Türkiye'nin Ay Keşfinde CHERI Dönemi Başlıyor
Orta Doğu Teknik Üniversitesi tarafından geliştirilen, Ay yüzeyinde keşif yapacak mikro araç CHERI'nin 2030 yılında fırlatılması hedefleniyor. Prototipi tamamlanan ve testleri süren araç, Ay'ın Güney Kutbu'nda iki araçla birlikte görev yaparak kaya örneklerini inceleyecek ve yüzey haritalaması gerçekleştirecek.
Türkiye'nin uzay araştırmalarında yeni projelerden biri olan CHERI için çalışmalar hız kazandı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından geliştirilen mikro keşif aracının prototipi tamamlanırken, test sürecinin ardından 2030 yılında uzaya gönderilmesi planlanıyor. Ay yüzeyinde hareket edebilecek şekilde tasarlanan araç, zorlu çevre koşullarında bilimsel veri toplamak üzere hazırlanıyor. ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, Antalya'da düzenlenen Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında üniversitenin uzay projelerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yozgatlıgil, CHERI'nin yanı sıra uzay teknolojileri, uluslararası araştırmalar ve üniversite-sanayi iş birlikleri alanında yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi.
ODTÜ'nün Ay Aracı CHERI İçin 2030 Hedefi
ODTÜ'nün Çin Uzay Ajansı ile iş birliği içinde geliştirdiği CHERI projesinde tasarım aşaması tamamlandı. Yapay zek destekli ve otonom sistemlerle çalışması planlanan iki mikro keşif aracının, Ay yüzeyinde birlikte hareket ederek görev yapması öngörülüyor. Projede 120'den fazla öğrenci, akademisyenlerle beraber çalışıyor. Rektör Yozgatlıgil, prototipin hazır olduğunu ve teknik testlerin sürdüğünü belirterek fırlatma için 2030 yılının hedeflendiğini açıkladı. Takvimde üniversitenin kontrolü dışındaki nedenlerle değişiklikler yaşanabileceğini ifade eden Yozgatlıgil, ekibin göreve hazırlık çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.
CHERI Ay'ın Güney Kutbunda Araştırma Yapacak
CHERI projesinin en dikkat çekici aşamalarından biri, Ay'ın Güney Kutbu'nda yürütülmesi planlanan keşif çalışmaları olacak. Güneş ışığının sınırlı olduğu ve sıcaklıkların son derece düşük seviyelere indiği bölgede iki aracın birlikte görev yapması hedefleniyor. Araçların bölgedeki kaya oluşumlarını uzaktan algılama yöntemleriyle incelemesi, yüzey yapısına ilişkin veriler toplaması ve keşfedilen alanların haritasını çıkarması planlanıyor. Zorlu koşullarda çalışacak sistemlerin, Ay'ın yüzey özelliklerinin daha ayrıntılı incelenmesine katkı sunması bekleniyor.
ODTÜ Uzay Teknoparkı İçin Çalışmalar Sürüyor
ODTÜ'nün uzay alanındaki faaliyetleri yalnızca Ay keşif aracıyla sınırlı değil. Üniversite bünyesinde, araştırma sonuçlarının teknolojiye dönüştürülmesi ve ticari ürünlere aktarılması amacıyla Uzay Teknoparkı projesi de yürütülüyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının desteğiyle kurulan teknoparkın, uzay teknolojileri alanındaki araştırma ve girişimcilik faaliyetlerine ev sahipliği yapması amaçlanıyor. Yozgatlıgil, bu yapının bilimsel çalışmaların yanı sıra inovasyon ve ticarileşme süreçlerine de katkı sağlayacağını belirtti.
ODTÜ'den Uluslararası Uzay Araştırmalarına Katkı
Üniversitenin uluslararası projeleri arasında, uzay istasyonları ve uydular arasındaki iletişim protokollerinin geliştirilmesine odaklanan çalışmalar da bulunuyor. Avrupa Birliği programı kapsamında yürütülen Go Space projesi, uzaydaki sistemlerin haberleşme altyapısına yönelik araştırmaları kapsıyor. ODTÜ ayrıca, Türkiye'nin insanlı uzay programı kapsamında astronot Alper Gezeravcı'nın gerçekleştirdiği deneylerden birini de üstlendi. Üniversitenin Axiom Space ile yer çekimsiz ortam araştırmaları alanında iş birliğine katılması da uluslararası bilimsel ortaklıklarını genişletme hedefinin bir parçası olarak öne çıkıyor. ASELSAN ile yürütülen ASELABS Programı gibi çalışmalarla da uzay teknolojilerine katkı sunan ODTÜ, CHERI projesiyle Ay yüzeyinde keşif yapmayı amaçlayan araştırmalarını sürdürürken Türkiye'nin uzay alanındaki teknik kapasitesini geliştirmeye odaklanıyor.