, kaynağın ekonomik değerinin ortaya çıkarılması yalnızca rezerv miktarına değil, toryumun işlenmesi ve nükleer yakıt çevriminde kullanılmasını sağlayacak teknolojilerin geliştirilmesine bağlı bulunuyor.