Türkiye'de Yerli Patent Başvurularında Rekor Artış! Rakamlar Dikkat Çekti
Türkiye'de yenilikçi üretim ve fikri mülkiyet alanındaki hareketlilik devam ediyor. Türk Patent ve Marka Kurumu'na (TÜRKPATENT) yapılan başvurular, 2026 yılının ilk yarısında önemli bir yükseliş gösterdi.
Ocak-haziran döneminde gerçekleştirilen yerli patent başvuruları, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 31 artarak 4 bin 641 seviyesine ulaştı. Artışta, Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında yürütülen çalışmalar ve sınai mülkiyet bilincinin yaygınlaşmasının etkili olduğu belirtildi.
Patent Ve Faydalı Model Başvurularında Güçlü Yükseliş
TÜRKPATENT verilerine göre, 2025 yılının ilk altı ayında 3 bin 538 olan yerli patent başvurusu sayısı, 2026'nın aynı döneminde 4 bin 641'e çıktı. Yerli faydalı model başvurularında da benzer bir ivme yaşandı. Geçen yılın ilk yarısında 1638 olan başvuru sayısı, bu yıl yüzde 23 yükselerek 2 bin 21'e ulaştı. Söz konusu dönemde TÜRKPATENT'e toplamda 76 bin 215 marka, 16 bin 567 yerli tasarım ve 173 coğrafi işaret başvurusu yapıldı.
Tescil Edilen Yerli Hak Sayısı 64 Bini Aştı
2026'nın ilk altı ayında sınai mülkiyet alanındaki tescil rakamlarında da artış görüldü. Yerli patent tescilleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 yükselerek 1726'ya çıkarken, faydalı model tescilleri yüzde 53 artışla 1395 olarak kayıtlara geçti. Aynı dönemde 49 bin 694 yerli marka, 11 bin 608 yerli tasarım ve 66 ulusal coğrafi işaret tescil edildi. Verilere göre yılın ilk yarısında 99 bin 617 yerli sınai mülkiyet hakkı başvurusu yapılırken, 64 bin 489 başvuru tescille sonuçlandı.
Türkiye'nin Yöresel Ürünleri Tescille Koruma Altında
Coğrafi işaret alanında da Türkiye genelinde yoğun bir başvuru ve tescil süreci yaşandı. Farklı şehirlere ait geleneksel lezzetler ve ürünler, yılın ilk yarısında tescil almaya hak kazandı. Niğde geven balı, Seydişehir çileği, Hatay'ın farklı yöresel lezzetleri, Bilecik papaz yahnisi, Erzincan ekşisu doğal maden suyu, Çorum şekerlemesi ve Çerkeş çiçek balı gibi birçok ürün coğrafi işaretle koruma altına alındı. Hatay sarma içi, kısır, abugannuş ve haytalı gibi yöresel tatların yanı sıra Erzincan sütlacı, Palu tava, Ordu dağ çileği reçeli ve Tekirdağ ramazan çöreği de tescil edilen ürünler arasında yer aldı. Mart ayında ise Çorum su böreği, Kırklareli köftesi, Gaziantep leblebili kıtır helva gibi ürünler tescil alırken, Türk Kahvesi de Türkiye'de Geleneksel Ürün Adı olarak koruma kapsamına alındı. Yılın ilerleyen aylarında Çorum simidi, Kayseri mantısı çeşitleri, Erzurum paça çorbası, Arapgir gelin kız helvası, Şemdinli balı, Hatay zahterli kahkesi ve birçok yöresel ürün daha tescil sürecini tamamladı. Haziran ayında ise Antakya kerebici, Eminönü balık ekmek, Zivzik narı, Bafra pirinci, Çanakkale meşe balı ve Hatay'a ait çeşitli yöresel tatlar coğrafi işaret alan ürünler arasında yer aldı.
Coğrafi İşaretli Ürün Sayısı 1881'e Ulaştı
Türkiye'de tescilli coğrafi işaretli ürünlerin sayısı 1881'e yükseldi. Bölgesel dağılıma bakıldığında en fazla tescilli ürüne sahip bölge Karadeniz oldu. Karadeniz Bölgesi 369 ürünle ilk sırada bulunurken, İç Anadolu 304, Güneydoğu Anadolu 299, Ege 262, Doğu Anadolu 238, Akdeniz 211 ve Marmara Bölgesi 198 tescilli ürünle takip etti. Türkiye'nin coğrafi işaretli ürünleri uluslararası alanda da değer kazanmaya devam ediyor. Avrupa Birliği'nde tescilli Türk ürünlerinin sayısı, Adana şalgamı ve Kayseri pastırmasının eklenmesiyle 46'ya ulaştı. Isparta gülyağı, Delice doğal kaynak tuzu, Afyon kaymağı, Manisa sultani çekirdeksiz üzümü, Milas çekişke zeytini, Muğla çam balı, Antep-Gaziantep muskası ve Afyon manda yoğurdunun ise Avrupa Birliği tescil süreci devam ediyor.