Türkiye-Libya Anlaşması Sonrası Yunanistan'ın Hamleleri Değişti!

Türkiye ile Libya arasında 2019 yılında imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakat, Doğu Akdeniz'deki dengeleri değiştiren gelişmelerden biri oldu. Anlaşmanın ardından Türkiye ile Yunanistan arasındaki deniz yetki alanları tartışmaları farklı boyutlara taşınırken, Yunanistan'dan gelen son değerlendirme dikkat çekti. Yunanistan'daki muhalefet partisi Zafer'in Milli Savunma Grubu Başkanı ve emekli Korgeneral Yannis İnces, katıldığı bir YouTube programında Atina'nın son yedi yılda Türkiye karşısında izlediği politikayı değerlendirdi. İnces, 2019'dan bu yana yaşanan gelişmelerin Yunanistan'ın dokuz ayrı konuda geri adım attığını gösterdiğini savundu.

Türkiye-Libya Mutabakatı Sonrası İlk Geri Adım

İnces'in değerlendirmesine göre, Türkiye ile Libya arasında imzalanan mutabakat muhtırasının ardından Yunanistan'ın ilk hamlelerinden biri, Türkiye ile güven artırıcı önlemlerin sürdürülmesi yönünde talimat vermek oldu. Emekli general, bu kararı Atina'nın geri adımlarından biri olarak değerlendirdi. Türkiye'nin Mart 2020'de Doğu Akdeniz'deki kıta sahanlığına ilişkin bilgileri Birleşmiş Milletler'e sunması da İnces'in dikkat çektiği gelişmeler arasında yer aldı. Türkiye'nin deniz yetki alanlarına ilişkin girişimlerinin Yunanistan'ın bölgedeki politikalarını etkilediğini ileri süren İnces, Atina'nın bu süreçte beklenen karşılığı veremediğini savundu.

Yunanistan-Mısır Anlaşmasında 6 Bin Kilometrekare Detayı

İnces'in üzerinde durduğu gelişmelerden biri de Yunanistan ile Mısır arasında Ağustos 2020'de imzalanan deniz yetki alanları anlaşması oldu. Türkiye-Libya mutabakatının Atina üzerinde oluşturduğu psikolojik etkinin anlaşmaya yansıdığını öne süren İnces, Yunanistan'ın yaklaşık 6 bin kilometrekarelik deniz alanından vazgeçtiğini iddia etti. Türkiye ile Yunanistan arasında 2023 yılında imzalanan Dostane İlişkiler ve İyi Komşuluk Hakkında Atina Bildirgesi de İnces'in geri adım olarak yorumladığı gelişmeler arasında yer aldı. Emekli korgeneral, söz konusu bildirgenin Atina'nın Türkiye politikasındaki değişimin göstergelerinden biri olduğunu ileri sürdü.

Doğu Akdeniz'deki Projeler ve Deniz Parkları Gündemde

İnces'in sıraladığı diğer gelişmeler arasında Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ve İsrail arasında planlanan elektrik bağlantı projesi de bulunuyor. GSI adıyla bilinen projenin hayata geçirilmesine yönelik çalışmaların 2024 yılında Kaşot Adası açıklarında durdurulmasını, Türkiye'nin tepkileriyle ilişkilendiren İnces, bu gelişmeyi de Atina'nın geri adımları arasında gösterdi. Türkiye'nin 2025 yılında UNESCO'ya Deniz Meknsal Planlaması Haritası sunması ve Ağustos 2026'da iki deniz milli parkı ilan etmesi de emekli generalin değerlendirmesinde yer aldı. İnces, Yunanistan'ın bu gelişmeler karşısında yeterince güçlü bir tepki ortaya koyamadığını savundu.

Chevron Anlaşmasındaki Şartı da Geri Adım Saydı

Yunanistan'ın 2026 yılında Mora Yarımadası ile Girit'in güneyindeki deniz alanlarında hidrokarbon arama faaliyetleri için Chevron-Helleniq Energy konsorsiyumuyla imzaladığı anlaşma da tartışmaya dahil edildi. İnces, anlaşmada Yunanistan'ın bölgedeki Münhasır Ekonomik Bölgesi'nin ilerleyen dönemde değişmesi ihtimaline yönelik bir düzenleme bulunmasına dikkat çekti. Bu koşulun, Atina'nın mevcut deniz yetki alanlarına ilişkin pozisyonunda kesin bir tutum sergileyemediğinin işareti olduğunu öne sürdü. Öte yandan GSI projesi kapsamında Fransa'nın Türkiye'ye bir nota aracılığıyla bilgi vermesini de Yunanistan'ın geri adımları arasında değerlendirdi.

Silahlanmaya Rağmen Egemenlik Tartışması

Yunanistan'ın son yıllarda savunma harcamalarını artırarak önemli silah alımlarına yöneldiğini hatırlatan İnces, buna rağmen Atina'nın deniz yetki alanları konusunda istediği sonuçları elde edemediğini savundu. Emekli korgeneral, 2019'dan bu yana yaşanan gelişmelerin Yunanistan'ın egemenlik haklarını koruma konusunda zorlandığını gösterdiğini ifade etti. İnces'in açıklamaları, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Ege ve Doğu Akdeniz merkezli deniz yetki alanları tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.